2 τρισ. λόγοι για να στραφούν όλα τα βλέμματα στις κεντρικές τράπεζες Κίνας και Ιαπωνίας
Του Chris Gunster Η αγορά φέτος εστίασε στις κινήσεις της κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και τις πιθανές μειώσεις των επιτοκίων της ως απάντηση στις πληθωριστικές πιέσεις. Η Fed είναι η σημαντικότερη κεντρική τράπεζα αφού δεν επηρεάζει μόνο την οικονομία των ΗΠΑ αλλά και την παγκόσμια. Ωστόσο, οι επενδυτές θα πρέπει να δίνουν σημασία στις νομισματικές πολιτικές που ακολουθούν και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο και στον πιθανό αντίκτυπό τους στις αγορές. Η πρόσφατη ιστορία των επιτοκίων δείχνει ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν την τάση να ενεργούν συντονισμένα. Οι αντιδράσεις στη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008 και στην κρίση της πανδημίας αποτελούν εξαιρετικά παραδείγματα συντονισμένων κινήσεων για να αντιμετωπιστούν παγκόσμιες οικονομικές απειλές. Για παράδειγμα, όταν ξέσπασε η πανδημία του covid στις αρχές του 2020, οι παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες μείωσαν τα επιτόκια σε μηδενικά επίπεδα μόλις αντιλήφθηκαν το εύρος της κρίσης. Το 2022, οι περισσότερες από τις σημαντικότερες κεντρικές τράπεζες προχώρησαν σε σύσφιξη της νομισματικής τους πολιτικής για να τιθασεύσουν τον υψηλό πληθωρισμό που δημιουργήθηκε εν μέσω της πανδημίας. Η Iστορία έχει δείξει ότι η συντονισμένη δράση είναι πολύ πιο αποτελεσματική από τις μεμονωμένες πρωτοβουλίες. Ο συντονισμός είναι ευπρόσδεκτος όταν υπάρχει ξεκάθαρη απειλή για τις παγκόσμιες οικονομίες. Στην αντίθετη περίπτωση, οι νομισματικές πολιτικές των κεντρικών τραπεζών έχουν πιο ανεξάρτητο χαρακτήρα, προσπαθώντας να ανταποκριθούν στις εγχώριες οικονομικές συνθήκες. Η ανεξαρτησία των ασιατικών κεντρικών τραπεζώνΑυτή η ανεξαρτησία είναι πιο έντονη στην Ιαπωνία και την Κίνα: η Τράπεζα της Ιαπωνίας και η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας δεν έχουν υιοθετήσει τις περιοριστικές πολιτικές των άλλων μεγάλων κεντρικών τραπεζών. Το σημαντικότερο ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει η κεντρική τράπεζα της Κίνας είναι η μείωση του ΑΕΠ που οφείλεται στην κατάρρευση της αγοράς ακινήτων, στις επιπτώσεις των lockdowns επί πανδημίας και την κλιμάκωση της έντασης στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Ως εκ τούτου, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας ανησυχεί λιγότερο για την αύξηση του πληθωρισμού (τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τον δείκτη τιμών καταναλωτή έδειξαν μια μικρή αύξηση 0,3% σε ετήσια βάση) και περισσότερο για την τόνωση της εγχώριας ανάπτυξης. Η συνθήκη αυτή θέτει την κεντρική τράπεζα της Κίνας σε κατάσταση χαλάρωσης, διατηρώντας τα επιτόκια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και εφαρμόζοντας διευκολυντικές πολιτικές. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας είναι το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα λόγω της επιθετικής νομισματικής πολιτικής της. Επί δεκαετίες έχει χαμηλό πληθωρισμό, ο οποίος πολύ πρόσφατα άρχισε να επιταχύνει. Διατήρησε επίσης τα επιτόκια κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και εφάρμοσε τον έλεγχο της καμπύλης αποδόσεων, ο οποίος περιορίζει το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου της σε προκαθορισμένα επίπεδα. Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας αύξησε τα επιτόκια της και έχει χαλαρώσει τις οδηγίες της για την καμπύλη αποδόσεων. Ως αποτέλεσμα, βλέπουμε το 10ετές ομόλογο της Ιαπωνίας να σκαρφαλώνει πάνω από το 1%, επίδοση που είχε να εμφανιστεί από το 2011. Γιατί αυτό έχει σημασία για τους Αμερικανούς επενδυτές;Νομίζω ότι υπάρχουν 2 τρισεκατομμύρια λόγοι για να ενδιαφέρονται οι επενδυτές για τις κινήσεις αυτών των τραπεζών. Αυτό είναι το ποσό του κρατικού χρέους των ΗΠΑ που κατέχουν μαζί η Κινα και η Ιαπωνία: 1,19 τρισ. δολάρια η Ιαπωνία και 767 δισ. δολάρια για την Κίνα. Ποσό μειωμένο από τα 2,5 τρισ. δολάρια που κατείχαν το 2014 και το 2015. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, οι δύο αυτές χώρες είναι οι μεγαλύτεροι κάτοχοι χρέους του αμερικανικού Δημοσίου εκτός ΗΠΑ, και ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 728 δισ. δολάρια και το Λουξεμβούργο με 399 δισ. δολάρια. Λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 30 Απριλίου υπήρχαν 27 τρισ. δολάρια σε ανεξόφλητο χρέος του αμερικανικού Δημοσίου, αυτό σημαίνει ότι οι συνδυασμένες συμμετοχές της Ιαπωνίας και της Κίνας αντιπροσωπεύουν το 7,25% του συνόλου. Η ανησυχία είναι ότι οι αλλαγές στις πολιτικές των κεντρικών τους τραπεζών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές πωλήσεις αμερικανικών κρατικών ομολόγων, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων στις ΗΠΑ. Η Κίνα πουλά αμερικανικά κρατικά ομόλογα εδώ και χρόνια. Το 2013, κατείχε περισσότερα από 1,3 τρισ. δολάρια σε κρατικά ομόλογα ΗΠΑ και από το 2017 μειώνει σταθερά αυτό το ποσό. Σύμφωνα με το Bloomberg, το α’ τρίμηνο του 2024 η Κίνα πούλησε το ποσό-ρεκόρ των 53,3 δισ. δολαρίων σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα και ομόλογα οργανισμών. Υπάρχουν λόγοι για τους οποίους η Κίνα θα ήθελε να πουλήσει τα χαρτοφυλάκιά της: δημιουργεί κεφάλαια για να συνεχίσει να τονώνει την οικονομία της – διαφοροποιεί τα χαρτοφυλάκιά της, κάτι που μπορεί να είναι επωφελές δεδομένης της αυξανόμενης έντασης μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ – και δίνει στήριξη στο νόμισμά της, πουλώντας δολάρια και αγοράζοντας γουάν. Η Κίνα πιθανότατα θα συνεχίσει να πουλά τα κρατικά της περιουσιακά στοιχεία στο άμεσο μέλλον, γεγονός που θα συνεχίσει να σπρώχνει ανοδικά τις επιδόσεις των κρατικών ομολόγων. Σε αντίθεση με την Κίνα, η Ιαπωνία έχει προσθέσει πρόσφατα στα κρατικά της χαρτοφυλάκια ομόλογα αξίας 123 δισ. δολάρια από τον Οκτώβριο του 2022. Βασικός παράγοντας αυτής της κίνησης είναι η διαφορά των επιτοκίων μεταξύ Ιαπωνίας και ΗΠΑ, που έχει ανοίξει εντυπωσιακά από το 2022 όταν η Fed άρχισε να αυξάνει τα επιτόκιά της. Η διαφορά των επιτοκίων τους ξεπερνούσε το 5% στα τέλη Απριλίου και είναι στο 3,8% στα 10ετή κρατικά ομόλογα. Οι Ιάπωνες επενδυτές που αναζητούν αποδόσεις σε μη αντισταθμισμένη ή αντισταθμισμένη συναλλαγματική βάση βρίσκουν αξία στα υψηλότερα επιτόκια των ΗΠΑ, και συγκεκριμένα στα αμερικανικά ομόλογα. Ωστόσο, εάν μέσω μιας αύξησης των επιτοκίων, η BOJ μειώσει την “ψαλίδα” των αποδόσεων, τότε οι ροές προς τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντιστραφούν, γεγονός που μεταφράζεται σε πώληση ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου. Πιθανόν η Τράπεζα της Ιαπωνίας να μειώσει την υπερβολικά διευκολυντική νομισματική της πολιτική τους επόμενους μήνες, καθώς οι αγορές έχουν αρχίσει να τιμολογούν αυτή την αλλαγή πολιτικής. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι αναμφίβολα η μεγαλύτερη -και με τη μεγαλύτερη επιρροή- κεντρική τράπεζα στον κόσμο. Ωστόσο, οι επενδυτές στις ΗΠΑ πρέπει να έχουν στραμμένη την προσοχή τους και σε άλλες κεντρικές τράπεζες, καθώς οι νομισματικές πολιτικές τους μπορούν να επηρεάσουν τις εγχώριες αγορές. Επιμέλεια – απόδοση: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Προς μεγάλη αύξηση του ημερήσιου ορίου για τραπεζικές μεταφορές χωρίς χρεώσεις IRIS
Της Βάσως Αγγελέτου Την αύξηση του ημερήσιου ορίου συναλλαγών μέσω IRIS στα 1.000 ευρώ, από 500 ευρώ που είναι σήμερα, έχει ζητήσει δημοσίως από τις τράπεζες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, σε μια προσπάθεια μείωσης του κόστους μεταφοράς χρημάτων για τους πολίτες. Θυμίζεται ότι, σήμερα, ένας στους τέσσερις Έλληνες είναι εγγεγραμμένοι στην υπηρεσία άμεσων πληρωμών IRIS, η οποία του δίνει τη δυνατότητα να μεταφέρει κανείς χρήματα στους φίλους του άμεσα, ανέξοδα, χρησιμοποιώντας μόνο τον αριθμό κινητού του παραλήπτη. Επιπλέον, τόσο οι επαγγελματίες όσο και οι επιτηδευματίες είναι πλέον υποχρεωμένοι να αποδέχονται πληρωμές μέσω IRIS, με τη χρήση του ΑΦΜ ή του κινητού τους τηλεφώνου. Και για τις δύο αυτές κατηγορίες συναλλαγών, IRIS Person to Person και IRIS Person to Business, το ημερήσιο όριο ανέρχεται σήμερα αθροιστικά στα 500 ευρώ. Αυτό που ζήτησε με πρόσφατες δηλώσεις του ο κ. Χατζηδάκης είναι να εφαρμοστούν δύο διακριτά όρια -500 ευρώ για καθεμιά από τις δύο αυτές κατηγορίες άμεσης μεταφοράς χρημάτων. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές τόσο από τις τράπεζες όσο και από το Υπουργείο εξηγούν στο Capital.gr ότι προς το παρόν η συγκεκριμένη λύση δεν προκρίνεται ως το πιθανότερο σενάριο για τη διεύρυνση της χρήσης του IRIS. Ο λόγος της μη υλοποίησης της διεύρυνσης, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, είναι η ανάγκη να προσαρμοστούν ανάλογα οι υποδομές των τραπεζών, καθώς και να αντιμετωπιστούν πιθανές αδυναμίες σε επίπεδο απάτης (fraud) δεδομένου ότι οι άμεσες πληρωμές δεν έχουν δυνατότητα ανάκλησης. Ωστόσο, εποπτικές πηγές με γνώση των πληρωμών αναφέρουν στο Capital.gr ότι δεν τίθεται ζήτημα ασφάλειας των συναλλαγών καθώς τα instant payments υποστηρίζονται πανευρωπαϊκά από το σύστημα TIPS της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είτε αφορούν σε μέγιστο ημερήσιο όριο 500 είτε 1000 ευρώ. Αντίστοιχα, έτοιμη είναι και η υποδομή των τραπεζών που έχουν “κουμπώσει” πλέον τα συστήματά τους στο TIPS. Ο πραγματικός λόγος φαίνεται πως είναι η ανάγκη να διευρυνθούν οι δυνατότητες συναλλαγών μέσω IRIS παρά να διευρυνθούν τα όρια των υφιστάμενων επιλογών. “Ούτε η αγορά το ζητάει, ούτε βλέπουμε μια τέτοια ανάγκη από τη μέση αξία των συναλλαγών έως σήμερα”, αναφέρει υψηλόβαθμη πηγή συστημικής τράπεζας. Παραδέχεται, πάντως, η ίδια πηγή ότι το ζήτημα έχει πέσει στο τραπέζι και συζητιέται μεταξύ των τραπεζών τόσο στο πλαίσιο της Ελληνικής Ένωσης Τράπεζων όσο και της ΔΙΑΣ. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η λύση που εξετάζεται να εφαρμοστεί μαζί με τη διεύρυνση της υποχρεωτικότητας στην αποδοχή του IRIS ως μέσου πληρωμών από όλους τους εμπόρους τον Μάρτιο του 2025, είναι η πληρωμή στο φυσικό κατάστημα. Αυτό που θα αλλάξει για τον καταναλωτή είναι ότι θα μπορεί να πληρώνει με το κινητό του σκανάροντας ένα δυναμικό QR Code στο POS του εμπόρου και τα χρήματα θα χρεώνονται απευθείας στον λογαριασμό του, χωρίς να μεσολαβεί χρεωστική ή πιστωτική κάρτα. Οι ρυθμίσεις ασφάλειας των εν λόγω συναλλαγών θα είναι αντίστοιχες με τη χρήση καρτών (βιομετρικά στοιχεία κ.λπ.) και η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται εύκολα, γρήγορα και με ασφάλεια. Για τους εμπόρους, τα οφέλη της μεθόδου άμεσων πληρωμών είναι ακόμη πιο σημαντικά. Αφενός οι προμήθειες θα είναι χαμηλότερες από αυτές που χρεώνουν τα σχήματα καρτών (Mastercard & Visa) και οι εταιρείες αποδοχής καρτών (acquirers), αφετέρου τα χρήματα θα πιστώνονται στον επαγγελματικό τους λογαριασμό μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα -αντί της επόμενης ημέρας που πιστώνονται σήμερα. Σημειώνεται ότι συναλλαγές μέσω IRIS υποστηρίζουν πλέον οκτώ τράπεζες: Alpha Bank, Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς, Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου, Viva.com, Optima bank και Attica Bank. Πηγή: capital.gr
Ινδία: Χάθηκαν $371 δισ. σε μια μέρα λόγω των εκλογών
Οι αγορές στην Ινδία υπέστησαν απώλεια κεφαλαιοποίησης 371 δισ. δολαρίων μέσα σε μία ημέρα, καταγράφοντας τη χειρότερη ημερήσια πτώση τους τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Αυτό συνέβη καθώς οι εκλογικές επιδόσεις του κόμματος Bharatiya Janata του πρωθυπουργού Narendra Modi ήταν χαμηλότερες από τις προσδοκίες. Την Τρίτη, ο δείκτης Nifty 50 κατέγραψε πτώση 5,93%, ενώ ο BSE Sensex υπέστη απώλειες 5,74%, σημειώνοντας την χειρότερή του επίδοση από το 2020. Σύμφωνα με το CNBC, ο δείκτης All India Market Capitalization υπέστη απώλειες πάνω από 31,06 τρισεκατομμύρια ρουπίες, που αντιστοιχούν περίπου σε 371 δισεκατομμύρια δολάρια. Και αυτό μόνο στις 4 Ιουνίου. Οι απώλειες της Τρίτης σημαίνουν πως ο δείκτης Sensex έχασε όλα τα κέρδη που είχε συγκεντρώσει μέχρι τώρα για το έτος, σε μία μόνο ημέρα. Από μια αρχική άνοδο 5,85% από την έναρξη του έτους, τώρα υποχωρεί κατά 0,22%. Ο Mondi εξασφαλίζει μια σπάνια τρίτη θητεία στην εξουσία, καθώς το κόμμα του, το BJP, καταφέρνει να κερδίσει 240 έδρες στο κοινοβούλιο. Παρόλα αυτά, χάνει την απόλυτη πλειοψηφία καθώς η εκλογική αναμέτρηση απέδειξε πως ήταν πιο δύσκολη από ό,τι αναμενόταν. Ο συνασπισμός της Εθνικής Δημοκρατικής Συμμαχίας (NDA), με επικεφαλής το BJP, κατάφερε να αποσπάσει 294 έδρες στο κοινοβούλιο, διατηρώντας την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αυτό υπερβαίνει τις 272 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Στις προηγούμενες γενικές εκλογές του 2019, το BJP κατέλαβε 303 έδρες, ενώ το NDA συνολικά κατέληξε σε 353 έδρες. Τον Μάρτιο, φαίνεται πως ο Mondi ήταν βέβαιος ότι το NDA θα λάμβανε περισσότερες από 400 έδρες.
Eurobank: Πώς εξελίχθηκε η απασχόληση ανά κλάδο στην Ελλάδα από το 2008-2023
Τι δείχνει έρευνα της Eurobank για την πορεία της απασχόλησης στην ελληνική οικονομία Το αναπτυξιακό υπόδειγμα της ελληνικής οικονομίας μετατοπίζεται, έστω οριακά, προς κλάδους με διεθνώς εμπορεύσιμη παραγωγή. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα σχετικής ανάλυσης της Eurobank σε σχέση με το πώς κινήθηκε η απασχόληση στην Ελλάδα από την εποχή του ξεσπάσματος της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης (2008) μέχρι και πέρυσι (2023). Πρόκειται ουσιαστικά για τους κλάδους που είναι οι: Πρωτογενής τομέας, Μεταποίηση, Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, Ορυχεία-Λατομεία και η Μεταφορά-Αποθήκευση. Αυτοί φαίνεται ότι είναι οι κλάδοι που αποδείχθηκαν «κερδισμένοι». Μια προσεκτική ματιά στην εξέλιξη των μεριδίων απασχόλησης μεταξύ των κλάδων που παρουσιάζουν διεθνώς εμπορεύσιμη παραγωγή και αυτών που δεν παράγουν διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά και υπηρεσίες δείχνει ότι η πρώτη ομάδα κλάδων αύξησε ήπια το ποσοστό της στη συνολική απασχόληση την περίοδο 2008-2023, ενώ αντίστοιχα στη δεύτερη μειώθηκε. Πιο αναλυτικά, το μερίδιό της πρώτης ομάδας από 35,0% το 2008 ανήλθε στο 36,6% το 2019, για να μειωθεί απότομα το επόμενο έτος (2020) ως αποτέλεσμα της πανδημίας που περιόρισε και τις μετακινήσεις ατόμων και εμπορευμάτων μεταξύ των χωρών. Όμως την επόμενη τριετία ανήλθε σταδιακά στο 36,2%, δηλαδή κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα (Διάγραμμα 7). Η συγκεκριμένη άνοδος προέκυψε από τους κλάδους Καταλυμάτων-Εστίασης, Μεταφοράς-Αποθήκευσης και τον Πρωτογενή τομέα γιατί στους κλάδους Μεταποίησης και Ορυχείων-Λατομείων οι αντίστοιχες καμπύλες ακολουθούν καθοδική πορεία. Αντίστροφη πορεία, όπως είναι αναμενόμενο, ακολούθησε το μερίδιο της ομάδας των κλάδων με μη διεθνώς εμπορεύσιμη παραγωγή. Από 65,0% το 2008 κατήλθε σταδιακά στο 63,4% το 2019, το επόμενο έτος (2020) ανήλθε στο 65,3% για να περιοριστεί στη συνέχεια σταδιακά στο 63,8% το 2023 (Διάγραμμα 7). Η ανάλυσηΞεκινώντας την ανάλυση, ο πληθυσμός ηλικίας άνω των 15 ετών (Διάγραμμα 1) επί του οποίου υπολογίζονται τα μεγέθη της απασχόλησης, την περίοδο 2008-2023 παρουσιάζει συνεχή πτώση με αποτέλεσμα να περιοριστεί κατά 4,2% (ή κατά 398,1 χιλ. άτομα) στα 9,04 εκατ. από τα 9,44 εκατ. Η μείωση αυτή ήταν κυρίως αποτέλεσμα της εκροής ανθρώπινου κεφαλαίου (brain drain), δηλαδή της φυγής Ελλήνων στο εξωτερικό – ο αριθμός των οποίων ξεπερνά τις 400,0 χιλ. σύμφωνα με σχετικές μελέτες – καθώς και αλλοδαπών, κυρίως με χαμηλή εξειδίκευση, οι οποίοι εξαιτίας της οικονομικής κρίσης αναζήτησαν απασχόληση σε άλλες χώρες. Σημειώνεται πως, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, για την περίοδο 2008-2020 που υπάρχουν δεδομένα μετανάστευσης, πάνω από 7 στα 10 άτομα που αποχώρησαν από την Ελλάδα (70,5%) ήταν άτομα που βρίσκονταν στην αρχή ή στο μέσο του εργασιακού τους βίου, δηλαδή άτομα ηλικίας 20-49 ετών. Επιπλέον, ο αριθμός των ατόμων που μετανάστευσαν προς την Ελλάδα την περίοδο 2008-2022 ήταν σαφώς μικρότερος αυτών που εξήλθαν από την χώρα με αποτέλεσμα το ισοζύγιο εισόδου-εξόδου μεταναστών προς/από τη χώρα την περίοδο αυτή να είναι αρνητικό. Το δημογραφικό και η μετανάστευσηΤην περίοδο 2008-2023 το ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων δεν φαίνεται να άσκησε κάποιο ρόλο στη μείωση του πληθυσμού με ηλικία άνω των 15 ετών. Ως προς το συγκεκριμένο θέμα σημειώνεται ότι την υπό εξέταση περίοδο ο συγκεκριμένος πληθυσμός αφορά άτομα που γεννήθηκαν μεταξύ 1919 και 2008, αλλά τα συντριπτικά περισσότερα έτη της συγκεκριμένης χρονικής περιόδου (1919-2008) το ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων ήταν θετικό αν και σε πτωτική πορεία μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1960 (Διάγραμμα 2). Η επίπτωση της μετανάστευσης Ελλήνων αλλά και αλλοδαπών στο εξωτερικό φαίνεται και στην εξέλιξη του μεγέθους του εργατικού δυναμικού (Διάγραμμα 1), η ποσοστιαία μείωση του οποίου ήταν ισχυρότερη συγκριτικά με την ποσοστιαία μείωση του πληθυσμού άνω των 15 ετών, καθώς διαμορφώθηκε σε 5,7% (ή -283,0 χιλ. άτομα, στα 4,72 εκατ. από τα 5,0 εκατ.) μεταξύ 2008 και 2023. Οι δύο συνιστώσες του εργατικού δυναμικού, οι απασχολούμενοι και οι άνεργοι ακολούθησαν, όπως είναι αναμενόμενο, αντίστροφες πορείες. Οι απασχολούμενοι (Διάγραμμα 1) την περίοδο 2008-2013 κατά την οποία αυξήθηκε ραγδαία το ποσοστό ανεργίας μειώθηκαν κατά ¼ περίπου (23,8%) ή κατά 1,1 εκατ. (στα 3,51 εκατ. από τα 4,61 εκατ.) ενώ την περίοδο 2014-2023 κατά την οποία αποκλιμακώθηκε το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκαν κατά 657,2 χιλ. ή 18,6% (στα 4,2 εκατ.). Συνολικά την περίοδο 2008-2023 περιορίστηκαν κατά 417,0 χιλ. άτομα (ή κατά 9,0%). Οι άνεργοι (Διάγραμμα 1) την περίοδο 2008-2013 υπερ-τριπλασιάστηκαν στα 1,33 εκατ. (από τους 387,9 χιλ.) και την περίοδο 2014-2023 μειώθηκαν στους 521,8 χιλ. (-59,1% ή -752,6 χιλ.), ενώ συνολικά την περίοδο 2008-2023 αυξήθηκαν κατά 34,5% ή 133,9 χιλ. Τέλος, ο μη ενεργός πληθυσμός (Διάγραμμα 1) την ίδια περίοδο συρρικνώθηκε από τα 4,44 εκατ. στα 4,32 εκατ. (-115,1 χιλ. ή -2,6%). Η κλαδική απασχόλησηΟι μεταβολές στον πληθυσμό σημαίνουν πως θα δινόταν λανθασμένη εικόνα για την εξέλιξη της κλαδικής απασχόλησης στην Ελλάδα με τη χρήση του αριθμού των απασχολουμένων. Ορθότερο είναι να εξεταστεί η εξέλιξη του μεριδίου που έχουν οι μονοψήφιοι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας στη συνολική απασχόληση της χώρας, την περίοδο 2008-2023. Σε αυτό το πλαίσιο σημειώνεται ότι την περίοδο 2008-2023 οι κλάδοι με τα υψηλότερα μερίδια στην συνολική απασχόληση ήταν το Χονδρικό-Λιανικό εμπόριο (17,9% της συνολικής απασχόλησης, κατά μέσο όρο), ο Πρωτογενής τομέας (12,1%), η Μεταποίηση (9,9%), η Δημόσια διοίκηση και άμυνα-Υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση (8,8%), οι Δραστηριότητες παροχής Καταλύματος-Εστίασης (8,4%), η Εκπαίδευση (7,9%) και η Υγεία-Κοινωνική μέριμνα (6,2%). Από την άλλη πλευρά, τα χαμηλότερα ποσοστά στη συνολική απασχόληση έχουν οι κλάδοι Δραστηριοτήτων ετερόδικων οργανισμών και φορέων (0,1%), Ακίνητης περιουσίας (0,2%), Ορυχείων-Λατομείων (0,3%), Παροχής νερού-Επεξεργασίας λυμάτων-Διαχείρισης αποβλήτων-Δραστηριοτήτων εξυγίανσης (0,7%) και Παροχής ηλεκτρικού ρεύματος-Φυσικού αερίου-Ατμού-Κλιματισμού (0,8%). Επισημαίνεται πως, από τους συγκεκριμένους κλάδους αυτός της Διαχείρισης ακίνητης περιουσίας αν και απορροφά το 0,3% της απασχόλησης παρουσιάζει διαχρονικά το υψηλότερο μερίδιο στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (16,7% κατά μέσο όρο). Από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω προκύπτει ότι την υπό εξέταση περίοδο οι κλάδοι με τα υψηλότερα μερίδια στη συνολική απασχόληση είναι κυρίως κλάδοι παροχής υπηρεσιών οι οποίοι συγκεντρώνουν τους μισούς περίπου απασχολούμενους της χώρας (49,1% κατά μέσο όρο) και συνεισφέρουν περίπου το 40% (38,6%) της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ελληνικής οικονομίας. Εμπορεύσιμη παραγωγήΣυνολικά, από όλους τους μονοψήφιους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, αυτοί με διεθνώς εμπορεύσιμη παραγωγή – όπως ορίστηκαν στην αρχή του σημειώματος (δηλαδή ο Πρωτογενής τομέας, η Μεταποίηση, οι Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης, τα Ορυχεία-Λατομεία και η Μεταφορά-Αποθήκευση) έχουν μέσο μερίδιο στην απασχόληση και στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία 35,6% και 26,6%, αντίστοιχα. Κατά συνέπεια, οι
ΦΠΑ: Παρεμβάσεις στους έμμεσους φόρους για να μην αυξηθεί η τιμή του καφέ
Οι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν ζητήσει «κούρεμα» ή ακόμα και κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) Την ανάσχεση του κύματος των ανατιμήσεων στην τιμή του καφέ με παρεμβάσεις στο μέτωπο κυρίως των έμμεσων φόρων μελετά το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ώστε να στηρίξει την καθημερινή απόλαυση των καταναλωτών. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων, τόνισε «Δεν θα βάλω την υπογραφή μου σε αποσταθεροποίηση του προϋπολογισμού. Προτιμώ να γίνω δυσάρεστος μαζί σας», είπε ο υπουργός, ενώ αναφέρθηκε και στις επιπτώσεις που θα είχε αυτό το μέτρο στο ισοζύγιο πληρωμών χωρίς να είναι βέβαιο ότι η μείωση της τιμής θα φτάσει στον καταναλωτή. Δεν απέκλεισε ωστόσο τη μείωση άλλων φόρων -πέραν αυτών που έχουν ήδη προγραμματιστεί όπως η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών το 2025 – επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα της μάχης κατά της φοροδιαφυγής». Το σενάριοΤο σενάριο που βρίσκεται πάνω στο τραπέζι προβλέπει παράταση του μειωμένου ΦΠΑ 13% στον καφέ για ένα εξάμηνο, έως το τέλος του 2024, καθώς το ισχύον ευνοϊκό πλαίσιο για τα καταστήματα της εστίασης λήγει στις 30 Ιουνίου με αποτέλεσμα το συγκεκριμένο ρόφημα να επιστρέφει στον υψηλό συντελεστή 24% την στιγμή που τα σήματα από την αγορά παραπέμπουν σε νέες αυξήσεις της τάξης του 10% – 20% το επόμενο διάστημα. Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση που ο μειωμένος ΦΠΑ 13% επεκταθεί το μέτρο αφορά είτε τον σερβιριζόμενο καφέ που διατίθεται για άμεση επιτόπια κατανάλωση είτε την παράδοση σε «πακέτο». Αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι οι εξελίξεις στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά επιτρέπουν την διατήρηση της συγκεκριμένης φορολογικής ελάφρυνσης καθώς το κόστος είναι πολύ μικρό μόλις 77 εκατ. ευρώ μαζί με τον μειωμένο ΦΠΑ για τα ταξί. Ωστόσο για τις μεταφορές δεν υπάρχει τη δεδομένη στιγμή κάποιο σχέδιο για νέα παράταση. Τι ζητά η αγοράΟι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν ζητήσει «κούρεμα» ή ακόμα και κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ώστε να αποφευχθούν νέα καπέλα στην τιμή του καφέ υποστηρίζοντας ότι είναι πλέον αδύνατη η απορρόφηση των αυξήσεων στο μεταφορικό κόστος από τους ίδιους και αργά ή γρήγορα το κύμα των νέων ανατιμήσεων θα γίνει αισθητό στην τσέπη των καταναλωτών. Οι ίδιες πηγές από το υπουργείο Οικονομικών αποκλείουν σε αυτή τη φάση τη μείωση του ΕΦΚ στον καφέ καθώς πρόκειται για ένα ακριβό σενάριο που θα προκαλέσει μεγάλες ανατροπές στόχους για τις φετινές εισπράξεις στον προϋπολογισμό οι οποίες θα αποδυναμωθούν σημαντικά και σε μια στιγμή που ο πήχης για το πρωτογενές πλεόνασμα έχει τοποθετηθεί υψηλότερα στο 2,1% του ΑΕΠ ενώ υπάρχει και ο «κόφτης» στις πρωτογενείς δαπάνες για αυστηρή συγκράτηση στο 2,6% του ΑΕΠ. Εν όψει της επαναφοράς του ΦΠΑ στον καφέ στο 24% έχει προγραμματιστεί συνάντηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κωστή Χατζηδάκη με την διοίκηση της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης στην οποία θα συζητηθεί εκτενώς το θέμα του φόρου. Πηγή: ot.gr