Τα ψιλά γράμματα του σχεδίου της Λάιεν για την άμυνα της Ευρώπης – Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν / Πηγή Φωτογραφίας: Getty Images Από τη Δήμητρα Καδδά Η Ελλάδα αποφάσισε να ενταχθεί (και πάσχισε μία περίοδο να παραμείνει) στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, όχι μόνο για οικονομικούς λόγους (δηλαδή, για την ενιαία αγορά και για την πρόσδεση σε ένα κοινό νόμισμα που θα έφερνε σταθερότητα, ανάπτυξη και ευημερία), αλλά και για προφανείς γεωπολιτικούς λόγους. Για τους ίδιους λόγους που δεκαετίες τώρα η χώρα μας, επιδίδεται ετησίως (και ανεξαρτήτως κρίσεων, λιτότητας, υστέρησης σε όρους πραγματικής σύγκλισης και άλλων δεινών) σε υπέρογκες αμυντικές δαπάνες. Ο λόγος για δαπάνες που είναι σε μεγάλο βαθμό λειτουργικές, αλλά και επενδυτικές (με την έννοια, όμως, όχι της παραγωγής, αλλά των εισαγωγών αμυντικού υλικού). Οι προβλέψεις αμυντικών δαπανών για το 2025 σύμφωνα με τον Ελληνικό Προϋπολογισμό είναι 6,06 δισ. ευρώ και περιλαμβάνουν την κάλυψη των αμοιβών του ένστολου προσωπικού και άλλων λειτουργικών δαπανών, αλλά και 2,5 δισ. ευρώ για το κόστος υλοποίησης εξοπλιστικών προγραμμάτων. Οι εν λόγω δαπάνες, λοιπόν, ξεπερνούν το 2,5% του ΑΕΠ και είναι οι πιο υψηλές στην Ευρώπη. Αν προστεθούν και οι συντάξεις του προσωπικού αξίας 1 δισ. ευρώ περίπου, τότε ξεπερνούν το 3% του ΑΕΠ, είναι δηλαδή, πολύ πιο πάνω από το στόχο του 2% του ΑΕΠ που θέτει το ΝΑΤΟ και δεν «πιάνει» η Ευρώπη στο σύνολό της. Η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε ένα πλαίσιο παρεμβάσεων για να ενισχυθεί η χρηματοδότηση της άμυνας στην Ευρώπη, αφήνοντας πολλά προς διευκρίνιση. Είναι εφικτή, ωστόσο, μία πρώτη ματιά για το τι είναι στο τραπέζι και για το τι σημαίνει ειδικά για τις ανάγκες της Ελλάδας. Δηλαδή, για ένα μικρό κράτος με πολύ μεγάλους αμυντικούς κινδύνους (και εξίσου μεγάλες ανάγκες) και με ένα πολύ αυστηρό δημοσιονομικό πλαίσιο λόγω του (υψηλότατου ακόμη) χρέους που πρέπει να μειωθεί και παρακολουθούν στενά οι αγορές (με επόμενη αξιολόγηση την Παρασκευή από την DBRS). Το πιο βασικό εύρημα είναι το τι δεν είναι διαθέσιμο στο «τραπέζι» των συζητήσεων και θα ωφελούσε πολύ την Ελλάδα αν υπήρχε (όπως και κάθε υπερχρεωμένο κράτος): δεν μιλά κανείς για νέο κοινό δανεισμό της ΕΕ ή για όποια άλλη κοινή πρωτοβουλία που δεν θα «χτυπά» στο χρέος. Δυστυχώς, κάτι τέτοιο δεν υπάρχει. Η ρήτραΑς ξεκινήσουμε από την πρόταση που είναι σχετικά πιο ξεκάθαρη (γιατί ήδη προβλέπεται από τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες): τις ρήτρες διαφυγής. Το Άρθρο 25 των νέων δημοσιονομικών κανόνων (Κανονισμός 2024/1263) προβλέπει τη Γενική ρήτρα διαφυγής για όλα τα κράτη (για την οποία δεν έχει γίνει κανένας λόγος) και το Άρθρο 26 τις Εθνικές ρήτρες διαφυγής για τις οποίες… ετοιμαζόμαστε. Ορίζεται πως οι Εθνικές Ρήτρες επιτρέπουν σε κράτος μέλος να αποκλίνει από την πορεία των καθαρών δαπανών «όταν εξαιρετικές περιστάσεις οι οποίες εκφεύγουν του ελέγχου του κράτους – μέλους έχουν σημαντική επίπτωση στα δημόσια οικονομικά του» και αν «η εν λόγω απόκλιση δεν θέτει σε κίνδυνο τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών». Άρα, αυτές οι ρήτρες ενεργοποιούνται ανά κράτος και ανάλογα με την κατάστασή του. Η Πρόεδρος διευκρίνισε προς το παρόν μόνο πως θα προταθεί η ενεργοποίησή τους «με συντονισμένο τρόπο» που θα οδηγήσει τα κράτη μέλη να αυξήσουν «κατά μέσο όρο» τις αμυντικές δαπάνες κατά 1,5% του ΑΕΠ τους με όφελος 650 δισ. ευρώ σε περίοδο 4 ετών. Η Κομισιόν, λοιπόν, ανακοίνωσε την πρόθεση ενεργοποίησής της «εθνικής ρήτρας διαφυγής» με πολλά θολά σημεία, αλλά και με ένα δεδομένο: το όποιο περιθώριο θα δοθεί, θα συνδέεται μόνο με την αύξηση των δαπανών, αλλά αν αυτή η ελαστικότητα οδηγήσει το κράτος σε επιπλέον δαπάνες, αυτές θα προσμετρώνται κανονικά στο χρέος, όπως έγινε και τον καιρό της πανδημίας. Υπάρχει μία επιπλέον διαφορά σε σχέση με την πανδημία και με την τότε γενική ρήτρα διαφυγής: οι δημοσιονομικοί κανόνες είναι διαφορετικοί τώρα. Εν αντιθέσει, λοιπόν, με την πανδημία, η εξαίρεση που δημιουργεί τώρα η ρήτρα διαφυγής δεν αφορά στη δαπάνη, αλλά στην αύξησή της. Και αυτό γιατί δεν κρίνεται το κράτος από τα πρωτογενή πλεονάσματα/ελλείμματα, αλλά από το νέο δείκτη «κλειδί» της ετήσιας ανόδου των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Με άλλα λόγια, αν η Ελλάδα αποκτήσει το δικαίωμα της εθνικής ρήτρας διαφυγής, θα μπορεί να εξαιρέσει τα ποσά των ετήσιων μεταβολών των αμυντικών δαπανών. Για τι ποσά μιλάμε; Οι φυσικές παραλαβές εξοπλιστικών προγραμμάτων στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 860 εκατ. ευρώ το 2025, κατά επιπλέον 480 εκατ. ευρώ το 2026 και κατά επιπλέον 160 εκατ. ευρώ το 2027 σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ και θα μείνουν σταθερές το 2028. Αυτά είναι τα «λεφτά» που μπορεί να «κερδίσουμε» αν η συμφωνία για το πώς θα γίνει η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής έχει αίσιο αποτέλεσμα για την Ελλάδα. Ακόμη, πάντως, το αποτέλεσμα δεν μπορούμε να το ξέρουμε, αφού υπάρχει μεν το πλαίσιο των ανακοινώσεων, αλλά με πολλά ερωτήματα και πολλά σενάρια που έρχονται στη δημοσιότητα για το τι επιθυμούν τα κράτη της Ευρώπης. Ακούμε, λοιπόν, για αναδόμηση των συμμαχιών ανά την ΕΕ από τον «κλασικό» Βορρά – Νότο σε έναν νέο άξονα ανάμεσα σε κράτη όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα (!) που θέλουν να δοθεί το περιθώριο μόνο σε όσους δίνουν ήδη πολλά για άμυνα και σε κράτη που θέλουν δημοσιονομική ευελιξία μόνο για όσους δίνουν λίγα (πχ η Ιταλία και η Ισπανία). Ακούγεται και για καθολική εφαρμογή της ρήτρας για όλα τα κράτη, αλλά με πιο αυστηρούς όρους/δημοσιονομικούς περιορισμούς για όσα έχουν υψηλό χρέος. Ή για παρέμβαση που θα αλλάζει και τον κανόνα που αποφασίσθηκε το 2024 για να «βολεύει» ισχυρές χώρες όπως η Γαλλία που δεν θέλουν εξαίρεση μόνο για την ετήσια μεταβολή των δαπανών, αλλά για όλη την επιπλέον δαπάνη (κάτι που είναι επωφελές και για την Ελλάδα). Προφανώς, η ασάφεια είναι μέρος της προσπάθειας για πολιτικό συμβιβασμό, έναν συμβιβασμό που επιχειρείται να έρθει πολύ γρήγορα. Να σημειωθεί πως το ποσό που θα προκύψει από μία πιθανή εξαίρεση αύξησης των αμυντικών δαπανών από τον σχετικό στόχο, θα μπορεί να το διαθέσει η χώρα για νέες αμυντικές δαπάνες ή για μία άλλη παρέμβαση που θα εγκριθεί ως αναγκαία και σκόπιμη για να καλύψει σοβαρές ανάγκες. Για παράδειγμα, να καλύψει ανάγκες για κρίσιμες κοινωνικές υποδομές όπως είναι τα νοσοκομεία και η στέγαση ή για την ενίσχυση κρίσιμων κοινωνικών πεδίων (πχ με μία
Ενοίκια και εστιατόρια τροφοδοτούν τον πληθωρισμό – Κίνδυνος για νέες αυξήσεις στα τρόφιμα
Από τον Κώστα Κετσιετζή Οι υπηρεσίες είναι αυτές που διατηρούν υψηλά τον πληθωρισμό καθώς τα ενοίκια, τα καφέ και τα εστιατόρια έχουν πάρει την σκυτάλη των ανατιμήσεων από τα τρόφιμα τους τελευταίους μήνες. Όμως η εικόνα αυτή μπορεί να αλλάξει και πάλι καθώς υπάρχει ο κίνδυνος να δούμε νέα κλιμάκωση των τιμών στα αγαθά αν ακριβύνει και άλλο το φυσικό αέριο ή αν ενταθεί το κύμα δασμών που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ. Όπως αναφέρει ανάλυση της Eurobank, μετά την αποκλιμάκωσή του από τα υψηλά 30ετιας τον Σεπτέμβριο του 2022, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα τους τελευταίους 17 μήνες κινείται γύρω από έναν μέσο όρο της τάξης του 3,1% όταν στην Ευρωζώνη στο 2,4%. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός τον Φεβρουάριο στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 3%. Από το δεύτερο εξάμηνο του 2024 ο πληθωρισμός στα αγαθά κινείται κατά μέσο όρο καθοδικά, ενώ ο αντίστοιχος στις υπηρεσίες ανοδικά. Αναλυτικά, ο πληθωρισμός στα αγαθά, από 2,7% τον Απρίλιο του 2024 διαμορφώθηκε στο 1% τον Ιανουάριο του 2025, ενώ αντιθέτως ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, από 3,4% ανήλθε στο 5,6%. Συνεπώς, ο τομέας των υπηρεσιών συγκρατεί προς το παρόν την περαιτέρω αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στην Ελλάδα, όπως εξάλλου και στην Ευρωζώνη. Ποιες κατηγορίες υπηρεσιών οδήγησαν στην επιτάχυνση του πληθωρισμού του γενικού δείκτη τιμών των υπηρεσιών;Σε ό,τι αφορά τα αγαθά, καθοριστικό ρόλο έχει παίξει η μείωση του πληθωρισμού των τροφίμων, με την τελευταία παρατήρηση να διαμορφώνεται στο -0,5%. Στην αντίθετη κατεύθυνση κινείται ο πληθωρισμός στην κατηγορία του ηλεκτρικού, αερίου και άλλων καυσίμων λαμβάνοντας ξανά θετικές τιμές (4,3% τον Ιανουάριο). Σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες, από τις αρχές του 2024 καταγράφεται επιτάχυνση του πληθωρισμού στις κατηγορίες των ενοικίων και των ξενοδοχείων-καφέ-εστιατορίων με την ετήσια άνοδο τιμών να διαμορφώνεται στο 9,2% και 7,1% αντίστοιχα τον Ιανουάριο. Η εν λόγω εξέλιξη συνδέεται με την αύξηση της ζήτησης ακινήτων λόγω τουρισμού και λόγω επενδυτικών σκοπών σε συνδυασμό με τη χαμηλή προσφορά ακινήτων και τα αυξημένα κόστη κατασκευής. Αυτό αποτυπώνεται και στις τιμές των διαμερισμάτων με τον σχετικό δείκτη να υπολείπεται μόλις κατά 1,3% σε σχέση με τα προς κρίσης χρέους επίπεδα. Επιπρόσθετα, τα ξενοδοχεία-καφέ-εστιατόρια αποτελούν κλάδο εντάσεως εργασίας με αποτέλεσμα το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών να επηρεάζεται σημαντικά από την άνοδο των μισθών (π.χ. λόγω της στενότητας της αγοράς εργασίας στα τουριστικά επαγγέλματα). Πηγή: insider.gr
Σούπερ μάρκετ: Σαρωτικές αλλαγές στο ράφι – Στοπ στις παραπλανητικές προσφορές
Τι αλλάζει στις προσφορές των σούπερ μάρκετ 1+1 δώρο, πολυσυσκευασίες και stickers – Οι εξαιρέσεις και τι θα συμβεί με τις κάρτες πιστότητας – Παραδείγματα Ρεπορτάζ: Ξανθή Γούναρη Η εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας για τις παραπλανητικές εκπτώσεις και προσφορές φέρνει σαρωτικές αλλαγές στα ράφια και στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ, με τις αστραφτερές ταμπέλες τύπου «-50% έκπτωση», «-3 ευρώ», «1+1 δώρο», «2 στην τιμή του 1», «αγοράστε 3 πληρώστε 2» σταδιακά να εξαφανίζονται. Από την Πέμπτη 6 Μαρτίου, όταν θα ανακοινωθεί ο εμπλουτισμένος Κώδικας Δεοντολογίας από το υπουργείο Ανάπτυξης, στον οποίο θα προστεθούν νέες περιπτώσεις παραβάσεων της καταναλωτικής νομοθεσίας και παραδείγματα που αφορούν στις παραπλανητικές εκπτώσεις και προσφορές και ουσιαστικά από τη Δευτέρα 17 Μαρτίου όταν θα ολοκληρωθεί το δεκαήμερο εξοικείωσης της αγοράς, όλες οι προωθητικές ενέργειες στα σούπερ μάρκετ θα πρέπει να αποδεικνύονται μέχρι τελευταίου λεπτού του ευρώ. Ο στόχος σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης είναι ο καταναλωτής να ξεχωρίζει άμεσα τις πλασματικές εκπτώσεις και προσφορές ώστε να κάνει συμφέρουσες αγοραστικές επιλογές. Ο κανόνας των 30 ημερώνΓια να «αποκαλυφθούν» οι πραγματικές τιμές με βάση τον νέο Κώδικα Δεοντολογίας απαιτείται, μεταξύ άλλων, οι προσφορές να παρουσιάζουν τη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών, ενώ κάθε προσφορά, για παράδειγμα, με σήμανση «-30%», πρέπει να τεκμηριώνεται ως πραγματική έκπτωση σε σχέση με την τιμή που ίσχυε τις προηγούμενες 30 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι υποχρεωτική η αναγραφή της τιμής αναφοράς, πάνω στην οποία βασίζεται η έκπτωση. Για παράδειγμα, το προϊόν διατίθεται: Για το χρονικό διάστημα 1-31/8, στην τιμή των 10 ευρώ. Για το χρονικό διάστημα 1-25/9 με έκπτωση, στην τιμή των 8 ευρώ από 10 ευρώ. Στις 26/9 χωρίς έκπτωση, στην τιμή των 10 ευρώ. Για το χρονικό διάστημα 27/9-20/10, στην τιμή των 8 ευρώ. Η τιμή αναφοράς κατά το χρονικό διάστημα 27/9-20/10 θα είναι η χαμηλότερη των τελευταίων 30 ημερών, δηλαδή 8 ευρώ, τιμή που ίσχυε για το χρονικό διάστημα 1-25/9. Συνεπώς, κατά το χρονικό διάστημα 27/9-20/10 θα αναφέρεται ότι η τιμή του προϊόντος είναι 8 ευρώ, αλλά δεν θα υπάρχει ανακοίνωση μείωσης της τιμής για το προϊόν, ούτε θα δίνεται στον καταναλωτή, με οποιονδήποτε τρόπο, η εντύπωση μειωμένης τιμής. Συνεπώς, όταν γίνονται αυξομειώσεις στην τιμή των προϊόντων, η τιμή αναφοράς για κάθε ημέρα, βάσει της οποίας θα υπολογίζεται η έκπτωση, είναι η χαμηλότερη των τελευταίων 30 ημερών πριν την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Οι εξαιρέσειςΥπάρχουν όμως και προϊόντα που εξαιρούνται από τις διατάξεις για την ανακοίνωση μείωσης της τιμής. Συγκεκριμένα ο κανόνας των 30 ημερών δεν εφαρμόζεται για νωπά και ευαλλοίωτα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα τα οποία, από τη φύση τους ή στο στάδιο της μεταποίησης, ενδέχεται να καταστούν ακατάλληλα προς πώληση εντός 30 ημερών από τη συγκομιδή, την παραγωγή ή τη μεταποίηση. Στα ανωτέρω περιλαμβάνονται φρούτα, λαχανικά, καρποί με κέλυφος, κρέατα, γάλα νωπό ή παστεριωμένο, βασιλικός πολτός, αλιεύματα, αυγά, σαλιγκάρια, τυριά, γιαούρτι και αλλαντικά. Σε προϊόντα που μπορούν να καταναλωθούν και μετά τις 30 ημέρες από την παραγωγή τους, π.χ. συσκευασμένοι χυμοί ή γάλατα μακράς διαρκείας, εφαρμόζονται κανονικά οι διατάξεις για την ανακοίνωση μείωσης της τιμής. Τα δώρα και τα «δώρα»Πέρα από τον «κανόνα των 30 ημερών» μέσω της εφαρμογής του Κώδικα Δεοντολογίας θα είναι ξεκάθαρο τι ισχύει για τις ποσοτικές εκπτώσεις, όπως για παράδειγμα 1+1 δώρο, 2+1 δώρο, 5+1 δώρο κ.λπ. Δηλαδή πότε είναι παραπλανητικές και πότε όχι, καθώς ο καταναλωτής θα πρέπει να αντιλαμβάνεται άμεσα την πραγματική αξία του δώρου. Δηλαδή να υπάρχει πραγματικά δώρο και όχι ένα πλασματικό δώρο. Φερ’ ειπείν έχουμε ένα προϊόν που πωλείται μεμονωμένα στην τιμή του 1 ευρώ με έκπτωση 50%, κάτι που σημαίνει ότι η αρχική τιμή είναι 2 ευρώ. Πιο κάτω το ίδιο προϊόν πωλείται στη μορφή 1+1 δώρο στα 2 ευρώ, με την εν λόγω τιμή όμως να προκύπτει από την αρχική τιμή, δηλαδή τα 2 ευρώ, άρα στην πραγματικότητα δεν υπάρχει δώρο! Τα dos και don’ts στις πολυσυσκευασίες προσφορώνΟι πολυσυσκευασίες προσφορών (π.χ. 2+1 δώρο, 5+1 δώρο κ.λπ.) επιτρέπονται εφόσον υπάρχει στο ράφι του συγκεκριμένου καταστήματος το μεμονωμένο τεμάχιο του εκάστοτε προϊόντος, που πωλείται χωρίς προώθηση σε επαρκή αποθέματα. Με την ταυτόχρονη παρουσία των δύο προϊόντων στο ράφι εξασφαλίζεται ότι δεν παραπλανάται ο καταναλωτής ως προς την τιμή πώλησης του προϊόντος. Ωστόσο για πολυσυσκευασίες με προσφορές που ισχύουν για συγκεκριμένο μικρό χρονικό διάστημα, δηλαδή έως 60 ημέρες, δεν χρειάζεται να υπάρχει και το μεμονωμένο προϊόν στο ράφι, αρκεί η συνηθισμένη τιμή πώλησης του προϊόντος, εκτός της περιόδου προσφοράς, να είναι αυτή την οποία επικαλείται ο έμπορος στην προσφορά. Εφόσον όμως η πολιτική προώθησης του «1+1» ή «2+1» υφίσταται για περισσότερο από δύο μήνες (σύμφωνα με πληροφορίες μπορεί το χρονικό όριο να φτάσει στους τρεις μήνες), δεν συνιστά πλέον προσφορά, αλλά διαμόρφωση νέας τιμής προϊόντος. Στην περίπτωση αυτή το «1+1» συνιστά νέο κωδικό προϊόντος που περιλαμβάνει δυο προϊόντα μαζί. Μπορεί ένα προϊόν να βρίσκεται με μόνιμη έκπτωση;Επίσης εάν ένα προϊόν είναι μονίμως σε έκπτωση, π.χ. σε συσκευασία 1+1 δώρο, προφανώς και είναι παραπλανητική η προσφορά, αφού δεν πωλείται ποτέ μόνο του και άρα η αρχική τιμή κινείται στην ουσία στη σφαίρα της φαντασίας. Κι αυτό γιατί η τιμή από την οποία γίνεται επίκληση μείωσης της τιμής δεν συνιστά στην πραγματικότητα τη συνήθη τιμή πώλησης του προϊόντος. Μια τέτοια πρακτική έχει υιοθετηθεί στις κατηγορίες των καλλυντικών, των ειδών προσωπικής φροντίδας (αφρόλουτρα, σαμπουάν κ.ά.), των καθαριστικών και γενικότερα των προϊόντων νοικοκυριού κ.λπ. Ωστόσο υπάρχουν και κάποια τρόφιμα που επίσης ήταν για χρόνια σε μόνιμη έκπτωση, όπως π.χ. τα γιαούρτια. Υπό αυτό το πρίσμα ο λιανέμπορος θα πρέπει να φροντίσει ώστε να επικοινωνείται ως τιμή αναφοράς η χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών (ή η αρχική τιμή σε περίπτωση διαδοχικών μειώσεων σε διάστημα μέχρι 60 ημέρες) που ίσχυε για το προϊόν στο συγκεκριμένο κατάστημα και η τελική τιμή να διαμορφώνεται σύμφωνα με τη δηλούμενη μείωση επί της εν λόγω τιμής. Η παραπλάνηση μέσω της προτεινόμενης λιανικής τιμήςΜια άλλη αθέμιτη εμπορική πρακτική είναι η αναφορά στην προτεινόμενη λιανική τιμή ή στην τιμή του τιμοκαταλόγου, που όμως δεν είναι ειλικρινής, καθώς το προϊόν δεν έχει πωληθεί ποτέ σ’ αυτήν την τιμή. Ας πούμε ότι μια οδοντόκρεμα έχει προτεινόμενη λιανική τιμή 5 ευρώ
Mega-πλατφόρμα με όλα τα στοιχεία των ακινήτων της χώρας
Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης ξεκινάει το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) – Θα συγκεντρώνει και ψηφιοποιεί όλα τα στοιχεία ιδιοκτησίας και, εκμετάλλευσης – Πώς θα επηρεάσει μεταβιβάσεις, αγοραπωλησίες κτηματολόγιο κλπ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΚΡΑΛΟΓΛΟΥ Με προϋπολογισμό 8,28 εκατομμυρίων ευρώ και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης. Το νέο σύστημα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στο προσεχές διάστημα και να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή έως τον Μάρτιο του 2026. Το Ε.Μ.Α. θα λειτουργεί ως μια κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα όπου θα συγκεντρώνονται, θα διασταυρώνονται και θα επικαιροποιούνται τα δεδομένα όλων των ακινήτων της χώρας. Η βάση δεδομένων αυτή θα περιλαμβάνει πληροφορίες για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τα πολεοδομικά στοιχεία, τις φορολογικές υποχρεώσεις, τα ενεργειακά και τηλεπικοινωνιακά δεδομένα, ακόμη και πληροφορίες για μισθώσεις ή εκμετάλλευση ακινήτων. Σύμφωνα με την απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, το έργο «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων (Ε.Μ.Α.) –Eregistries» αποτελεί μια ολοκληρωμένη ψηφιακή υποδομή που συγκεντρώνει, διασταυρώνει και αξιοποιεί τα δεδομένα κάθε είδους ακινήτου σε εθνικό επίπεδο. Εντάσσεται στον άξονα «Ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους», με στόχο την απλοποίηση και την επιτάχυνση όλων των διαδικασιών που σχετίζονται με τα ακίνητα. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα το οποίο θα συγκεντρώνει, συστηματοποιεί και ενσωματώνει ψηφιακή πληροφορία που τηρείται από διαφορετικούς φορείς του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και αφορά συνολικά στα στοιχεία των ακινήτων της χώρας (κτίρια, οικόπεδα κ.λπ.) καθώς και στοιχεία της εκμετάλλευσής τους (π.χ. ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενοικιάσεις, φορολογικές υποχρεώσεις κ.λπ). Μέσω του νέου πληροφοριακού συστήματος, θα καταργηθούν οι πολύπλοκες διαδικασίες μεταβιβάσεων, αγοραπωλησιών και φορολογικών δηλώσεων, καθώς όλα τα στοιχεία θα είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά και προσβάσιμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Το έργο θα υλοποιηθεί από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, με εποπτεία και χρηματοδότηση από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η πλατφόρμα θα είναι διασυνδεδεμένη με το Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τις πολεοδομικές υπηρεσίες και το TAXISnet, δημιουργώντας έναν πλήρως αυτοματοποιημένο μηχανισμό ενημέρωσης και παρακολούθησης των ακινήτων. Η δημιουργία του Ε.Μ.Α. θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες διαχειρίζονται τα ακίνητά τους. Οι ιδιοκτήτες δεν θα χρειάζεται να συγκεντρώνουν χειρόγραφα δεκάδες δικαιολογητικά από διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς όλα τα στοιχεία θα βρίσκονται σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα. Η διασταύρωση δεδομένων θα γίνεται αυτόματα, επιτρέποντας την ταχύτερη και ασφαλέστερη διεκπεραίωση συναλλαγών, όπως αγοραπωλησίες και μεταβιβάσεις. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, «Το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων – ERegistries είναι ένα μεγάλο βήμα προς την ψηφιακή διακυβέρνηση. Με αυτή την πλατφόρμα, εξαλείφουμε τη γραφειοκρατία και δίνουμε στους πολίτες άμεση και εύκολη πρόσβαση στα ακίνητά τους. Μπαίνουμε σε μια νέα εποχή διαφάνειας και αποτελεσματικότητας». Ο ίδιος τόνισε ότι το νέο σύστημα θα παρέχει διαρκή επικαιροποίηση στοιχείων, μειώνοντας τα διοικητικά βάρη για ιδιοκτήτες και επενδυτές, ενώ θα συμβάλει στην ταχύτερη εξυπηρέτηση από το Δημόσιο και τις αρμόδιες υπηρεσίες. Πρακτικά, το νέο ψηφιακό εργαλείο αναμένεται να μειώσει σημαντικά τη γραφειοκρατία και να επιταχύνει τη διαδικασία ελέγχου ακινήτων από τις δημόσιες υπηρεσίες. Παράλληλα, θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, δίνοντας στους πολίτες πρόσβαση σε πλήρη και επικαιροποιημένα στοιχεία για την ιδιοκτησία τους. Σημαντικό είναι επίσης το όφελος για το Δημόσιο, καθώς θα επιτρέψει καλύτερο έλεγχο των αδήλωτων εσόδων από μισθώσεις και φορολογικές υποχρεώσεις. Η αυτόματη διασταύρωση δεδομένων θα συμβάλει στη βελτίωση του φορολογικού μηχανισμού και στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων. Πηγή: newmoney.gr
Ενέργεια: Το νέο γερμανικό μοντέλο και πώς επηρεάζει την Ευρώπη
Τα σενάρια επιστροφής στα πυρηνικά. Περισσότερο φυσικό αέριο, επανεξέταση στο χρονοδιάγραμμα κλεισίματος των μονάδων άνθρακα, ρεαλισμός στη πράσινη πολιτική. Τα «3+1» στοιχεία της πολιτικής Μερτς. Από τον Γιώργο Φιντικάκη Ριζικές αλλαγές στην ενέργεια με μια νέα τάξη πραγμάτων, λιγότερο πράσινη, περισσότερο ρεαλιστική, με έμφαση στις χαμηλότερες τιμές ρεύματος και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας συνεπάγεται για τη Γερμανία, προφανώς και για την Ευρώπη, η επικράτηση του Φρίντριχ Μερτς. Και σίγουρα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη πυρηνική ενέργεια που πιθανώς να είναι ανάμεσα και στα θέματα που θα δοκιμάσουν στη πράξη τη προσπάθεια σχηματισμού μιας κυβέρνησης «μεγάλου συνασπισμού» των Χριστιανοδημοκρατών με τους Σοσιαλδημοκράτες. Τα πάντα δείχνουν ότι το ξήλωμα του «πράσινου γερμανικού πουλόβερ» που άρχισε προεκλογικά με το ενεργειακό μανιφέστο του CDU και την επιστολή του ΕΛΚ στη Κομισιόν που συνυπέγραφε ο ίδιος ο Μερτς, θα συνεχιστεί με επιταχυνόμενο ρυθμό. Από την αθρόα εξάπλωση των ΑΠΕ, τις επιδοτήσεις δισεκατομμυρίων με τις οποίες τις γιγάντωσαν οι κυβερνήσεις Μέρκελ και Σολτς και τη μανία για τη μαζική χρήση πράσινου υδρογόνου στη βιομηχανία, οι ενδείξεις συνηγορούν ότι η ενεργειακή μετάβαση της χώρας μπαίνει σε ένα slowdown. Δεν ακυρώνεται, απλώς η Γερμανία σηκώνει το πόδι από το γκάζι. Η εξάπλωση των αιολικών και φωτοβολταικών μπορεί να περιμένει μέχρι να ωριμάσει η τεχνολογία των μπαταριών. Το Βερολίνο γίνεται πιο πραγματιστής και επιστρέφει στα θεμελιώδη: Πώς θα μειώσει τις τιμές στα νοικοκυριά, πώς θα εξασφαλίσει φθηνή ενέργεια στην ασθμαίνουσα βιομηχανία και πώς θα διασφαλίσει την αυτονομία μιας χώρας που εξαρτάται από τις αθρόες εξαγωγές των Νορβηγών, οι οποίοι δεν κρύβουν ότι δεν θέλουν να επιδοτούν άλλο τα γερμανικά κόστη. Αν και μέχρι να σχηματιστεί κυβέρνηση, όλα τα παραπάνω θα κινούνται στη σφαίρα των εκτιμήσεων και θα βασίζονται στις προεκλογικές εξαγγελίες Μερτς και τις αναλύσεις των ειδικών, η συζήτηση γύρω από το νέο γερμανικό μοντέλο στην ενέργεια περιστρέφεται πανευρωπαικά γύρω από «3+1» στοιχεία: Περισσότερο φυσικό αέριοΟ Μερτς έχει εξαγγείλει ότι θα δρομολογήσει το ταχύτερο δυνατό την κατασκευή 50 μονάδων φυσικού αερίου, γεγονός που εφόσον υλοποιηθεί από τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης θα επηρεάσει συνολικότερα την πολιτική της ΕΕ. Μια μαζική φυσικά γερμανική στροφή σε νέες μονάδες απαιτεί και την εξασφάλιση φθηνού καυσίμου από αξιόπιστους προμηθευτές τρίτων χωρών. Και το CDU δεν πρόκειται να αντιταχθεί στο σχέδιο που θα παρουσιάσει αύριο η Κομισιόν για κίνητρα σε ευρωπαίους εισαγωγείς να επενδύουν απευθείας σε υποδομές LNG στο εξωτερικό και ειδικά στις ΗΠΑ, όπως γράφει το Euractiv. Το μεγάλο φυσικά θέμα εδώ είναι τι θα συμβεί με τις ρωσικές ροές αν και όποτε υπάρξει συμφωνία ειρήνευσης στην Ουκρανία. Ο νέος καγκελάριος δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο. Προ ολίγων πάντως εβδομάδων δημοσίευμα των FT ανέφερε ότι η Γερμανία (μαζί με την Ουγγαρία και άλλες χώρες που δεν κατονομάζονταν) φέρονταν να θέτουν εκ νέου το θέμα της επαναλειτουργίας των ρωσικών αγωγών. Επανεξέταση στο κλείσιμο των ανθρακικών μονάδωνΑν και ο νέος καγκελάριος έχει δεσμευτεί στη σταδιακή κατάργηση μέχρι το 2038 των μονάδων ηλεκτρισμού με καύσιμο τον άνθρακα, παράλληλα έχει μιλήσει και για τους κινδύνους που συνεπάγονται για τη Γερμανία αν οι ποσότητες που θα λείψουν από το σύστημα της χώρας δεν αντικατασταθούν από άλλες, υποννοώντας το φυσικό αέριο. «Εάν δεν εξασφαλίσουμε αντικατάσταση αυτών των όγκων, είναι εκτός συζήτησης να καταργήσουμε τις μονάδες που έχουν απομείνει. Εάν συνεχίσουμε σ’ αυτή τη γραμμή, θα θέσουμε σε τεράστιο κίνδυνο τη Γερμανία ως βιομηχανικό προορισμό, κάτι που δεν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε», είχε πει το Γενάρη σε προεκλογική ομιλία στο Μπόχουμ, το κέντρο της κοιλάδας της Ρουρ, όπου κάποτε χτυπούσε η καρδιά της γερμανικής βιομηχανίας. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα προλαβαίνουν να κτιστούν όλες αυτές οι νέες επενδύσεις στο φυσικό αέριο. Πράσινη μετάβαση με περισσότερο πραγματισμό Το Βερολίνο έχει ταχθεί ανοικτά υπερ ενός πραγματισμού στη πράσινη μετάβαση, υιοθετώντας πλήρως την επιστολή του ΕΛΚ το Γενάρη στη Κομισιόν. «Είναι λάθος να υπάρχει ένας ξεχωριστός στόχος για τις ΑΠΕ, πρέπει να μπορούν μόνες τους οι χώρες- μέλη να αποφασίζουν με ποιες τεχνολογίες θα πετυχαίνουν στους στόχους για το κλίμα», ανέφερε η επιστολή που συνυπέγραφε ο Φρίντριχ Μερτς. Είναι βέβαιο ότι η πράσινη μετάβαση δεν κάθεται πλέον στις πρώτες θέσεις των προτεραιοτήτων της Γερμανίας, την έχουν παραγκωνίσει η ανάγκη για μια ανταγωνιστική οικονομία και φυσικά το θέμα της άμυνας. Ο στόχος για ενέργεια κατά 80% από ΑΠΕ το 2030 παραμένει, αλλά με γενναίο μαχαίρι στα κόστη, εκτιμούν στο εξιδεικευμένο στα ενεργειακά θέματα Montel, τρεις ειδήμονες. Ο Tobias Federico, επικεφαλής του Montel Analytics, ο Wolf-Peter Schill, οικονομολόγος της ενέργειας στο German Institute for Economic Research (DIW) και ο Hanns Koenig, επικεφαλής Κ.Ευρώπης στο Aurora Energy Research. Τα σενάρια επιστροφής στη πυρηνική ενέργειαΤο θέμα φυσικά που κλέβει τη παράσταση αφορά τα σενάρια επιστροφής της Γερμανίας στο κλαμπ των πυρηνικών χωρών. Στις πρώτες αναλύσεις γύρω από το νέο ενεργειακό μοντέλο της χώρας, η πυρηνική ενέργεια έχει τη τιμητική της. Ο ίδιος ο Μερτς έχει δεσμευτεί να κάνει ό,τι μπορεί ώστε η πυρηνική ενέργεια να πάψει να αποτελεί ταμπού στη δημόσια συζήτηση. Έχει χαρακτηρίσει σοβαρό στρατηγικό λάθος της προηγούμενης κυβέρνησης Σολτς να κλείσει τους τελευταίους πυρηνικούς σταθμούς. Και σίγουρα το πυρηνικό λόμπι και οι κυβερνήσεις που τάσσονται υπερ μιας ευρύτερης στροφής της ΕΕ στη συγκεκριμένη τεχνολογία βλέπουν στο πρόσωπο του Μερτς τις ελπίδες τους να αναζοπυρώνονται, όπως γράφει το Politico. Το στρατόπεδο των υποστηρικτών της πυρηνικής ενέργειας, με επικεφαλής τη Γαλλία, «φωνάζουν» επί χρόνια ότι παρά το γεγονός πως είναι χαμηλών εκπομπών άνθρακα, δεν είχε ποτέ την ίδια προνομιακή μεταχείριση της ΕΕ με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Ειδικά όταν η τεχνολογία και η πρόοδος πάνω στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR), έχει κάνει τέτοια πρόοδο, ώστε η ΕΕ θα μπορούσε να εξασφαλίσει φθηνή ηλεκτρική ενέργεια χαμηλών εκπομπών την ώρα που οι υψηλές τιμές «πνίγουν» τις ευρωπαικές βιομηχανίες. Μέχρι σήμερα ο μεγάλος αντίπαλος του Παρισιού στο θέμα των πυρηνικών ήταν το Βερολίνο. Τυχόν στροφή του θα αποτελούσε το turning point για το κεφάλαιο πυρηνικά στην Ευρώπη. Ο ίδιος ο Μερτς έχει δεσμευτεί ότι η Γερμανία θα πρέπει να συνεργαστεί με τη Γαλλία για την παραγωγή προηγμένων αντιδραστήρων μικρής κλίμακας, (SMR), ενώ το μανιφέστο του CDU υπόσχονταν κονδύλια για περισσότερη έρευνα