Άγχος της εργασίας; Μην κάνετε απολύτως τίποτα, όπως οι Ολλανδοί
Το niksen σημαίνει το να μην κάνουμε τίποτα, να είμαστε αδρανείς ή να κάνουμε κάτι χωρίς χρησιμότητα. Η εξάσκηση του niksen είναι απλή: χαλαρώνουμε, παρατηρούμε το περιβάλλον μας ή ακούμε μουσική. Από την Τόνια Τσακίρη Το niksen σημαίνει το να μην κάνουμε τίποτα, να είμαστε αδρανείς ή να κάνουμε κάτι χωρίς χρησιμότητα. Η εξάσκηση του niksen είναι απλή: χαλαρώνουμε, παρατηρούμε το περιβάλλον μας ή ακούμε μουσική.Μια αντιστρεσογόνα τακτική για να πέσουν λίγο οι ρυθμοί της πολυάσχολης ζωής έρχεται από την Ολλανδία και φέρει το όνομα niksen. Έχουν γραφτεί βιβλία, συνεντεύξεις, ενώ καθηγητές πανεπιστημίων, θεραπευτές και ερευνητές έχουν ασχοληθεί με αυτό. Είναι μια νέα τάση και πρεσβεύει το να μην κάνεις απολύτως τίποτα για να διώξετε το εργασιακό άγχος και όχι μόνο. Το niksen σημαίνει το να μην κάνουμε τίποτα, να είμαστε αδρανείς ή να κάνουμε κάτι χωρίς χρησιμότητα. Η εξάσκηση του niksen είναι τόσο απλή: απλά χαλαρώνουμε, παρατηρούμε το περιβάλλον μας ή ακούμε μουσική – αρκεί αυτό που κάνουμε να μην έχει σκοπό και να μην γίνεται για να πετύχουμε κάτι ή να γίνουμε παραγωγικοί, όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο του Time out. «Σκεφτείτε, απλά όντας καθισμένοι σε μια καρέκλα και κοιτώντας έξω από το παράθυρο», προτείνει ο Ruut Veenhoven, κοινωνιολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Erasmus στο Ρότερνταμ που μελετά την ευτυχία. Ενώ το mindfulness είναι το να μένουμε παρόντες στη στιγμή, το niksen είναι περισσότερο η λαχτάρα που έχουμε για την ώρα που δεν θα κάνουμε τίποτα και απλά θα υπάρχουμε, εκείνη τη στιγμή που θα μπορούμε να αφήσουμε τον νου μας ελεύθερο αντί να εστιάζουμε συνεχώς σε κάτι. Ο Veenhoven προσθέτει «Χρειάζεται να έχουμε στιγμές χαλάρωσης, και η χαλάρωση μπορεί να συνδυάζεται με εύκολες ημι-αυτοματοποιημένες δραστηριότητες, όπως το πλέξιμο. Όμως, δεν ταιριάζουν όλα σε όλους ο καθένας πρέπει να βρει αυτό που τον χαλαρώνει απόλυτα». Τα οφέλη του Στην Ολλανδία, το niksen είχε για χρόνια διαστρεβλωθεί ως συνώνυμο της οκνηρίας και τεμπελιάς, το αρνητικό αντίθετο του παραγωγικού. Αλλά καθώς τα επίπεδα στρες του γενικού πληθυσμού αυξάνονται ραγδαία με συνεπαγόμενες σοβαρές επιδράσεις στην υγεία, όπως burnout, η έννοια αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως μια θετική, αντιστρεσογόνα τακτική. Όλοι αναζητάμε κάποιο τρόπο να διευκολύνουμε τη χαλάρωσή μας. Η Eve Ekman, υπεύθυνη εκπαίδευσης στο Επιστημονικό Κέντρο Greater Good του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, τονίζει ότι τα ερευνητικά αποτελέσματα είναι ισχυρά όσον αφορά στα οφέλη της επιβράδυνσης στη ζωή μας. Μείωση του άγχους, σωματικά πλεονεκτήματα, όπως επιβράδυνση της διαδικασίας γήρανσης και ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι μόνο μερικές από τις θετικές επιδράσεις. Ένα άλλο όφελος του niksen είναι ότι μπορεί να μας βοηθήσει να εμπνευστούμε νέες ιδέες. Ο Veenhoven αναφέρει ότι ακόμα κι όταν δεν κάνουμε τίποτα, ο εγκέφαλός μας και πάλι επεξεργάζεται πληροφορίες και μπορεί να χρησιμοποιήσει την διαθέσιμη αυτή ενέργεια επεξεργασίας για να επιλύσει προβλήματα, κάτι που με τη σειρά του τονώνει την δημιουργικότητά μας. Πάντως, η επιστημονική βιβλιογραφία υποστηρίζει και ένα μειονέκτημα της περιπλάνησης του νου, τονίζοντας ότι αντί να χαλαρώσουμε, αυτή η τακτική μπορεί να μας παρασύρει σε αρνητικές σκέψεις και αναμηρυκασμούς. Σε έρευνα του 2013, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι οι συμμετέχοντες είχαν αυξημένο καρδιακό ρυθμό για μια περίοδο 24 ωρών μετά την άσκηση περιπλάνησης του νου και δυσκολία στο να αποκοιμηθούν την επόμενη νύχτα. Ωστόσο, όπως και εκείνοι ανέφεραν, αυτές οι επιδράσεις σχετίζονται στενά με την γενικότερη ικανοποίηση του ατόμου από τη ζωή και την ψυχολογική του κατάσταση. Πώς λειτουργείΗ Nicole Spector, συγγραφέας και συντάκτρια ερεύνησε το θέμα, μίλησε με ειδικούς και έγραψε στο NBC με το niksen, το οποίο μεταφράζεται πιο στενά ως «τίποτα» στα ολλανδικά, πρέπει να είσαι σκόπιμος να μην κάνεις τίποτα. Η Katie Krimer, κοινωνική λειτουργός στη Νέα Υόρκη, υπογραμμίζει τον χαρακτηριστικό, ελαφρώς μπερδεμένο ρόλο που παίζει η πρόθεση στο niksen. «Δεν κάνεις σκόπιμα τίποτα παρά μόνο χωρίς προθέσεις. Σκέφτεσαι να κάθεσαι για να μην κάνεις τίποτα, αλλά μετά αφήνεις το μυαλό σου να περιπλανηθεί». Η Megan Cannon, LCSW και ιδιοκτήτρια της Back to Balance Counseling, LLC, προσθέτει ότι το niksen «είναι ένας χρόνος χωρίς συσκευές, χωρίς οθόνη, χωρίς άμεση ικανοποίηση. Απλώς μπορείς να είσαι. Επίσης, το niksen είναι εξαιρετικό για άτομα που βρίσκουν τον διαλογισμό απογοητευτικό. Το παρουσιάζω στους πελάτες που έχουν άγχος και δεν είχαν μεγάλη επιτυχία με τον διαλογισμό ή άλλες πρακτικές ενσυνειδητότητας». Το niksen μας δίνει τη δυνατότητα να κάνουμε ένα βήμα πίσω από ό,τι κάνουμε για να αφήσουμε τα πάντα να είναι όπως είναι χωρίς να συμμετέχουμε ενεργά σε αυτό. Στην ιδανική περίπτωση, η εξάσκηση του niksen και η δυνατότητα του εγκεφάλου σας να περιπλανηθεί «μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργικότητα. Μπορούμε να έχουμε χώρο για να είμαστε πιο παραγωγικοί και ίσως να κάνουμε τη δουλειά μας με μια πιο ήρεμη, λιγότερο επικριτική προσέγγιση» λέει η Katie Krimer. H Olga Mecking, συγγραφέας του Niksen: Embracing the Dutch Art of Doing Nothing εξήγησε ότι «Ο ορισμός που χρησιμοποιώ στο βιβλίο είναι: να μην κάνεις τίποτα, χωρίς σκοπό. Δεν βλέπεις ταινία, δεν κάνεις scroll στα social media, δεν διαβάζεις email. Έχουμε πάντα στο μυαλό μας κάποιου είδους αποτέλεσμα. Όταν ετοιμάζουμε γεύματα, σκεφτόμαστε, Αυτό το γεύμα θα με βοηθήσει να χάσω βάρος ή θα με κάνει πιο υγιή’. Αν πάμε μια βόλτα, πρέπει να είναι μέρος των 10.000 βημάτων μας. Έτσι χάνουμε τη διασκέδαση του να τρώμε ή απλά να περπατάμε. Οπότε πρόκειται να αφήσουμε το αποτέλεσμα. Δεν ήταν εύκολο να βρεις έναν ορισμό. Βρήκα ότι κάθε αυστηρός ορισμός θα έκανε τους ανθρώπους να αισθάνονται ένοχοι. Τόσοι πολλοί άνθρωποι μου λένε ότι νιώθουν ένοχοι επειδή δεν μπορούν να πετύχουν να μην κάνουν τίποτα». Επιπλέον, ο Ολλανδός ψυχολόγος Jan De Jonge πρόσθεσε ότι «Η ευεξία είναι τόσο σημαντική στις ταραχώδεις ζωές μας και οι Ολλανδοί, με τη φήμη τους ότι είναι χαλαροί και ευδιάθετοι, αρέσκονται στο niksen μετά από μια αγχωτική δουλειά. Το niksen δεν είναι ένας εγγενώς ολλανδικός τρόπος ζωής, περισσότερο μια αντίδραση στη σύγχρονη ζωή». Πηγή: businessdaily.gr
Από το αμπέλι μέχρι την πολιτική: Η συναρπαστική ζωή του Γιάννη Μπουτάρη
Οραματιστής, ανεξάντλητος, απολαυστικός, όπως και τα κρασιά του, ο κυρ-Γιάννης Μπουτάρης πέθανε στα 82 του – Το ταξίδι του από τους αμπελώνες στον Δήμο Θεσσαλονίκης Από την Ξανθή Γούναρη Ο Γιάννης Μπουτάρης, ένας ωραίος άνθρωπος που άλλαξε την πορεία του Ελληνικού κρασιού, πέθανε στα 82 του, κάνοντας κατορθώματα και λάθη, σχεδόν όπως όλοι μας. «Ο Γιάννης Μπουτάρης δεν είναι πια μαζί μας. Έφυγε από τη ζωή σήμερα το βράδυ, σε ηλικία 82 ετών, έχοντας δίπλα του την οικογένειά του» αναφέρεται σε χθεσινή ανάρτηση της οικογένειας Μπουτάρη, στη σελίδα του Κτήματος Κυρ-Γιάννη. Από αμπελώνες και μεγάλα κρασιά, μέχρι παθιασμένους έρωτες, επιχειρήσεις, λεφτά, γλέντια, πολιτική, καταφύγια άγριων ζώων, αλκοολισμό, οικογενειακές χαρές και λύπες, παιδιά και εγγόνια, δημοτικά συμβούλια, μπάσκετ, ρίσκα και επιτυχίες. Τα έκανε και τα έζησε όλα, ξεπερνώντας τους φόβους του. «Να ομολογήσω ξανά εδώ πως, από χαρακτήρα, δεν αφοσιώνομαι σε κάτι απόλυτα. Ξεκινάω μια δουλειά ώσπου να δημιουργηθεί μία δυναμική, μετά λέω στους άλλους «αντίο σας» και στον εαυτό μου λέω «φτάνει ως εδώ, τώρα άσε τους να κάνουν ότι θέλουν» γράφει στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Εξήντα χρόνια τρύγος…» (εκδόσεις Πατάκη). Προφανώς από τη φύση του ανακατωσούρας, δεν μπορούσε να καθίσει άπραγος. Ενεργός πολίτης μέχρι το τέλος, συνεχώς αναζητούσε το καινούργιο, ξέροντας όμως από παιδί πως οι ρίζες του ήταν στο αμπέλι. Γιάννης Μπουτάρης: Ο πάπας του ελληνικού κρασιούΗ προσφορά του Γιάννη Μπουτάρη στο ελληνικό κρασί είναι αναμφισβήτητη. Τέταρτης γενιάς οινοποιός, για τους περισσότερους ήταν ο πάπας του ελληνικού κρασιού. Ο ίδιος πάντως δήλωνε κρασάς. Την προτιμούσε αυτή τη λέξη, την έβρισκε πιο οικεία. Σπάνια συστηνόταν ως οινοποιός. Για τον Γιάννη Μπουτάρη το κρασί μας μαθαίνει ιστορία, γεωγραφία, τέχνη, φιλοσοφία. Είναι τρόπος ζωής. Γι’ αυτό πάλεψε με κάθε τρόπο να αποκτήσει ο Έλληνας οινική κουλτούρα. Η ίδρυση του Κτήματος Κυρ-ΓιάννηΤο 1996, όταν οι εντάσεις με τον αδελφό του Κωνσταντίνο είχαν φτάσει στο απροχώρητο, ο Γιάννης Μπουτάρης αποφάσισε να σταματήσει αυτή τη μιζέρια με χωρισμό και να ακολουθήσει μια άλλη, δική του, διαδρομή στο κρασί συνυφασμένη με το αμπέλι. Άλλωστε «αν δεν έχεις αμπέλι, δεν ορίζεις το κρασί που φτιάχνεις». Πάντα το τόνιζε αυτό. Το πρώτο του αμπέλι στο Γιαννακοχώρι Ημαθίας το απέκτησε κρυφά από την οικογένειά του στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Εκεί φύτεψε αμιγώς ξινόμαυρο, εφαρμόζοντας πρωτοποριακές, για την περιοχή, τεχνικές. Σήμερα αναγνωρίζεται ότι η τόλμη του Μπουτάρη έδωσε ώθηση στη συνολική αμπελουργία της Νάουσας. Κρατώντας λοιπόν το αμπελώνα μετά τον χωρισμό με τον αδελφό του ιδρύει το 1997 το Κτήμα Κυρ-Γιάννη, με στόχο την παραγωγή κρασιών υψηλής ποιότητας και την ανάδειξη του ελληνικού terroir. Το Κτήμα εστιάστηκε στη Νάουσα και το Αμύνταιο, δύο περιοχές με μοναδικές κλιματολογικές συνθήκες για την καλλιέργεια της ποικιλίας Ξινόμαυρο, και επικεντρώθηκε στη δημιουργία κρασιών που να αναδεικνύουν τις δυνατότητες του συγκεκριμένου σταφυλιού. Γιατί «Κυρ-Γιάννη»Στο βιβλίο του «Εξήντα χρόνια τρύγος…» περιέγραψε με γλαφυρότητα πώς πρόεκυψε το όνομα «Κυρ-Γιάννη». «Μετά την αποχώρηση από τη μεγάλη εταιρεία, βρισκόμουν σε κατάσταση σοκ και δε μπορούσα να καταλήξω πώς θα πω την καινούργια. Δεν ήθελα να χρησιμοποιήσω το όνομα μου για τα ίδια μου τα κρασιά. Δεν έβρισκα σωστό να δημιουργηθεί μπέρδεμα και ανταγωνισμός με την ‘Μπουτάρη’. Σε ένα ταξίδι που έκανα στον Καναδά για προώθηση των κρασιών μας, συναντήθηκα με τον γιο μου το Μιχάλη που σπούδαζε στη Βοστώνη και ήρθε στο Μόντρεαλ για να με συνοδέψει στις επισκέψεις μου σε μονοπώλια και πελάτες. Με αποφασιστικότητα στην ερώτησή μου πώς να πω την εταιρεία μου πρότεινε. ‘Κυρ Γιάννη’ θα την πεις. Μου τόνισε ότι στο Βυζάντιο ήταν τιμητική προσφώνηση το ‘κυρ’ και ότι το συναντούμε και στα ποιήματα του Διγενή Ακρίτα και στον Καβάφη. Χρησιμοποιήσε και το αγγλοσαξωνικό sir που το χρησιμοποιούσαν τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα για να με πείσει. Θυμήθηκα και όλο το τελετουργικό με τον Θείο Κωστάκη και τη διαδοχή της διοίκησης της εταιρείας από μένα ως ο νέος Κύρης στη Νάουσα πριν από πολλά χρόνια. Το ανήσυχο πνεύμα του Μιχάλη βάφτισε πετυχημένα τη νέα τότε εταιρεία.». ΚαινοτομίαΣτο Κτήμα Κυρ-Γιάννη, που σύντομα μπήκαν και οι δύο του γιοί, ο Στέλιος και ο Μιχάλης, το ξινόμαυρο έχει κεντρική θέση, με ετικέτες που προβάλλουν τον σύνθετο χαρακτήρα του και την ικανότητά του να παλαιώνει. Ο Μπουτάρης εισήγαγε καινοτομίες στον τρόπο καλλιέργειας, οινοποίησης και εμφιάλωσης, προσδίδοντας στις ετικέτες του μοναδική ταυτότητα και υψηλά πρότυπα ποιότητας. Ράμνιστα, Δύο Ελιές και Ακακίες είναι κάποιες από τις πιο γνωστές ετικέτες του κτήματος Κυρ-Γιάννη. Οινοτουρισμός και εξωστρέφειαΟ Γιάννης Μπουτάρης αναγνώρισε από νωρίς τη σημασία του οινοτουρισμού και της εξωστρέφειας για την ανάπτυξη της ελληνικής οινοποιίας. Το Κτήμα Κυρ-Γιάννη προσελκύει επισκέπτες και λάτρεις του κρασιού από την Ελλάδα και το εξωτερικό, προσφέροντας οργανωμένες επισκέψεις στους αμπελώνες και τα οινοποιεία του. Αυτή η στρατηγική συνέβαλε στη διεθνή αναγνώριση της περιοχής και στην καθιέρωση της Ελλάδας ως ποιοτικού οινοπαραγωγού. Το Κτήμα Κυρ-Γιάννη συνεχίζει την πορεία του υπό τη διοίκηση των γιων του, Στέλιου και Μιχάλη, που παραμένουν πιστοί στο όραμα για ποιοτικό ελληνικό κρασί, ενσωματώνοντας σύγχρονες πρακτικές και διατηρώντας τον προσανατολισμό στην καινοτομία και την εξωστρέφεια. Η μάχη με τον αλκοολισμόΈνα άλλο, δύσκολο κεφάλαιο στη ζωή του Γιάννη Μπουτάρη ήταν η προσωπική του μάχη με τον αλκοολισμό. Ο ίδιος αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα εξάρτησης, και το γεγονός αυτό τον σημάδεψε και τον άλλαξε ως άνθρωπο. Μέσα από αυτή την εμπειρία, ανέπτυξε μια βαθύτερη κατανόηση των ανθρώπων που παλεύουν με παρόμοιες καταστάσεις, και μάλιστα, έχει μιλήσει ανοιχτά γι’ αυτό, προσπαθώντας να ευαισθητοποιήσει το κοινό και να ενθαρρύνει όσους αντιμετωπίζουν θέματα εθισμού να αναζητήσουν βοήθεια. Ένας διαφορετικός δήμαρχοςΑυτή η εμπειρία και το ανοιχτό πνεύμα του διαμόρφωσαν σε μεγάλο βαθμό και την προσέγγισή του ως πολιτικού όταν εξελέγη δήμαρχος της Θεσσαλονίκης το 2010, επικεφαλής του συνδυασμού «Πρωτοβουλία για τη Θεσσαλονίκη», υποστηριζόμενος ταυτόχρονα από τα κόμματα ΠΑΣΟΚ, Δημοκρατική Αριστερά, Δράση, αλλά και την τότε ανεξάρτητη βουλευτή Ντόρα Μπακογιάννη. Το 2014 ήταν και πάλι νικητής των εκλογών για το δήμο Θεσσαλονίκης. Ο συνδυασμός του «Πρωτοβουλία για τη Θεσσαλονίκη» κατέβηκε ως ανεξάρτητος με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, της Δημοκρατικής Αριστεράς και της Δράσης. Ο Μπουτάρης είχε ένα ξεχωριστό, αντισυμβατικό ύφος και δεν δίσταζε να εκφράζει τις προοδευτικές απόψεις του ανοιχτά. Ως δήμαρχος, είχε ένα άμεσο και αυθεντικό στυλ επικοινωνίας, που
Πόσο επηρεάζει τη διάθεσή μας η αλλαγή της ώρας;
Πλησιάζουμε στο τελευταίο Σαββατοκύριακο του Οκτωβρίου, οπότε θα εφαρμοστεί η λεγόμενη χειμερινή ώρα και τα ρολόγια τα ξημερώματα της Κυριακής θα γυρίσουν μία ώρα πίσω. Πόσο επηρεάζει τη διάθεσή μας αυτή η τακτική και τι αντίκτυπο έχει στην καθημερινότητά μας; Το γεγονός ότι θα σκοτεινιάζει νωρίτερα πλέον, μας κάνει να νιώθουμε μελαγχολία ή χαρά για τη μία ώρα παραπάνω ύπνου; Επιστήμονες στη Βρετανία έχουν ξεκινήσει μια μελέτη για να κατανοήσουν καλύτερα πώς η επιστροφή στη χειμερινή ώρα επηρεάζει την ευεξία και την αντίληψη του χρόνου από τους ανθρώπους. Προηγούμενες μελέτες έχουν επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στις αρνητικές επιπτώσεις της ανοιξιάτικης μετάβασης στη θερινή ώρα, στον ύπνο, τις γνωστικές επιδόσεις και την τάση των ανθρώπων για ατυχήματα, αλλά λιγότερα είναι γνωστά για τον αντίκτυπο της αλλαγής του φθινοπώρου ή για το πώς αυτές οι εξαμηνιαίες αλλαγές επηρεάζουν την αντίληψή μας για το πέρασμα του χρόνου. Η καθηγήτρια Ruth Ogden στο Πανεπιστήμιο Liverpool John Moores, η οποία είναι επικεφαλής της μελέτης σημειώνει πως, «ο χρόνος είναι ένα εξαιρετικά παραγνωρισμένο στοιχείο της ψυχολογίας. Η ζωή μας είναι δομημένη από ένα ρολόι και όλοι έχουμε μια εσωτερική αναπαράσταση του χρόνου. Ωστόσο δεν έχουμε στοιχεία για το πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τον χρόνο και αν θα μπορούσαμε ενδεχομένως να τροποποιήσουμε τυχόν αρνητικές εμπειρίες, με στόχο την ευημερία». Η Ogden άρχισε να ενδιαφέρεται για αυτό το πεδίο έρευνας μετά την εμπλοκή της σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο πανεπιστήμιο, κατά τη διάρκεια του οποίου είχε την αίσθηση ότι ο χρόνος επιβραδύνεται. Έκτοτε έχει διερευνήσει πώς άλλα έντονα συναισθηματικά γεγονότα – συμπεριλαμβανομένης της καραντίνας της Covid-19 – μπορούν να διαστρεβλώσουν την αντίληψη του χρόνου από τους ανθρώπους. Σε μια άλλη έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι που παλεύουν με χρόνιο πόνο βιώνουν διαστρεβλωμένα την αίσθηση του χρόνου. Ο έλεγχος του χρόνου και οι κοινωνικές αδικίεςΗ ομάδα της νέας έρευνας αναμένει να συλλέξει στοιχεία για το κατά πόσο οι κοινωνικά περιθωριοποιημένες ομάδες ή όσοι αγωνίζονται με την πίεση του χρόνου, όπως οι πολυάσχολοι γονείς, βιώνουν την αλλαγή της ώρας διαφορετικά από τους ανθρώπους που έχουν περισσότερο έλεγχο του χρόνου τους. «Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η σχέση μεταξύ του χρόνου και της εξουσίας και το πώς όταν άλλοι άνθρωποι έχουν τον έλεγχο του χρόνου, αυτό μπορεί να δημιουργήσει διάφορους τύπους αδικίας για ορισμένες ομάδες», δήλωσε η καθηγήτρια Patricia Kingori, κοινωνιολόγος στο Κέντρο Ethox του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία έχει την εποπτεία του συνολικού έργου. Για παράδειγμα, η ίδια και οι Βραζιλιάνοι συνάδελφοί της εργάζονται με γυναίκες των οποίων τα παιδιά αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγείας επειδή είχαν προσβληθεί τον ιό Ζίκα. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, υπάρχει μόνο ένα μικρό χρονικό περιθώριο κατά το οποίο τα άτομα αυτά μπορούν να υποβάλουν αγωγή κατά του κράτους, «ωστόσο, όταν οι άνθρωποι έχουν βιώσει τραύμα, συχνά δεν είναι σε θέση να συγκεντρώσουν τους πόρους για να κάνουν τα πράγματα εγκαίρως ώστε να προλάβουν αυτή την προθεσμία, παρόλο που μπορεί επίσης να αισθάνονται ότι ο χρόνος έχει επιβραδυνθεί», είπε. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η κοινωνική πίεση που νιώθουν πολλές γυναίκες να αποκτήσουν παιδιά κατά τη διάρκεια γόνιμης περιόδου της ζωής τους ενώ υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση και οι οποίες φαίνεται να βιώνουν μια «λάθος στιγμή» ενώ βιολογικά θα μπορούσαν να κάνουν παιδιά. «Ο έλεγχος του χρόνου είναι ένα είδος ήπιας εξουσίας που δρα πάνω μας με τρόπους που συχνά μπορεί να μας κάνουν να αισθανόμαστε αργοπορημένοι, ανεπαρκείς ή κάπου λάθος, και όμως συχνά δεν το βλέπουμε ως μορφή εξουσίας», τονίζει η καθηγήτρια. Μακροπρόθεσμος στόχος του έργου είναι να προσδιοριστούν στρατηγικές που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ανισοτήτων, οδηγώντας ενδεχομένως σε βελτίωση της ατομικής και κοινωνικής ευημερίας. Για την Ogden η αλλαγή της ώρας δίνει μια μικρή εικόνα για το τι συμβαίνει όταν ο χρόνος δεν αλλάζει με τον ίδιο τρόπο για όλους ή όταν η κοινωνία επιβάλλει κάποιο περιορισμό στο χρόνο. Η ίδια βλέπει να γεννώνται ενδιαφέρουσες ιδέες από το θέμα αυτό, όπως για παράδειγμα να υπάρχει ένα ανθρώπινο δικαίωμα για τον χρόνο. moneyreview.gr με πληροφορίες από The Guardian Πηγή: moneyreview.gr
Τζίμι Κάρτερ, μια γεμάτη ζωή: Ο πρώτος πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ που γίνεται 100 ετών
Γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου του 1924 στη Τζόρτζια και σήμερα σπάει ένα μοναδικό ρεκόρ στην προεδρική ιστορία των ΗΠΑ. Ο Τζίμι Κάρτερ γίνεται σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2024, ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που φθάσει τα 100 χρόνια ζωής. Ο Τζέιμς Ερλ Κάρτερ Τζούνιορ γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου του 1924, στο Πλέινς της Τζόρτζια. Η μητέρα του εργαζόταν ως νοσοκόμα και έτσι ο Κάρτερ έγινε ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που γεννήθηκε σε νοσοκομείο. Είναι το μεγαλύτερο παιδί της Μπέσι Λίλιαν Γκόρντι και του Τζέιμς Ερλ Κάρτερ (Senior), με ρίζες στον Άγγλο μετανάστη Τόμας Κάρτερ που έφθασε στην (αγγλική αποικία τότε) της Βιρτζίνια το 1635. Αργότερα, στη Τζόρτζια, πολλές γενιές Κάρτερ εργάστηκαν ως βαμβακοκαλλιεργητές. Η μητέρα του, η «Miss Lillian», ήταν μια φιλελεύθερη γυναίκα. Μαρτυρείται ότι επέτρεπε στους μαύρους να μπαίνουν στο σπίτι της από την μπροστινή πόρτα του σπιτιού, και όχι από την πίσω, όπως απατούσαν οι ρατσιστικοί κοινωνικοί κανόνες της εποχής και κουβέντιαζε μαζί τους στο σαλόνι της όπως θα έκανε και με έναν λευκό γείτονα ή επισκέπτη. Συζητήσεις που συνεχίζονταν ακόμη και όταν ο Ερλ θα έφθανε στο σπίτι, περιμένοντας ίσως τους «καλεσμένους» να φύγουν. Πίσω στον Κάρτερ: Η μεταπροεδρική του θητεία ξεκίνησε το 1981 όταν έχασε από τον Ρόναλντ Ρίγκαν τις προεδρικές εκλογές https://www.youtube.com/watch?v=j9HaeBkNLv0 Τότε ήταν μόλις 56 ετών, πολύ νέος δηλαδή για να βγει στη σύνταξη. Ο Κάρτερ δεν αφιέρωσε τη μεταπροεδρική του ζωή στο να κάθεται σε εταιρικά διοικητικά συμβούλια και να κερδίζει από τις ομιλίες του, όπως έκαναν άλλοι, μεταγενέστεροι, Αμερικανοί πρόεδροι. Σε αντίθεση με τη συλλογική μνήμη που ίσως τον έχει ενσωματώσει ως έναν μάλλον «άχρωμο» πρόεδρο, η αλήθεια είναι ότι Κάρτερ είναι και -μεταπροεδρικά- ένας μπαρουτοκαπνισμένος τύπος. «Λέρωσε» τα χέρια του χτίζοντας οικοδομές, ανέλαβε ειρηνευτικές αποστολές στην Κούβα, τη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια, διαπραγματεύτηκε την απελευθέρωση ομήρων, δίδαξε σε κολέγια, έγραψε βιβλία, κέρδισε βραβεία Grammy. Θεωρείται, για πολλούς, ότι έχει να επιδείξει την πιο έντιμη και παραγωγική μεταπροεδρική θητεία στην ιστορία των ΗΠΑ, τη εξαιρέσει ίσως του Τζον Κουίνσι Ανταμς λόγω του αγώνων του κατά της δουλείας, στο Κογκρέσο, μετά το πέρας της θητείας του. Σχεδόν 44 χρόνια από τότε που έφυγε από το αξίωμα, ο Κάρτερ πιστώνεται και με το επίτευγμα ουσιαστικά να εξαλειφθεί το σκουλήκι της Γουινέας, (νόσος Δρακουνκουλίαση) ένα παράσιτο που μόλυνε περίπου 3,5 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα της δεκαετίας του ’80 και μόλις 14 το 2023. Έχουν περάσει επίσης 22 χρόνια από τότε που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2002, τη στιγμή που οι ΗΠΑ προετοιμάζονταν για πόλεμο στο Ιράκ. Εκείνη τη χρονιά ο Κάρτερ πραγματιοποίησε επίσης μια επίσκεψη-ορόσημο στην Κούβα. Και έχουν περάσει εννέα χρόνια από τότε που ο Κάρτερ ανακοίνωνε σε συνέντευξη Τύπου ότι είχε διαγνωστεί με καρκίνο στον εγκέφαλο και ότι μπορεί να μην έχει πολύ χρόνο ζωής μπροστά του. Εκείνη την ημέρα ο συντάκτης του CNN (Στέφεν Κόλινσον) περιέγραφε στο ρεπορτάζ του τη στιγμή ως εξής: «Είχα μια υπέροχη ζωή»«Είχα μια υπέροχη ζωή», είπε ο Κάρτερ με την ίδια ειλικρίνεια και την ίδια σχολαστικότητα που σημάδεψε την προεδρία του. «Είμαι έτοιμος για οτιδήποτε και ανυπομονώ για νέα περιπέτεια», είπε ο Κάρτερ, στην 40λεπτη εμφάνισή του μπροστά στις κάμερες, την οποία συχνά φώτιζε το τεράστιο χαμόγελό του χωρίς να υποκύπτει ποτέ στη συγκίνηση. «Όλα είναι στα χέρια του Θεού, τον οποίο λατρεύω». https://www.youtube.com/watch?v=ATYMT7fMYmI Ο καρκίνος που εξαφανίστηκεΤον Δεκέμβριο του 2015, ο Κάρτερ ανακοίνωσε ότι μετά τη θεραπεία στην οποία είχε υποβληθεί, ο καρκίνος του είχε εξαφανιστεί. Και σε αυτά τα εννέα χρόνια εξακολούθησε να εργάζεται: Δημοσίευσε την αυτοβιογραφία, («Μια γεμάτη Ζωή: Αναμνήσεις από την ηλικία των 90», κέρδισε ένα ακόνη βραβείο Grammy -το δεύτερο το – για το audiobook και λίγα χρόνια αργότερα και ένα τρίτο. Πείσμα, χιούμορ και… αφυδάτωσηΤο 2017, νοσηλεύτηκε για αφυδάτωση στο Γουίνιπεγκ του Καναδά. Γιατί; Παρατεταμένη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους. Εξακολουθούσε να εργάζεται! Εν προκειμένω για το Habitat for Humanity, τον οργανισμό με τον οποίο είχε μακρά συνεργασία. Το 2019, έσπασε τον γοφό του αλλά είχε και πάλι όρεξη για χιούμορ: «Πρέπει να υπάρχει όριο ηλικίας για την προεδρία των ΗΠΑ», είπε, «δεν θα μπορούσα να κάνω αυτήν τη δουλειά στα 80». Εκείνη τη χρονιά έκλεισε τα 95 καθιστάμενος έγινε ο μακροβιότερος Αμερικανός πρόεδρος, ξεπερνώντας τον Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο. Το 2022 ο Κάρτερ μπήκε σε ξενώνα φροντίδας ηλικιωμένων -όχι ακριβώς γηροκομείο- και πέρυσι έχασε τη σύζυγό του Ρόζαλιν. Είχαν παντρευτεί το 1946. Jeff HAYNES/BBO WORLD SERIES Συνολικά, το προσδόκιμο ζωής στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, δεν έχει επιστρέψει ακόμη στα προ πανδημίας επίπεδα ενώ υστερεί σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Το 2022, το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες στις ΗΠΑ ήταν 74,8 έτη για τις δε γυναίκες τα 80,2. Τον Ιανουάριο του 2024 ο αριθμός των αιωνόβιων στις ΗΠΑ ήταν περίπου 101.000 αλλά αριθμός τους εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στους 422.000 μέσα σε 30 χρόνια. Mannie GARCIA/Ο Τζίμι Κάρτερ το 1995, καταθέτει σε Επιτροπή της Γερουσίας για την κατάσταση στη Βοσνία. Όλοι στον 21ο αιώναΟι πρώην πρόεδροι των ΗΠΑ, άπαντες ευκατάστατοι και υπό την αιγίδα μιας γενναιόδωρης σύνταξης, δεν αποτελούν βεβαίως αντιπροσωπευτικό δείγμα της αμερικανικής κοινωνίας ως προς τη μακροβιότητα του πληθυσμού της. Παραμένει ωστόσο αξιοσημείωτο ότι οι τέσσερις ιστορικά μακροβιότεροι πρώην πρόεδροι -ο Κάρτερ, ο Μπους, ο Τζέραλντ Φορντ και ο Ρόναλντ Ρίγκαν– άπαντες έζησαν στον 21ο αιώνα. Πηγή: naftemporiki.gr
Ο μηχανικός που έφερε τη μουσική στα αυτοκίνητά μας – Και ας χρεοκόπησε δύο φορές
25 Σεπτεμβρίου 1928 Ιδρύεται η πρώτη εταιρεία που έκανε μαζική παραγωγή ραδιοφώνων για αυτοκίνητα. Το όνομα αυτής της εταιρείας του Σικάγο ήταν Galvin Manufacturing Corporation, όμως στην πορεία μετονομάστηκε σε Motorola και εξελίχθηκε σε ένα γίγαντα των τηλεπικοινωνιών. Η ιστορία της Motorola και της οικογένειας Galvin που την έκανε γνωστή σε όλο τον κόσμο ξεκινά γύρω στο 1921, όταν ο μηχανικός Paul Galvin και ο φίλος του Edward Stewart στήνουν ένα εργοστάσιο μπαταριών στο Ουισκόνσιν. Αυτό το επιχειρηματικό τους εγχείρημα θα οδηγηθεί σε χρεοκοπία δύο χρόνια αργότερα, όμως το δίδυμο δεν το βάζει κάτω. Το 1926, Galvin και Stewart ανοίγουν και πάλι μια εταιρεία κατασκευής μπαταριών, αυτή τη φορά στο Σικάγο. Και αυτή η εταιρεία θα οδηγηθεί σε λουκέτο, αλλά όχι πριν οι δύο συνέταιροι να βρουν έναν τρόπο να τροφοδοτήσουν τα οικιακά ραδιόφωνα (που τότε λειτουργούσαν μόνο με μπαταρίες) από μία πρίζα του σπιτιού. Όταν τα περιουσιακά στοιχεία της χρεοκοπημένης εταιρείας του βγήκαν σε πλειστηριασμό, ο Galvin αγόρασε τα πνευματικά δικαιώματα της τεχνολογίας αυτής για 750 δολάρια και ανέλαβε και πάλι δράση. Η Galvin Manufacturing Corporation εγγράφηκε στο μητρώο του Σικάγο τον Σεπτέμβριο του 1928 και δύο χρόνια αργότερα, ο Galvin παρουσίασε ένα μαζικής παραγωγής ραδιόφωνο για αυτοκίνητα. Το ονόμασε Motorola, από τις λέξεις «motor» και «Victrola» (Victrola ήταν ένας από τους πρώτους φωνογράφους για οικιακή χρήση που κυκλοφόρησαν, φέρνοντας τότε την επανάσταση στην αναπαραγωγή του ήχου). Την εποχή εκείνη, κανείς μπορούσε να αγοράσει ένα «ταξιδιωτικό ραδιόφωνο», δηλαδή ένα ραδιόφωνο που δούλευε με μπαταρίες και μπορούσε να εγκατασταθεί σε αυτοκίνητο. Όμως, το κόστος των 250 δολαρίων (πάνω από 2.800 δολάρια σε σημερινά χρήματα) ήταν απαγορευτικό για τον μέσο οδηγό. Για αυτό και ο Galvin σκέφτηκε πως εάν έβρισκε έναν τρόπο να κατασκευάσει μαζικά ραδιόφωνα για αυτοκίνητα, θα γινόταν πλούσιος. Έτσι, το 1930 ανέθεσε στους εφευρέτες Elmer Wavering και William Lear να εγκαταστήσουν στο παλιό Studebaker αυτοκίνητό του ένα ραδιόφωνο και ταξίδεψε με αυτό έως το ετήσιο συνέδριο της Ένωσης Κατασκευαστών Ραδιοφώνων (Radio Manufacturers Association), που γινόταν στο Ατλάντικ Σίτι. Ο Galvin πάρκαρε το αυτοκίνητό του έξω από το συνέδριο, άνοιξε τη μουσική (είχε φροντίσει να εγκαταστήσει ένα ειδικό μεγάφωνο κάτω από το καπό του αυτοκίνητου) και περίμενε τις παραγγελίες από τους κατασκευαστές που συμμετείχαν στο συνέδριο. Πράγματι είχε δίκιο. Ο Galvin πούλησε αρκετά από τα ραδιόφωνά του, για 110 δολάρια το καθένα, ώστε να καλύψει τα έξοδα της εταιρείας του για τη χρονιά. Τα επόμενα χρόνια, άλλαξε το όνομα της επιχείρησής του σε Motorola και άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οδηγούμε τα αυτοκίνητά μας. Βέβαια, στην πορεία, οι αυτοκινητοβιομηχανίες άρχισαν να στήνουν τα δικά τους τμήματα κατασκευής ραδιοφώνων, διώχνοντας τελικά την Motorola από την αγορά που η ίδια είχε δημιουργήσει. Η εταιρεία σταμάτησε να φτιάχνει ραδιόφωνα αυτοκινήτων το 1984. Όμως ο Paul Galvin και ο γιος του, Bob Galvin, μετέτρεψαν τη Motorola σε έναν γίγαντα των κινητών τηλεφώνων. Η εταιρεία πουλήθηκε στην Google αντί 12,5 δισ. δολαρίων τον Μάιο του 2012, αλλά μόλις δύο χρόνια αργότερα άλλαξε και πάλι χέρια, όταν πουλήθηκε στην κινεζική εταιρεία υπολογιστών Lenovo για 2,91 δισ. δολάρια. Πηγή: moneyreview.gr