Δυναμική ανάπτυξη ή μετριότητα; Όλα θα κριθούν από τις επενδύσεις…
Κίνδυνος να «φρενάρει» η ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα στο 1% χωρίς περισσότερες και ποιοτικές επενδύσεις. Τραυματισμένες από τη μεγάλη ύφεση οι επιχειρήσεις, δεν επενδύουν αρκετά. «Τρέχουν» οι δημόσιες επενδύσεις. Ένα κρίσιμο στοίχημα για την ελληνική οικονομία παίζεται μέσα σε λίγα χρόνια και θα κριθεί από τις επενδύσεις. Αν η Ελλάδα το κερδίσει, θα καταφέρει να ξεφύγει από τους μέτριους ρυθμούς ανάπτυξης και να κινηθεί πάνω από το 3%, για να καλύψει πιο γρήγορα τις βαριές απώλειες της οικονομικής κρίσης, να ενισχυθεί η ευημερία και να γίνει εύκολα διαχειρίσιμο το χρέος. Αν όχι, θα διολισθήσει προς το 1%, που είναι σήμερα ο εκτιμώμενος μακροχρόνιος ρυθμός ανάπτυξης και οι επόμενες δεκαετίες θα γίνουν πιο δύσκολες. Ο διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, τόνισε χθες την καθοριστική σημασία των επενδύσεων, βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Όπως είπε, ακόμη και η συντηρητική πρόβλεψη του ΙΟΒΕ για ανάπτυξη 2,1% φέτος μπορεί να χαθεί, καθώς οι εξαγωγές χάνουν τη δυναμική τους, εν μέρει εξαιτίας της επιδείνωσης του διεθνούς περιβάλλοντος. Αυτή η υστέρηση θα πρέπει να καλυφθεί με μια δυναμικότερη αύξηση των επενδύσεων, για να μην χαθεί ο στόχος για ανάπτυξη γύρω στο 2% φέτος. Μακροπρόθεσμα, όμως, αν θέλουμε μια ανάπτυξη που θα ξεπεράσει το 3%, το κλειδί θα είναι οι επενδύσεις. Όπως υπογράμμισε ο κ. Βέττας η οικονομία χρειάζεται όχι μόνο ποσοτική αύξηση των επενδύσεων, που μόλις πρόσφατα ξεπέρασαν το ύψος των αποσβέσεων, αλλά και ποιοτική βελτίωσή τους, δηλαδή να ανταποκρίνονται στην ανάγκη για την αλλαγή του παραγωγικού υποδείγματος της χώρας σε μια εξωστρεφή κατεύθυνση. Για το 2024, το ΙΟΒΕ προβλέπει εκρηκτική αύξηση των επενδύσεων, σε πάγια και συνολικά. Όπως σημειώνει, «την ανοδική τους πορεία, με αυξανόμενο ρυθμό, εκτιμάται να διατηρήσουν οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου το 2024, ενισχυμένες από την επιτάχυνση στην υλοποίηση του αναθεωρημένου Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Repower EU, καθώς οι ευρωπαϊκοί πόροι αναμένεται να ενθαρρύνουν τους διεθνείς επενδυτές για παραγωγικές και περισσότερο μακροχρόνιες επενδύσεις. Επιπλέον, η σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων στο δεύτερο μισό του έτους αναμένεται να ενισχύσει τη χαμηλή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις. Στο σύνολο του 2024 αναμένουμε αύξηση των παγίων επενδύσεων σημαντικά μεγαλύτερη από αυτή του 2023 σε απόλυτο πραγματικό μέγεθος, που μεταφράζεται σε υψηλότερη ετήσια μεταβολή. Συγκεκριμένα, η ετήσια μεταβολή των παγίων επενδύσεων εκτιμάται στο +9,7%, με τις συνολικές επενδύσεις να μεγεθύνονται κατά +14,1% το 2024». Το ΙΟΒΕ, αναφερόμενο στη σημασία των επενδύσεων για τις προοπτικές της οικονομίας σε βάθος χρόνου, σημειώνει στην τριμηνιαία του έκθεση ότι: – Όσο μεγάλη είναι η σημασία της αύξησης των επενδύσεων για να διατηρηθούν σχετικά υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης βραχυχρόνια, δηλαδή στην φετινή και την επόμενη χρονιά, εξίσου κομβική είναι για τις μεσο-μακροχρόνιες προοπτικές της οικονομίας. – Κατόπιν της βαθιάς κρίσης και ύφεσης, το συσσωρευμένο επενδυτικό κενό είναι ιδιαίτερα μεγάλο, γεγονός που υπογραμμίζει το έλλειμμα που υπάρχει στα επενδεδυμένα κεφάλαια στη χώρα ουσιαστικά σε όλους τους τομείς. Μόλις πρόσφατα άλλωστε το επίπεδο των επενδύσεων έφτασε σε αυτό των προηγούμενων αποσβέσεων, αντιστρέφοντας μια πολυετή τάση συρρίκνωσης. – Για να επιτευχθούν υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης στο επόμενο διάστημα είναι προϋπόθεση οι επενδύσεις στη χώρα να αυξάνονται με πολλαπλάσιο ρυθμό από αυτό της υπόλοιπης οικονομίας, ώστε να την παρασύρουν ανοδικά. – Ακόμη και αν δεν επιτευχθεί άμεσα το ποσοστό συμμετοχής των επενδύσεων στο ΑΕΠ που υπάρχει σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες και υπήρχε και στη δική μας πριν το 2008, περί το 24%, το να υπάρξει μια πορεία συστηματικής αύξησης από τα τρέχοντα επίπεδα σταδιακά προς τον στόχο αυτό είναι η προϋπόθεση ώστε ο σημερινός ρυθμός μεγέθυνσης της οικονομίας, περί το 2%, να μην υποχωρήσει αλλά να ενισχυθεί προς επίπεδα που δεν θα καθιστούν προβληματική την διαχείριση του δημοσίου χρέους μελλοντικά. – Υψηλή σημασία έχει επίσης το μείγμα των επενδύσεων μεσοπρόθεσμα, ώστε να υποστηρίζουν πρωτίστως εξαγωγικές δραστηριότητες και νέα παραγωγή, σε διάφορους τομείς προϊόντων και υπηρεσιών, που θα ενσωματώνει καινοτομία. Φυσικά, η περαιτέρω και συστηματική αύξηση των επενδύσεων, ιδίως σε μια χώρα όπου η εσωτερική ζήτηση δεν είναι υψηλή, και με δημογραφικό ισοζύγιο που είναι σήμερα αρνητικό, δεν θα επιτευχθεί αυτόματα, αλλά προϋποθέτει σταθεροποίηση ενός απλού και ευνοϊκού ρυθμιστικού και φορολογικού πλαισίου, ενίσχυση των υποδομών και υποβοήθηση της ανάπτυξης ανθρώπινου κεφαλαίου. Μπορούν οι επιχειρήσεις να επενδύσουν;Ένα κρίσιμο ερώτημα που τίθεται από οικονομολόγους είναι αν οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι σήμερα σε θέση να επενδύσουν όσο χρειάζεται για να κρατηθούν υψηλοί αναπτυξιακοί ρυθμοί και να αλλάξει το παραγωγικό υπόδειγμα. Υπάρχει η ανησυχία ότι η οικονομία έχει «τραυματισθεί» τόσο σοβαρά από την πολυετή ύφεση της προηγούμενης δεκαετίας, που είναι πιθανό να βρισκόμαστε μπροστά στο φαινόμενο της Οικονομικής Υστέρησης, δηλαδή να υπάρχει αδυναμία της οικονομίας να φθάσει -και πολύ περισσότερο να υπερβεί- τις προ κρίσης επιδόσεις της. Αυτό εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας Πειραιώς, Ηλίας Λεκκός, ο οποίος διαπιστώνει ότι η οικονομία ανέκαμψε εντυπωσιακά μετά την κρίση της πανδημίας. Αποτέλεσμα ήταν «η σημαντική ανάκαμψη του κλίματος οικονομικής εμπιστοσύνης στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας και ιδιαίτερα στον επιχειρηματικό κόσμο». Όμως, όπως τονίζει, «πάρα τη σημαντική αυτή βελτίωση του οικονομικού κλίματος βιώνουμε το παράδοξο φαινόμενο ότι, καθώς οι μεγάλες διακυμάνσεις που προκλήθηκαν από την περίοδο της πανδημίας αρχίζουν να εξομαλύνονται και η οικονομία αλλά και η κοινωνική πραγματικότητα αρχίζουν να επανέρχονται σε μια μορφή κανονικότητας, οι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης αδυνατούν να διατηρήσουν τα πρόσφατα υψηλά επίπεδα τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι αργά αλλά σταθερά ο ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ έχει αρχίσει να υποχωρεί, συγκλίνοντας προς τα επίπεδα του 2%, δηλαδή πολύ κοντά στην τάση της ύστερης μνημονιακής περιόδου 2017 – 2019». Ερμηνεύοντας αυτό το φαινόμενο, ο κ. Λεκκός τονίζει ότι η «χαμηλή πτήση» της ελληνικής οικονομίας «οφείλεται στο φαινόμενο της Οικονομικής Υστέρησης, σύμφωνα με το οποίο η οικονομία μετά από μια παρατεταμένη και βαθιά ύφεση έχει δεχθεί τέτοιο πλήγμα που αδυνατεί να επανέλθει, πολλώ δε μάλλον να ξεπεράσει την προ – υφεσιακή δυναμική της. Το φαινόμενο της υστέρησης συνήθως εκδηλώνεται από την πλευρά του εργατικού δυναμικού, το οποίο μετά το πέρας μιας παρατεταμένης κρίσης είτε αρνείται είτε αδυνατεί να επιστρέψει στην αγορά εργασίας. Στη περίπτωση της Ελλάδας όμως η υστέρηση αυτή εκδηλώνεται μέσω της αδυναμίας των επενδύσεων να αποκτήσουν την όποια δυναμική». Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Πειραιώς τονίζει ότι «η γενεσιουργός αιτία αυτής
Ταξίδια: Η αντιστροφή του revenge travel πλήττει τις αεροπορικές
Ψυχρολουσία για τις αεροπορικές στην Ευρώπη έρχεται διαμέσου των αντίστοιχων αμερικανικών εταιρειών σε μια περίοδο που παραδοσιακά παρατηρείται κορύφωση της κίνησης λόγω καλοκαιρινών διακοπών. Την Τετάρτη, η United Airlines Holdings Inc. έγινε ο τελευταίος αερομεταφορέας που προειδοποιεί για αποδυνάμωση της κερδοφορίας, μετά τις αντίστοιχες προειδοποιήσεις των Alaska Airlines Group Inc. και Delta Air Lines που έκαναν λόγο για συγκρατημένες προοπτικές. Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν προειδοποιήσει για την πτώση των τιμών των εισιτηρίων εν μέσω ενός «πολέμου ναύλων» που επιβαρύνει τα κέρδη τους, πλήττοντας τους αερομεταφορείς σε μια περίοδο του έτους που συνήθως σηματοδοτεί την κορύφωση του κλάδου. Μέρος της απαισιοδοξίας που επικρατεί στις ΗΠΑ έχει ήδη μεταφερθεί στην Ευρώπη και πέραν αυτής. Την περασμένη εβδομάδα, η Deutsche Lufthansa AG αναθεώρησε πτωτικά τις προοπτικές για τα κέρδη της το σύνολο του έτους, ενώ η Qatar Airways προειδοποίησε ότι η υψηλότερη χωρητικότητα στην αγορά ασκεί πίεση στους ναύλους. Πρόκειται για μια αντιστροφή σε σχέση με την εκρηκτική άνοδο μετά την πανδημία, όταν οι τιμές των εισιτηρίων εκτοξεύτηκαν στα ύψη, καθώς ο κόσμος σπαταλούσε αφειδώς ποσά για διακοπές μετά από δύο χρόνια εγκλεισμού στο σπίτι, σε μια τάση που ονομάστηκε «revenge travel» (ταξίδι εκδίκησης). Τα εταιρικά ταξίδια, τα οποία συνήθως εξισορροπούν τη ζήτηση από παραθεριστές που αναζητούν προσφορές, επίσης δεν έχουν ανακάμψει μετά την πανδημία, προσθέτοντας περισσότερη αβεβαιότητα στις προοπτικές των αεροπορικών εταιρειών. Με τις ταξιδιωτικές τάσεις να ομαλοποιούνται, μετά από δύο χρόνια αύξησης του κόστους ζωής, οι καταναλωτές είναι λιγότερο πρόθυμοι να πληρώσουν αυξημένους ναύλους για να πάνε διακοπές και οι αεροπορικές εταιρείες με τη σειρά τους αναγκάζονται να κάνουν εκπτώσεις για να καλύψουν την επιπλέον χωρητικότητα θέσεων. Στην Ευρώπη προστίθενται ζητήματα ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας και μισθολογικές διαμάχες σε αεροπορικές εταιρείες όπως η Aer Lingus, που δημιουργούν αναστάτωση στα δρομολόγια και αποτρέπουν τους ανθρώπους να πετάξουν. Η πλεονάζουσα χωρητικότητα αναδεικνύεται σε βασικό πρόβλημα για τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς επαναφέρουν υπηρεσίες που είχαν τεθεί σε παύση λόγω της πανδημίας. Η Lufthansa αυξάνει τη χωρητικότητα πολύ γρήγορα, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο αναλυτής της Stifel Nicolaus & Co. Johannes Braun μετά την προειδοποίηση της γερμανικής εταιρείας. «Το πρόβλημα είναι η τιμή», δήλωσε η Sheila Kahyaoglu, αναλύτρια αεροπορικών μεταφορών στην Jefferies, στην τηλεόραση του Bloomberg. «Οι αεροπορικές εταιρείες κατηγορούν την πλεονάζουσα χωρητικότητα και όχι την αδυναμία των καταναλωτών. Νομίζω ότι πρόκειται μάλλον για το δεύτερο παρά για το πρώτο». Η συγκρατημένη διάθεση είναι ορατή στις αποδόσεις των μετοχών των αεροπορικών εταιρειών. Η Lufthansa έχει χάσει περίπου 27% φέτος, γεγονός που τη θέτει σε τροχιά για τη χειρότερη ετήσια απόδοση από το 2020. Η Air France-KLM τα έχει πάει ακόμη χειρότερα, σημειώνοντας πτώση 38% μέχρι στιγμής το 2024, καθώς οι γαλλικές θυγατρικές του ομίλου αεροπορικών εταιρειών αντιμετωπίζουν την τάση των ταξιδιωτών να αποφεύγουν το Παρίσι λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων.Αξιοσημείωτη εξαίρεση είναι η IAG SA, ιδιοκτήτρια των British Airways, Iberia και Aer Lingus, η μετοχή της οποίας έχει κερδίσει 12% φέτος, καθώς το υπερατλαντικό τμήμα της εταιρείας θα συνεχίσει να έχει καλές επιδόσεις, σύμφωνα με τους αναλυτές της Oddo BHF. moneyreview.gr με πληροφορίες Bloomberg Πηγή: moneyreview.gr
Οι καλύτεροι προορισμοί για τουρισμό ελαιολάδου – Που βρίσκεται η Ελλάδα
Ο τουρισμός ελαιολάδου (ή «ελαιοτουρισμός») παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια ανοδική πορεία και περιλαμβάνεται στις προσφιλείς τουριστικές δραστηριότητες, όπως γευσιγνωσίες και περιηγήσεις που σχετίζονται με το ελαιόλαδο. Η Μεσόγειος αποτελεί εδώ και καιρό ένα από τα hotspot του ελαιοτουρισμού, αν και άλλοι προορισμοί βρίσκονται σε άνοδο. Ο ελαιοτουρισμός αντιπροσωπεύει έναν τρόπο ζωής, συνδυάζοντας πολιτισμό, φύση και γαστρονομία. Με βάση την έρευνα, αναλύοντας παράγοντες, σχετικά με παραγωγή ελαιολάδου, αριθμό των ελαιώνων, γευσιγνωσίες και άλλα, διαπιστώσαμε τα κορυφαία hotspots ελαιολάδου σε όλο τον κόσμο. Ένα από τα βασικά προϊόντα της ισπανικής κουζίνας είναι το ελαιόλαδο, που ελκύει το ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας αυτή τη στιγμή ένα από τα πιο βιωματικά αξιοθέατα της Ισπανίας. Η Ιταλία βρισκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των κορυφαίων χωρών. Παρότι η Ισπανία κατέχει την πρώτη θέση για την παραγωγή ελαιολάδου, η Ιταλία κατέχει την ισχυρή δεύτερη θέση με συνολική βαθμολογία 2.902, διαθέτοντας αξιοσημείωτη ποικιλία τύπων ελιάς, συνάρτηση με τις εκάστοτε τοπικές συνθήκες. Ποικιλομορφία που επιτρέπει την εξερεύνηση και την εκτίμηση των λεπτών αποχρώσεων του ελαιολάδου. Όσο για την Ελλάδα καταλαμβάνει την τρίτη θέση, με τις περισσότερες θετικές αναρτήσεις στο διαδίκτυο και τις δεύτερες περισσότερες εμπειρίες γευσιγνωσίας ελαιολάδου. Η Ελλάδα διαθέτει επίσης τη μεγαλύτερη ιστορία της ελαιοκαλλιέργειας σε σχέση με την Ιταλία, η οποία χρονολογείται ήδη από το 3500 π.Χ. Στην πρώτη πεντάδα βρίσκονται Τουρκία και Αλβανία. Η Τουρκία με το δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό ποικιλιών ελαιολάδου παγκοσμίως και την τέταρτη μεγαλύτερη παραγωγή ελαιολάδου. Ενώ με πάνω από 9 εκατομμύρια εκτάρια ελαιώνων, η Αλβανία βρίσκεται στην πέμπτη θέση ως προορισμός διακοπών για όσους θέλουν γνωρίσουν την παραγωγή ελαιολάδου. Παρότι τελευταία, το αυστραλιανό ελαιόλαδο κερδίζει αναγνώριση για την ποιότητα και την καινοτομία του, χώρα κατατάσσεται στη 10η θέση, με τις τέταρτες περισσότερες γευσιγνωσίες ελαιολάδου και ελαιώνες 1.000.000 εκταρίων. Σχολιάζοντας την έρευνα, ο Adrian Taylor, εκτελεστικός γενικός διευθυντής γενικών ασφαλίσεων και ειδικός σε θέματα ταξιδιωτικής ασφάλισης από την Compare the Market AU αναφέρει: «Οι εμπειρίες με θέμα το ελαιόλαδο κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερη δημοτικότητα στο πλαίσιο του τουρισμού. Χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, με τη μακρά ιστορία της ελαιοκαλλιέργειας και τις μοναδικές προσφορές τους, έχουν γίνει hotspots για τους ταξιδιώτες που αναζητούν μια καθηλωτική εμπειρία ελαιολάδου…Για τους ταξιδιώτες που ενδιαφέρονται να ξεκινήσουν μια περιπέτεια με ελαιόλαδο, η ταξιδιωτική ασφάλιση παρέχει ηρεμία, καθώς απροσδόκητα γεγονότα όπως ακυρώσεις ταξιδιών, ιατρικά επείγοντα περιστατικά ή απώλεια αποσκευών θα μπορούσαν να διαταράξουν το δρομολόγιό σας».
Η Grid Telecom συνεργάζεται με την Dawiyat Integrated
Η σύναψη συνεργασίας μεταξύ της Grid Telecom, θυγατρικής εταιρείας και φορέα τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών του ΑΔΜΗΕ και της Dawiyat Integrated, τηλεπικοινωνιακής θυγατρικής της Saudi Electricity Company (SEC) με μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την κατασκευή ενός νέου καλωδιακού συστήματος οπτικών ινών μεταξύ Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας αποτυπώνει τη στρατηγική των δύο εταιρειών για την επέκταση των διεθνών τους δικτύων. Η συμφωνία θέτει επιπλέον τις βάσεις για την ανάπτυξη συνεργειών σε νέα πεδία επιχειρηματικής ανάπτυξης, όπως δημιουργία κέντρων δεδομένων για παρόχους hyperscalers (hyperscale-ready data centers), ενισχύοντας τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ διαφορετικών ηπείρων. Ο νέος ψηφιακός διάδρομος διασύνδεσης Σαουδικής Αραβίας Ελλάδας, μέσω Κρήτης, θα εκτείνεται δυτικά προς σημαντικούς προορισμούς στην Ευρώπη και ανατολικά σε ολόκληρη την Αραβική Χερσόνησο. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης, επισημαίνει: «Ο ΑΔΜΗΕ επεκτείνει τη στρατηγική συνεργασία του με τη Saudi Electricity Company και στο πεδίο των τηλεπικοινωνιών. Η συμφωνία της Grid Telecom και της Dawiyat Integrated θα προσθέσει μία νέα τηλεπικοινωνιακή “γέφυρα” υπερυψηλών ταχυτήτων για τη μεταφορά δεδομένων στην Ανατολική Μεσόγειο, συμβάλλοντας στην ψηφιακή σύγκλιση της ευρύτερης περιοχής. Σε συνδυασμό με τα κοινά σχέδια του ΑΔΜΗΕ και της National Grid, επίσης θυγατρικής εταιρείας της Saudi Electricity Company, για την κατασκευή μίας νέας ηλεκτρικής διασύνδεσης ανάμεσα στις δύο χώρες, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις τόσο η Ελλάδα όσο και η Σαουδική Αραβία να καταστούν κρίσιμοι ενεργειακοί και ψηφιακοί κόμβοι στο σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Αφρικής και της Ασίας». Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Dawiyat Integrated Wael Ali Al-Ghamdi, δηλώνει: «Με την αυξανόμενη ζήτηση για συνδεσιμότητα σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, η Dawiyat Integrated εργάζεται συνεχώς για την ενίσχυση και την επέκταση του διεθνούς της δικτύου. Η συνεργασία μας με την Grid Telecom σε μια κοινοπραξία για την κατασκευή ενός νέου καλωδιακού συστήματος, θα αυξήσει την ανθεκτικότητα και την εμβέλεια του δικτύου μας. Αξιοποιώντας τη στρατηγική θέση της Κρήτης, το νέο καλωδιακό σύστημα θα διασυνδέσει τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, αποτελώντας ένα νέο σημείο εισόδου προς την Ευρώπη». Ο Πρόεδρος της Grid Telecom Κώστας Αγαθάκης, σημειώνει: «Αναζητούμε συνεχώς τρόπους να επεκτείνουμε στρατηγικά τις υπηρεσίες μας σε συνεργάτες και πελάτες. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία μας με την Dawiyat Integrated για την κατασκευή ενός νέου καλωδιακού συστήματος, θα υποστηρίξει την υλοποίηση ενός σημαντικού τηλεπικοινωνιακού διαδρόμου μεταξύ Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας και θα ενισχύσει τον στρατηγικό ρόλο της Κρήτης, ως περιφερειακού κόμβου υψηλής γεωπολιτικής αξίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια». Ας σημειωθεί ότι η Grid Telecom εδραιώνει τη θέση της στην ελληνική αγορά χονδρεμπορικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, αξιοποιώντας το εκτεταμένο οπτικό δίκτυο του ΑΔΜΗΕ στην Ελλάδα και τις γειτονικές χώρες. Παράλληλα, η θυγατρική του Διαχειριστή δημιουργεί έναν νέο ουδέτερο κόμβο ανοικτής πρόσβασης στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Μεσογείου. Η Dawiyat Integrated, συνιστά κορυφαίο ουδέτερο πάροχο τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών χονδρικής στη Σαουδική Αραβία, με ευρύ χαρτοφυλάκιο σχεδιαζόμενων διεθνών καλωδιακών συστημάτων και σταθμών προσαιγιάλωσης καλωδίων οπτικών ινών. Οι επενδύσεις της σε σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές στοχεύουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την επιχειρηματική ανάπτυξη της Σαουδικής Αραβίας, μέσω της παροχής ολοκληρωμένων και καινοτόμων λύσεων τεχνολογίας αιχμής προς την εγχώρια και διεθνή πελατεία της.
Κυριαρχία των βορείων προαστίων έναντι του κέντρου της Αθήνας στην κατασκευή νέων γραφείων
Του Νίκου Ρουσάνογλου Ετεροβαρής παραμένει η ανάπτυξη νέων κτιρίων γραφείων στην Αττική, με την περιοχή των βορείων προαστίων και ιδίως του Αμαρουσίου να διεκδικεί την “μερίδα του λέοντος”, ενώ έπεται το κέντρο της Αθήνας, όπου επίσης δρομολογούνται νέες αναπτύξεις. Στον αντίποδα, τα νότια προάστια δεν εμφανίζουν την ίδια κινητικότητα, ιδίως μετά και την απόφαση της Lamda Development να μετατοπίσει χρονικά την κατασκευή νέων κτιρίων γραφείων στο Ελληνικό, καθώς δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την επιθυμητή συμφωνία. Αυτό σημαίνει ότι ο Πύργος του Πειραιά θα αποτελέσει την μοναδική σημαντική προσθήκη γραφείων στα νότια της Αττικής, τουλάχιστον έως το 2027-2028 κι αυτό εφόσον “πάρουν μπροστά” τα έργα νέων γραφείων στο Ελληνικό, όπου προβλέπεται η κατασκευή τουλάχιστον 150.000 τ.μ. νέων χώρων. Υπενθυμίζεται ότι το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι σήμερα θα είχε ξεκινήσει η κατασκευή των νέων γραφείων στην επιχειρηματική ζώνη του Ελληνικού, δηλαδή στο βόρειο τμήμα της έκτασης, πλησίον της Λ. Βουλιαγμένης. Ωστόσο, πέρσι, οι τράπεζες Eurobank και Πειραιώς, που είχαν προχωρήσει σε υπογραφή Μνημονίων Συναντίληψης (MOUs) για να αποκτήσουν νέα γραφεία στο Ελληνικό, αποφάσισαν να κάνουν πίσω και να αλλάξουν τη στρατηγική τους, υπέρ της παραμονής στο κέντρο. Στη συνέχεια, η Lamda εξέτασε το ενδεχόμενο να δημιουργήσει ένα ειδικό εταιρικό “όχημα” (SPV), εντός του οποίου θα συγκέντρωνε τα οικόπεδα που προορίζονταν για ανάπτυξη γραφείων, με στόχο να το πουλήσει σε ενδιαφερόμενους επενδυτές, διατηρώντας κι ένα ποσοστό συμμετοχής για την ίδια, ώστε να καρπωθεί και το όφελος κατά την ολοκλήρωση των νέων αναπτύξεων. Ωστόσο, όπως ανέφερε στην πρόσφατη γενική συνέλευση της εταιρείας, ο κ. Οδυσσέας Αθανασίου, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, ούτε αυτό το σχέδιο προχωρά, λόγω του ότι οι προσφορές που έλαβε η Lamda δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Έτσι, θα μετατεθεί η κατασκευή γραφείων σε μεταγενέστερο στάδιο και θα γίνει νέα απόπειρα κατά την διάρκεια του 2025. Ακόμα όμως κι αν αυτή είναι επιτυχημένη, πολύ δύσκολα θα μπουν “μπουλντόζες” για την κατασκευή γραφείων νωρίτερα από το 2026, κάτι που σημαίνει ότι τα κτίρια αυτά δεν θα είναι έτοιμα νωρίτερα από το 2029. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της CW Proprius, αυτήν την περίοδο στην Αττική, δρομολογούνται επενδύσεις για την κατασκευή 464.600 τ.μ. νέων κτιρίων γραφείων. Από αυτά, τα 231.178 τ.μ. κατασκευάζονται ήδη, ενώ άλλα 233.428 τ.μ. βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού. Από τα κτίρια που κατασκευάζονται σχεδόν 91.000 τ.μ. βρίσκονται στα βόρεια προάστια, 85.000 τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας και μόλις 41.000 τ.μ. στο νότιο τμήμα της Αττικής και συγκεκριμένα 25.500 τ.μ. στους άξονες των Λεωφόρων Συγγρού και Βουλιαγμένης και 16.000 τ.μ. στον Πειραιά (Πύργος Πειραιά). Αντιθέτως, από τα κτίρια που σχεδιάζονται, μόλις 22.730 τ.μ. αφορούν τα βόρεια προάστια (προς το παρόν), έναντι 152.500 τ.μ. που αφορούν τα νότια, με επίκεντρο το Ελληνικό. Όπως τονίζουν στελέχη της αγοράς, με δεδομένο ότι αυτήν την περίοδο αναπτύσσονται τα τελευταία διαθέσιμα οικόπεδα στο Μαρούσι, τα επόμενα χρόνια, η κατασκευαστική δραστηριότητα στην αγορά γραφείων, αναμένεται να μετακινηθεί σε άλλες περιοχές του λεκανοπεδίου, όπου εντοπίζονται περισσότεροι χώροι. Αυτές θα είναι ασφαλώς και τα νότια προάστια, ιδίως δε η πρώην βιομηχανική ζώνη του Φαλήρου, όπου όμως απαιτείται σημαντικός χρόνος για να γίνει η απαιτούμενη πολεοδομική ωρίμανση των σχετικών εκτάσεων, ενώ συχνά παρατηρούνται και ανυπέρβλητες δυσκολίες, όπως έδειξε η περίπτωση της πρώην ΧΡΩΠΕΙ. Πάντως, σημαντικές επενδύσεις δρομολογούνται και στην περιοχή του Ελαιώνα, όπως π.χ. στον Βοτανικό, όπου αυτήν την περίοδο, η Dimand κατασκευάζει 50.000 τ.μ. γραφείων στην έκταση της πρώην Αθηναϊκής Χαρτοποιίας. Αυτό σημαίνει ότι θα συνεχιστεί η καθημερινή μετακίνηση χιλιάδων εργαζόμενων, που μένουν μόνιμα στα νότια της Αττικής και τον Πειραιά, αλλά εργάζονται στα βόρεια προάστια, με αποτέλεσμα χιλιάδες χαμένες εργατοώρες και ατμοσφαιρικής ρύπανσης, λόγω του κυκλοφοριακού. Πηγή: capital.gr