Πόσοι ξένοι τουρίστες ήρθαν στην Ελλάδα τον χειμώνα
Συνεχίζει σε ανοδική πορεία ο ελληνικός τουρισμός. Πού κυμάνθηκε η κίνηση τους χειμερινούς μήνες. Τα στοιχεία από τα περιφερειακά αεροδρόμια Photo: Ταξιδιώτες στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» © EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ Από Βίκη Τρύφωνα Ο ελληνικός τουρισμός συνεχίζει την ανοδική του πορεία ακόμα και κατά τους χειμερινούς μήνες, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δημοσιεύθηκαν για την επιβατική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια. Το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2025 διακινήθηκαν 2.570.955 διεθνείς επιβάτες μέσω του αεροδρομίου της Αθήνας (+11,7%) και 518.198 διεθνείς επιβάτες στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport, αριθμός αυξημένος κατά 10,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο δίμηνο του 2024. Με δεδομένο ότι τα αεροδρόμια προσμετρούν αφιξο-αναχωρήσεις επιβατών, οι διεθνείς αφίξεις ανέρχονται σε κάτι περισσότερο από 1,5 εκατομμύριο διεθνείς τουρίστες τους δύο πρώτους μήνες του έτους. Τα στοιχεία από τα περιφερειακά αεροδρόμιαΤα 14 Περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport παρουσίασαν αξιόλογη κίνηση κατά τη χειμερινή περίοδο, από τον Νοέμβριο έως και τον Φεβρουάριο. Τους δύο τελευταίους μήνες του 2024 εξυπηρέτησαν σχεδόν τον ίδιο αριθμό διεθνών επιβατών με το πρώτο δίμηνο του 2025, ξεπερνώντας έτσι το 1 εκατομμύριο αφιξο-αναχωρήσεων από το εξωτερικό. Το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2025 έφτασαν ξένοι τουρίστες στα αεροδρόμια της Θεσσαλονίκης, της Ρόδου, των Χανίων και της Κέρκυρας. Ο Φεβρουάριος είναι ο πιο αδύναμος μήνας σε ό,τι αφορά την τουριστική κίνηση. Κι όμως στα περιφερειακά αεροδρόμια καταγράφηκαν 128.000 αφίξεις ξένων τουριστών. Ειδικότερα, τον Φεβρουάριο έφτασαν (αφίξεις) στα περιφερειακά αεροδρόμια 46.000 Γερμανοί, 15.500 Κύπριοι, 9.500 Ιταλοί, 8.500 Βρετανοί, 5.000 Ολλανδοί, 5.300 Αυστριακοί, 4.800 Πολωνοί, 4.300 Βέλγοι, 4.000 Τούρκοι. Οι αφίξεις Ελλήνων ταξιδιωτών ανήλθαν σε 200.801 τον Φεβρουάριο ενώ άλλοι τόσοι ταξίδεψαν τον Ιανουάριο. Η κίνηση στο αεροδρόμιο της Αθήνας Στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, η συνολική επιβατική κίνηση τους δύο πρώτους μήνες του 2025 ανήλθε σε 3,59 εκατ. επιβάτες, καταγράφοντας αύξηση 11,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η επιβατική κίνηση, τόσο του εσωτερικού (1.015.181), όσο και του εξωτερικού (2.570.955), παρουσίασε αύξηση κατά 3,6% και 15,3% αντίστοιχα. Άνοδο παρουσίασαν και οι δύο τελευταίοι μήνες του 2024, κατά τους οποίους διακινήθηκαν πάνω από 3 εκατ. διεθνείς επιβάτες, αριθμός αυξημένος κατά 16,9% σε σύγκριση με το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2024. Χειμερινός τουρισμός στην ΕλλάδαΟ ελληνικός τουρισμός, παραδοσιακά εστιάζει τους θερινούς μήνες, ωστόσο τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια αυξανόμενη τάση για ταξίδια κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα. Αυτή η εξέλιξη οφείλεται στη διεύρυνση της τουριστικής σεζόν από τις αεροπορικές εταιρείες αλλά και στην προσέλκυση τουριστών από χώρες με στενότερες πολιτιστικές και οικονομικές σχέσεις με την Ελλάδα, όπως η Κύπρος, η Ιταλία και η Τουρκία. Σύμφωνα με τους ειδικούς του τουρισμού, η συνεχιζόμενη ανάκαμψη οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες όπως η σταδιακή επιστροφή των ταξιδιωτών σε πιο «ασφαλείς» προορισμούς, αλλά και στις στοχευμένες προωθητικές ενέργειες του ελληνικού τουριστικού κλάδου. Η απουσία πτήσεων τσάρτερ δεν εμπόδισε τους ταξιδιώτες να προγραμματίσουν το ταξίδι τους στην Ελλάδα μέσω των τακτικών αεροπορικών γραμμών. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η Αθήνα που καθίσταται όλο και πιο δημοφιλής ως city break προορισμός. Ωστόσο, παρά την αύξηση, υπάρχουν προορισμοί όπως η Σαντορίνη, η Κως και η Σάμος, οι οποίοι καταγράφουν ελάχιστη ή μηδενική διεθνή επιβατική κίνηση το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου. Ο ελληνικός τουριστικός κλάδος αντιμετωπίζει, συνεπώς, την πρόκληση της εξισορρόπησης της εποχικότητας, επιδιώκοντας να προσελκύσει τουρίστες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Με τις θετικές ενδείξεις να πολλαπλασιάζονται, οι προοπτικές είναι ευνοϊκές για την ανάπτυξη του χειμερινού τουρισμού, αρκεί να υιοθετηθούν οι κατάλληλες στρατηγικές από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Πηγή: powergame.gr
Πού πλασαρίστηκε το «Ελευθέριος Βενιζέλος» στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό
Με αύξηση 11,4% έκλεισε ο Ιανουάριος για την Ελλάδα σε ότι αφορά τις αεροπορικές αφίξεις, σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Αεροδρομίων Ευρώπης. Πώς κινήθηκε ο «ανταγωνισμός». Εύα Δ. Οικονομάκηoikeva@yahoo.gr Με το δεξί μπήκε το 2025 για το ευρωπαϊκό δίκτυο αεροδρομίων, το οποίο τον Ιανουάριο σημείωσε αύξηση 6,9% ως προς την επιβατική κίνηση σε σχέση με πέρυσι, ποσοστό που αντανακλά την ανθεκτικότητα που καταγράφει η ζήτηση. Ανάμεσα στα αεροδρόμια που ξεχώρισαν για τις επιδόσεις τους βρέθηκε για μία ακόμη φορά εκείνο της Αθήνας, με την Ελλάδα να καταγράφει συνολικά διψήφιο ποσοστό αύξησης σε ό,τι αφορά την επιβατική κίνηση. Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το Διεθνές Συμβούλιο Αεροδρομίων Ευρώπης (ACI Europe), τα αεροδρόμια στην αγορά εκτός ΕΕ+ κατέγραψαν διψήφια αύξηση στο 11,4% σε ετήσια βάση, ενώ τα αεροδρόμια στην αγορά της ΕΕ+ (σ.σ.: εκείνα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συν τα αεροδρόμια χωρών εκτός ΕΕ, όπως του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας και της Ελβετίας) σημείωσαν πιο… μέτρια αποτελέσματα, διατηρώντας, ωστόσο, το θετικό πρόσημο στο 6%. Οι υψηλές επιδόσεις αποδίδονται κατά βάση στη διεθνή επιβατική κίνηση που κατέγραψε αύξηση 8,3% ετησίως, με τους ταξιδιώτες εσωτερικού να ενισχύονται μόλις κατά 2,7% και να παραμένουν σε αρνητικό έδαφος, στο μείον 12,5%, έναντι των επιπέδων πριν από την πανδημία. Στην αγορά της ΕΕ+, αρκετές χώρες σημείωσαν διψήφια αύξηση επιβατικής κίνησης τον Ιανουάριο σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν η Ουγγαρία (+16,5%), η Σλοβακία (+14,4%), η Κροατία (+13,8%), η Τσεχία (+13,8%), η Πολωνία (+13,1%), η Δανία (+13,0%) και η Ελλάδα (+11,4%). Από την άλλη, στη λίστα με τις αγορές που είχαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις από τον μέσο όρο του κλάδου συμπεριελήφθησαν η Γερμανία (+2,1%), η Ιρλανδία (+1,5%), η Σουηδία (-1,7%) και η Σλοβενία (-3,4%). Οι χώρες εκτός της ΕΕ+ που σημείωσαν τις υψηλότερες επιδόσεις ως προς την επιβατική κίνηση σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2024 ήταν το Ισραήλ (+77,7%), η Μολδαβία (+62,0%), η Βοσνία-Ερζεγοβίνη (+50,1%) και το Ουζμπεκιστάν (+23,0%). Και μπορεί η επιβατική κίνηση στο Ισραήλ να αναθερμάνθηκε λόγω της κατάπαυσης του πυρός, ωστόσο οι αριθμοί εξακολουθούν να παραμένουν πολύ κάτω από τα προ πανδημικά επίπεδά τους (-42,3% έναντι του Ιανουαρίου 2019). Αντίθετα, το Μαυροβούνιο (-0,1%), η Σερβία (-2,1%), η Βόρεια Μακεδονία (-9,1%) και η Ρωσία (-9,9%) ανέφεραν αξιοσημείωτες μειώσεις, με τα αεροδρόμια της Ουκρανίας να παραμένουν κλειστά λόγω της έκρυθμης κατάστασης που επικρατεί. Κερδισμένοι και χαμένοιΤα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, εκείνα που υποδέχονται άνω των 40 εκατ. επιβάτες, κατέγραψαν αύξηση 7% σε επίπεδο επιβατικής κίνησης. Η Κωνσταντινούπολη βγήκε στην κορυφή σε απόλυτους αριθμούς, εξυπηρετώντας 6,4 εκατ. επιβάτες, με άνοδο 7,1% έναντι του Ιανουαρίου του 2024. Τα αεροδρόμια με ετήσια κίνηση μεταξύ 25 και 40 εκατ. επιβατών παρουσίασαν αύξηση +6,1% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Οι καλύτερες επιδόσεις σε αυτή την ομάδα αεροδρομίων σημειώθηκαν από το Μιλάνο (+14,9%), την Αθήνα (+14,5%), την Κοπεγχάγη (+13,9%), το Όσλο (+9,4%) και το Μάντσεστερ (+8,5%). Η Λισαβόνα υποδέχθηκε τον υψηλότερο αριθμό επιβατών σε απόλυτες τιμές, στα 2,4 εκατ., αναφέροντας εντυπωσιακή αύξηση +22,1% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την πανδημία. Μεταξύ των μεγάλων και μεσαίων αεροδρομίων, εκείνων που υποδέχονται από 1 έως 25 εκατ. επιβάτες, εκείνα που εξυπηρετούν τουριστικούς προορισμούς της νότιας Ευρώπης και εκείνα που βασίζονται στη ζήτηση που αφορά επισκέψεις σε φίλους και συγγενείς στις χώρες της Ανατολής σημείωσαν γενικά τις καλύτερες επιδόσεις: Τελ Αβίβ (+83,2%), Κισινάου (+62,0%), Σαράγεβο 14,1% (+5%). (+37,5%), Πόζναν (+33,2%), Βουδαπέστη (+17,5%), Κρακοβία (+15,1%), Πράγα (+14,1%) και Σμύρνη (+13,9%). Τέλος, τα περιφερειακά και τα μικρά αεροδρόμια (κάτω από 1 εκατ. επιβάτες) παρουσίασαν εντυπωσιακή αύξηση 19,7% στην επιβατική κίνηση σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι, αλλά εξακολουθούν να καταγράφουν πτώση στο 31,9% σε σύγκριση με τους όγκους πριν από την πανδημία. Πηγή: euro2day.gr
Απασχόληση: Οι Ελληνες κλείνουν τα μπλοκάκια και γίνονται μισθωτοί
Αποκαλυπτικά τα στοιχεία για την απασχόληση το 2024, που αναλύει το ΚΕΠΕ. Πού αποδίδεται η στροφή προς την εξαρτημένη εργασία πλήρους απασχόλησης. Οι τάσεις στο καταρτισμένο προσωπικό. Ρούλα Σαλούρουsalourou@euro2day.gr Σημαντική αύξηση της εξαρτημένης μισθωτής εργασίας και μάλιστα με πλήρες ωράριο δείχνουν τα στοιχεία για την εγχώρια αγορά απασχόλησης, σε αντίθεση με την αυτοαπασχόληση και δη όσων δεν απασχολούν άλλα άτομα. Η στροφή προς την πλήρη, μισθωτή απασχόληση που παρατηρήθηκε το 2024 φαίνεται από τα στοιχεία που δείχνουν την αύξηση της εξαρτημένης εργασίας κατά 77,8 χιλιάδες θέσεις. Αντίστροφα, οι αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό μειώθηκαν στο 19,8% του συνόλου, προσεγγίζοντας τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς το ρίσκο της επιχειρηματικότητας, η δύσκολη πρόσβαση σε δανεισμό και οι φορολογικές εξελίξεις οδήγησαν πολλούς ελεύθερους επαγγελματίες χωρίς προσωπικό να «κλείσουν τα μπλοκάκια τους» και να στραφούν προς την εξαρτημένη εργασία. Προς το εξωτερικό, ίσως να στράφηκαν κάποιοι άλλοι, κατά κύριο λόγο κάτοχοι πτυχίων ανώτατης και τεχνικής εκπαίδευσης, καθώς παρατηρείται σημαντική μείωση της απασχόλησης στις ομάδες αυτές. Βέβαια, τα στοιχεία για τον πληθυσμό, κατά το ίδιο διάστημα, δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. Το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) στο τελευταίο τεύχος Οικονομικών Εξελίξεων διαπιστώνει μια τάση που έχει καταγραφεί και στο παρελθόν και ενισχύεται, αύξησης της μισθωτής απασχόλησης έναντι της αυτοαπασχόλησης και παράλληλα μια συνεχιζόμενη μείωση της μερικής απασχόλησης. Συγκεκριμένα, το διάστημα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2024 καταγράφηκε, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μια ενίσχυση της μισθωτής απασχόλησης, η οποία μεταφράστηκε σε 77,8 χιλ. νέες θέσεις εξαρτημένης εργασίας. Έτσι, ο αριθμός των μισθωτών το 2024 έφτασε τα 3,021 εκατ. άτομα, που αποτελεί το μέγιστο της περιόδου 2008-2024. Παράλληλα, οι αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό μειώθηκαν κατά 12,6 χιλ. άτομα φτάνοντας το 19,4% του συνόλου, μερίδιο που είναι πλέον πολύ κοντά στο ελάχιστο 19,1% που καταγράφηκε το 2022. Από την άλλη, μικρή αύξηση παρουσίασαν οι αυτοαπασχολούμενοι με προσωπικό (1,8 χιλ.) και οι βοηθοί σε οικογενειακή επιχείρηση (0,7 χιλ.). Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η αύξηση της μισθωτής εργασίας, η μείωση των αυτοαπασχολούμενων χωρίς προσωπικό και η μικρή αύξηση των αυτοαπασχολούμενων με προσωπικό αποτελούν πειστικές ενδείξεις μεταβολής της σύνθεσης της απασχόλησης, προσεγγίζοντας τη σύνθεση των περισσότερων άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπου η αυτοαπασχόληση είναι μικρότερης έκτασης σε σύγκριση με τη χώρα μας. Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκο Μιλαπήδη, η υπερπροσφορά θέσεων απασχόλησης μισθωτής εργασίας, σε συνδυασμό με την έλλειψη εύκολης χρηματοδότησης, ωθεί στην «ασφαλή» επιλογή μιας θέσης πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, παρά στο επιχειρηματικό ρίσκο. Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Μιλαπήδη, η πλειοψηφία των επιχειρήσεων αναπτύσσεται αναζητώντας πλέον μόνιμο προσωπικό. Όσο περισσότερο μεγαλώνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις τόσο αυξάνονται και οι θέσεις απασχόλησης. Είναι άλλωστε ενδεικτικό, όπως επισημαίνεται και στο Οικονομικό Δελτίο του ΚΕΠΕ, ότι οι νέες θέσεις εργασίας αφορούν πλήρη απασχόληση, αφού οι θέσεις αυτές αυξήθηκαν κατά 75,7 χιλ., σε αντίθεση με τις θέσεις μερικής απασχόλησης που μειώθηκαν κατά 8,1 χιλ. την ίδια περίοδο (γ’ τρίμηνο 2023 με γ’ τρίμηνο 2024). Αυτό σημαίνει περαιτέρω υποχώρηση της μερικής απασχόλησης σε 6,3%. Παράλληλα, μειώθηκε το μερίδιο αυτών που εργάζονται μερικώς επειδή δεν βρήκαν θέση πλήρους απασχόλησης σε 32%. Αυτή, σύμφωνα με τους μελετητές του Κέντρου, είναι μια θετική εξέλιξη. Από την άλλη, η μείωση των μερικώς απασχολουμένων ενδέχεται να σημαίνει μείωση των ευκαιριών απασχόλησης για κάποιους που δεν επιθυμούν να εργαστούν με πλήρες ωράριο για διάφορους λόγους, όπως είναι οι φοιτητές ή άτομα με οικογενειακές υποχρεώσεις κι αυτό, όπως επισημαίνεται, δεν είναι θετική εξέλιξη. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των νέων θέσεων εργασίας είναι, σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, το γεγονός ότι οι απασχολούμενοι που αυξήθηκαν ταχύτερα ήταν αυτοί με απολυτήριο ανώτερης μέσης εκπαίδευσης, καθώς τον τελευταίο χρόνο προστέθηκαν 53,8 χιλ. άτομα. Άρα, οι νέες θέσεις που δημιουργήθηκαν ζητούσαν υποψήφιους με απολυτήριο λυκείου. Η ομάδα με τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ήταν οι απόφοιτοι ανωτάτων σχολών, καθώς αυξήθηκαν κατά 49,7 χιλ. Σε αντιδιαστολή, μείωση σημείωσαν οι απασχολούμενοι με μεταπτυχιακό ή/και διδακτορικό τίτλο κατά 8 χιλ. άτομα. Στο δελτίο μάλιστα ξεκαθαρίζεται ότι η μείωση των πιο εκπαιδευμένων απασχολουμένων δεν είναι θετική ένδειξη, ειδικά όταν συνοδεύεται από μείωση επίσης του εργατικού δυναμικού. Ωστόσο, ακόμη πιο αποκαρδιωτική είναι η μείωση των απασχολούμενων αποφοίτων ανώτερης τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης κατά 12,2 χιλ. άτομα, με παράλληλη μείωση του εργατικού δυναμικού κατά 22,5 χιλ. Μια πιθανή εξήγηση της μείωσης του εργατικού δυναμικού των δύο αυτών κατηγοριών είναι η μετανάστευση. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να υποστηρίζεται άμεσα από τη μεταβολή του πληθυσμού με τα συγκεκριμένα εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά, καθώς οι ομάδες αυτές αυξήθηκαν τον τελευταίο χρόνο. Τέλος, μειώθηκαν και οι απασχολούμενοι με απολυτήριο γυμνασίου ή λιγότερη εκπαίδευση, στοιχείο που δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένης της συνήθως μεγάλης ηλικίας και της αναμενόμενης συνταξιοδότησής τους. Πηγή: euro2day.gr
Στον αστερισμό του shrinkflation τα τρόφιμα: 300 προϊόντα “μίκρυναν” από το 2010
Πόσα προϊόντα έγιναν πιο υγιεινά και σε πόσα μειώθηκε αλάτι και λιπαρά. Η ανασύνθεση τροφίμων από τη βιομηχανία και το shrinkflation Από Σοφία Εμμανουήλ Από το 2010 σε περισσότερα από 300 τρόφιμα έχει μειωθεί η μερίδα ανά συσκευασία, εκ των οποίων τα μισά υπέστησαν ανασύνθεση την τελευταία τριετία, για λόγους που κατά τη βιομηχανία έχουν να κάνουν με την υγεία των καταναλωτών, αν και τα πρόσφατα χρόνια και ειδικά κατά την πληθωριστική κρίση αυτές οι αλλαγές συνδέθηκαν και με πρακτικές που δεν συνάδουν με το συμφέρον του καταναλωτή. Για παράδειγμα, έχουν κυκλοφορήσει στην αγορά καινοτόμες συσκευασίες αναψυκτικών και σνακ με τις μισές ποσότητες προϊόντος αλλά σε τιμές χωρίς ανάλογη μείωση. Πρακτικά, ο καταναλωτής καλείται να πληρώσει περισσότερα χρήματα για να αγοράσει περισσότερες συσκευασίες αλλά την ίδια ποσότητα συνολικά. Επιπλέον, κατά την περίοδο της πληθωριστικής κρίσης παρατηρήθηκε το φαινόμενο του shrinkflation, πρακτική που έχει να κάνει με τη μείωση της ποσότητας ή του όγκου ενός προϊόντος και με διάθεσή του στην ίδια τιμή. Δεν παραβλέπεται το υψηλότερο κόστος της συσκευασίας που επωμίζεται η βιομηχανία για να διαθέσει στο ράφι νέα προϊόντα με μειωμένες μερίδες, ειδικά για προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα συστατικών που επιβαρύνουν την υγεία. Ωστόσο σε εποχές κρίσης η μείωση των μερίδων και γενικά η ανασύνθεση των τροφίμων απαιτεί καλύτερη ενημέρωση του καταναλωτή. Η ανασύνθεση των τροφίμων για τη βιομηχανία σημαίνει προϊόντα με μειωμένη περιεκτικότητα αλατιού, ζάχαρης και trans λιπαρών και βασίζεται σε παράγοντες όπως επιστημονικά δεδομένα, εθνικές συνήθειες διατροφής, καταναλωτικές τάσεις και ασφάλεια των τροφίμων. Οι νέοι κωδικοί για υγιεινά τρόφιμα και οι μειωμένες μερίδεςΣύμφωνα με την ετήσια έρευνα που διενεργεί ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ) στα μέλη του διαπιστώνεται ότι την περίοδο 2010-2013 έχει καταγραφεί ανασύνθεση σε 968 προϊόντα. Την ίδια περίοδο εισήχθησαν στην αγορά 316 νέοι κωδικοί με μικρότερη μερίδα ή μείωση υπάρχουσας μερίδας και προσφέρθηκαν υγιεινότερες επιλογές σε σχεδόν 700 νέα προϊόντα. Ειδικά την τελευταία τριετία (2021-2023) τοποθετήθηκαν στην αγορά 154 προϊόντα με μείωση μερίδας έναντι 162 την δεκαετία 2010-2020 ενώ τοποθετήθηκαν στο ράφι 206 νέα προϊόντα με πιο υγιεινές επιλογές από 479 αντίστοιχα. Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση που διοργάνωσε ο ΣΕΒΤ χθες, στο πλαίσιο της έκθεσης Food Expo. Στην εκδήλωση αναδείχθηκε η σημασία της επεξεργασίας των τροφίμων στην ασφάλεια, στην διατροφική αξία αλλά και στη διαθεσιμότητα των προϊόντων διατροφής. Επίσης, αναφορά έγινε στη σημασία της αντικειμενικής ενημέρωσης του καταναλωτή. Όπως τόνισε η Βάσω Παπαδημητρίου, Γενική Διευθύντρια ΣΕΒΤ, η γνώση είναι το κλειδί για συνειδητές διατροφικές επιλογές. Πρόσθεσε ότι η βιομηχανία τροφίμων είναι αντιμέτωπη με μια σειρά από μεγάλες προκλήσεις, μεταξύ των οποίων ο υποσιτισμός, η παχυσαρκία, η υγιής γήρανση, η βιωσιμότητα, η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων και η κυκλική οικονομία, σε μια εποχή που οδηγείται στον κάδο το 1/3 των τροφίμων που παράγονται ετησίως. Επίσης σημαντικές προκλήσεις αναδύονται στον τομέα της ανακύκλωσης απορριμμάτων και συσκευασιών καθώς και στην καινοτομία. Τα καλά και κακά τρόφιμα και οι δεσμεύσεις για υπεύθυνη διαφήμισηΜε γνώμονα την ανάπτυξη προϊόντων και πρακτικών που προωθούν την καλή διατροφή και την υγεία ο ΣΕΒΤ έχει δημιουργήσει την Επιτροπή Διατροφικής Πολιτικής στην οποία συμμετέχουν βιομηχανίες τροφίμων μέλη του. Με στόχο μια ολιστική προσέγγιση της διατροφής δημιουργήθηκε ο Κώδικας Αρχών. Ο ΣΕΒΤ θεωρεί ότι δεν υπάρχουν καλά και κακά τρόφιμα και όλα τα τρόφιμα έχουν θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή, σε συνδυασμό με την ποσότητα κατανάλωσης, την φυσική δραστηριότητα αλλά και την ενημέρωση. Αυτά ανέφερε μεταξύ άλλων η Κάτια Βαρταλίτη, Συντονίστρια Επιτροπής Διατροφικής Πολιτικής ΣΕΒΤ, Διευθύντρια Νομοθεσίας Τροφίμων & Επιστημονικών Υποθέσεων Nestle, μιλώντας για τους παράγοντες που συνδυάζονται για να οδηγήσουν στην καλή υγεία και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Αναφέρθηκε στον Κώδικα Αρχών και ειδικότερα σε δύο βασικές αρχές του Κώδικα: την υπεύθυνη διαφήμιση μέσω ενός κώδικα αυτοδέσμευσης (ελληνικό Pledge) και την ανασύνθεση των τροφίμων. Αναφορικά με την υπεύθυνη διαφήμιση, σημειώνεται ότι το ελληνικό Pledge δημιουργήθηκε το 2022 από τον ΣΕΒΤ σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Διαφημιζομένων Ελλάδος στη βάση του ευρωπαϊκού Pledge. Στο πλαίσιο της αυτοδέσμευσης οι επιχειρήσεις καλούνται να αποκλείσουν τη διαφήμιση τροφίμων και ποτών με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, αλάτι και ζάχαρη σε παιδιά κάτω των 13 ετών. Στόχος είναι η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας και των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων καθώς και η υποστήριξη των γονέων στην προσπάθεια για πιο υγιεινή διατροφή των παιδιών. Με βάση τις αξιολογήσεις του ελληνικού Pledge διαπιστώθηκε συνολική συμμόρφωση ως προς τις διαφημίσεις στην τηλεόραση από το 98% των βιομηχανιών τροφίμων το 2022 και από το 98,1% το 2023. Πηγή: powergame.gr
Αιγυπτιακή πατάτα: Πώς η Ελλάδα έγινε κορυφαίος εισαγωγέας
Τα τελευταία δύο χρόνια η Αίγυπτος αυξάνει τις εξαγωγές πατάτας στην Ελλάδα με διψήφια ανάπτυξη και η τάση συνεχίζεται Πατάτες © Eurokinissi Από Σοφία Εμμανουήλ Το 2024 αποδείχθηκε χρονιά-ρεκόρ για τις εισαγωγές πατάτας από την Αίγυπτο, γεγονός που εδραίωσε τη θέση της Ελλάδας στην κορυφή της κατάταξης των μεγαλύτερων αγορών για το προϊόν, μαζί με τη Ρωσία, ενώ παρόμοια χαρακτηριστικά εμφανίζει η τρέχουσα εμπορική σεζόν. Αν και υπάρχει ελληνική παραγωγή, κυρίως σε Νευροκόπι και Σέρρες και λιγότερο στη Νότια Ελλάδα, μέρος της οποίας εξάγεται, οι καλλιέργειες βαίνουν μειούμενες και οι ποσότητες εξαντλούνται, με αποτέλεσμα τις αυξανόμενες ανάγκες της τοπικής αγοράς να καλύπτουν εισαγωγές από Αίγυπτο, Γαλλία και Κύπρο. Εξάλλου, το προϊόν είναι προσιτό οικονομικά για τα ελληνικά νοικοκυριά κι επιπλέον αυξάνεται η ζήτηση λόγω τουρισμού. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκε η Incofruit το 2024, οι ελληνικές εισαγωγές πατάτας ανήλθαν σε 254.144 τόνους, συνολικής αξίας 118,2 εκατ. ευρώ, με αύξηση συγκριτικά με το 2023 5,3% σε όγκο και 12,9% σε αξία. Το μεγαλύτερο μερίδιο αντιστοιχεί στην Αίγυπτο, περίπου 154.966 τόνοι, δηλαδή πάνω από 60% του συνολικού όγκου. Ακολουθούν η Γαλλία με περίπου 43.043 τόνους και η Κύπρος με 21.904 τόνους. Η Αίγυπτος είναι στην 1η θέση των ελληνικών εισαγωγών πατάτας εδώ και πάνω από μια δεκαετία, ως αποτέλεσμα των καλών τιμών που προσφέρει, καθώς αυξάνεται η εγχώρια κατανάλωση κοντά στα 60 κιλά κατά κεφαλήν, πλησιάζοντας τη Γερμανία και την Ισπανία. Μετρώντας την εμπορική περίοδο για την πατάτα 2023/2024, παρατηρείται ότι η Αίγυπτος αυξάνει τις εξαγωγές πατάτας στην Ελλάδα με διψήφια ανάπτυξη σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν και η τάση συνεχίζεται φέτος. Εν τω μεταξύ, η Αίγυπτος αυξάνει τις εξαγωγές πατάτας και προς άλλες χώρες, κυρίως ευρωπαϊκές, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι εξαγωγές αιγυπτιακής πατάτας υπερδιπλασιάστηκαν πέρυσι. Τα στοιχεία, πάντως, δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προορισμός για εξαγωγές αιγυπτιακής πατάτας, μετά τη Ρωσία. Σημειώνεται ότι συνήθως οι αποστολές αιγυπτιακής πατάτας στην Ελλάδα πραγματοποιούνται κατά το β’ εξάμηνο της περιόδου εμπορίας, όταν τα ελληνικά αποθέματα πατάτας είναι περιορισμένα, με την περίοδο αιχμής των εξαγωγών να φτάνει τον Φεβρουάριο. Η διάρκεια της ελληνικής καλλιέργειας και συγκομιδής ολοκληρώνεται φθινόπωρο. Οπότε, από Οκτώβριο-Νοέμβριο αρχίζουν οι εισαγωγές, καθώς η ελληνική πατάτα δεν θεωρείται αρκετά εμπορεύσιμη και η αγορά προκρίνει το φρέσκο προϊόν. Σε πρώτη φάση μπαίνουν στην αγορά εισαγωγές, κυρίως από τη Γαλλία, με διάρκεια μέχρι και τον Ιανουάριο, και σταδιακά αρχίζει η σεζόν των εισαγωγών αιγυπτιακής πατάτας, με διάρκεια μέχρι το τέλος της άνοιξης περίπου. Η ελληνική παραγωγή, πέρα από τις ποσότητες που εξάγονται, δεν είναι σε θέση να καλύψει τη ζήτηση σε αυτές τις περιόδους, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να βγαίνουν στην αγορά κάποιες μικρές ποσότητες από Θήβα, Αμαλιάδα κ.λπ. Πρόκειται όμως για περιοχές όπου οι καλλιέργειες φθίνουν, ενώ λίγες ποσότητες απομένουν στην αγορά από τις καλλιεργητικές περιοχές της Νότιας Ελλάδας. Σήμερα φθίνουν οι εισαγωγές από την Κύπρο και είναι σε εξέλιξη η σεζόν των εισαγωγών αιγυπτιακής πατάτας, για την οποία έχει αρχίσει η περίοδος συγκομιδής εδώ και λίγο διάστημα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από εταιρείες εκτελωνισμού, από την αρχή του έτους έχουν μπει στη χώρα πάνω από 600 containers, δηλαδή περίπου 15.000 τόνοι. Η ζήτηση από το λιανεμπόριο καθορίζει τις τιμές της πατάταςΘα πρέπει να σημειωθεί ότι οι τάσεις αυτές εξαρτώνται εν πολλοίς από τη ζήτηση. Εξάλλου, το λιανεμπόριο είναι αυτό που καθορίζει και τις τιμές. Για παράδειγμα, το ελληνικό προϊόν φεύγει από τον παραγωγό σε τιμές που κυμαίνονται, ανάλογα με την ποιότητα, μεταξύ 40 και 50 λεπτά το κιλό. Αν υποθέσουμε ότι ο Αιγύπτιος παραγωγός δίνει το προϊόν του στα 40 λεπτά, αυτό φτάνει στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας στα 42 ευρώ, αλλά επιβαρύνεται με άλλα 13-15 λεπτά έξοδα μέχρι να φτάσει στο λιμάνι του Πειραιά και να περάσει από τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ελέγχους, εκτελωνισμό, εσωτερικές μεταφορές κ.ο.κ. Δηλαδή το προϊόν φτάνει στον χονδρέμπορο στα 57 λεπτά το κιλό και από κει και πέρα είναι θέμα της ζήτησης της αγοράς και του λιανέμπορου σε ποια τιμή θα το συναντήσει ο καταναλωτής στο ράφι. Σήμερα στα σούπερ μάρκετ τις πιο υψηλές τιμές έχουν οι πατάτες Νάξου ΠΓΕ, λόγω της ποιότητάς τους και της περιορισμένης παραγωγής (πάνω από 2 ευρώ στις περισσότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ), καθώς και οι πατάτες Κύπρου συσκευασμένες (στα 1,84 με 1,85 ευρώ το κιλό), επειδή είναι πιο φρέσκιες από τις πατάτες Κάτω Νευροκοπίου ΠΓΕ (στα 1,60 με 1,70 ευρώ το κιλό). Υπάρχουν βέβαια και οι χύμα πατάτες Κύπρου κάτω από 1 ευρώ το κιλό. Οι προκλήσεις για τους παραγωγούς πατάταςΟι τιμές υπερδιπλασιάζονται για το προϊόν μέχρι να φτάσει στο ράφι και οι παραγωγοί στρέφονται στις λαϊκές αγορές για καλύτερα έσοδα, ενώ κάθε χρόνο μειώνονται οι καλλιεργούμενες εκτάσεις. Όπως σημειώνουν στο powergame.gr παράγοντες της αγοράς, αν και υπάρχει μηχανισμός ασφάλισης του εισοδήματος των κοινοτικών παραγωγών, μέσω των τιμών εισόδου στα οπωροκηπευτικά και της πρόβλεψης για πρόσθετο δασμό σε προϊόντα των οποίων η τιμή εισαγωγής είναι χαμηλότερη από την τιμή εισόδου, αυτό δεν εφαρμόζεται στην πράξη. Έτσι οι Έλληνες παραγωγοί θεωρούν ότι δεν προστατεύεται ο ανταγωνισμός, με αποτέλεσμα την εγκατάλειψη καλλιεργειών. Ένα άλλο θέμα που είναι υπό συζήτηση αφορά το αν τηρούνται οι αυστηρές προδιαγραφές της καλλιέργειας με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο και αν γίνονται οι απαιτούμενοι έλεγχοι στα σημεία εισόδου. Θεωρητικά οι προδιαγραφές και τα πρωτόκολλα τηρούνται. Αφενός η Αίγυπτος δεν θέλει να χάσει την ευρωπαϊκή αγορά και φέρεται να έχει εντατικοποιήσει τους ελέγχους πριν από την αποστολή των προϊόντων και αφετέρου η Ελλάδα κάνει δειγματοληπτικούς ελέγχους. Τα στελέχη των αρμόδιων υπηρεσιών ελέγχουν μακροσκοπικά τα φορτία, βγάζουν από τα containers παλέτες και παίρνουν δείγματα. Αυτά που θεωρούν ύποπτα τα προωθούν για έλεγχο στα αρμόδια εργαστήρια για να επιβεβαιώσουν τυχόν μικρόβια, φυτοφάρμακα κ.ο.κ. Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι πέρυσι πολλές αποστολές αιγυπτιακής πατάτας απορρίφθηκαν για εισαγωγή στην Ελλάδα, καθώς εντοπίστηκαν σε δείγματα βακτήρια καραντίνας, ενώ πριν από λίγες εβδομάδες εμφανίστηκαν κάποια ύποπτα φορτία και απορρίφθηκαν, γεγονός που σύμφωνα με πληροφορίες έχει ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά των αρμόδιων αρχών για εντατικοποίηση των ελέγχων. Πηγή: powergame.gr