Πού κρύβονται οι περισσότερες εταιρείες «ζόμπι» στην Ελλαδα
Η υψηλή συγκέντρωση κεφαλαίου σε εταιρείες «ζόμπι» επηρεάζει αρνητικά τον ρυθμό αύξησης των επενδύσεων στις υγιείς επιχειρήσεις, επισημαίνει το ΙΟΒΕ. Ποια είναι η εικόνα στην οικονομία. Το υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων επιχειρηματικών δανείων, είτε εντός είτε εκτός τραπεζικών ισολογισμών, και η πυκνότητα των εταιρειών «ζόμπι» αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για την ελληνική οικονομία, επισημαίνει ανάλυση του ΙΟΒΕ. Τα επιχειρηματικά Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα (ΜΕΑ) και ο αριθμός των επιχειρήσεων «ζόμπι» στην Ελλάδα κατέγραψαν σημαντική μείωση μετά την κορύφωσή τους το 2015 και 2013 αντίστοιχα, παραμένουν ωστόσο σε υψηλά επίπεδα, ειδικά σε επιμέρους τομείς δραστηριότητας. Η ανάλυση στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας επιβεβαιώνει ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας ότι η παρατεταμένη παρουσία κόκκινων επιχειρηματικών δανείων και εταιρειών «ζόμπι» αποτελούν εμπόδιο στις προοπτικές επενδύσεων και απασχόλησης, ενώ επιδρούν αρνητικά στην παραγωγικότητα και την αποτελεσματική κατανομή των πόρων. Οι επιδράσεις είναι τόσο άμεσες σε επίπεδο εταιρείας, όσο και ευρύτερες σε επίπεδο συνολικής οικονομίας, καθώς διαχέονται σε υγιείς επιχειρήσεις του κάθε τομέα οικονομικής δραστηριότητας, πλήττοντας έτσι τον υγιή ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών. Περιγραφική ανάλυση των ΜΕΑ και των εταιρειών «ζόμπι»Στο πλαίσιο της περιγραφικής ανάλυσης, αναδεικνύεται η υψηλή θετική συσχέτιση στις τάσεις μεταξύ των επιχειρηματικών ΜΕΑ και του αριθμού των εταιρειών «ζόμπι» στην ελληνική οικονομία κατά την περίοδο 2002-2021. Αφενός, γίνεται διακριτή ανάλυση των ΜΕΑ ανά τομέα, τόσο εντός όσο και εκτός τραπεζικών ισολογισμών, ενώ παρουσιάστηκαν συγκεντρωτικά στοιχεία για το ύψος των εξασφαλίσεων των ΜΕΑ. Αφετέρου, καταγράφεται η τάση στον αριθμό των εταιρειών «ζόμπι» ανά τομέα, καθώς και ο βαθμός συγκέντρωσης κεφαλαίου στις εταιρείες αυτές ως ποσοστό του συνολικού παγίου κεφαλαίου κάθε τομέα.Αναλύονται δεδομένα για το ύψος των κόκκινων δανείων προς Μη Χρηματοπιστωτικές Επιχειρήσεις (ΜΧΕ), που βρίσκονται είτε στους τραπεζικούς ισολογισμούς είτε εκτός τραπεζικών ισολογισμών και υπό διαχείριση των «servicers», στο σύνολο της οικονομίας καθώς και ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στους ισολογισμούς των τραπεζών έχουν υποχωρήσει κατά 85% την περίοδο 2016-2022, από €58 δισ. (47,0% του συνόλου των δανείων προς ΜΧΕ) το 2015 στα €8,9 δισ. (8,1%) το 2022. H μεγάλη υποχώρηση των ΜΕΑ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε διαγραφές, πωλήσεις και τιτλοποιήσεις κατά την περίοδο 2016-2022 και σε μικρότερο βαθμό σε οργανική βελτίωση. Έτσι, το μεγαλύτερο απόθεμα από τα ΜΕΑ που μετακινήθηκε εκτός τραπεζικών ισολογισμών βρίσκεται υπό τη διαχείριση των servicers και ανερχόταν σε €33,4 δισ. στο τέλος του 2022. Ως αποτέλεσμα, τα επιχειρηματικά ΜΕΑ στο σύνολο της οικονομίας έχουν υποχωρήσει μόνο κατά 28% την περίοδο 2016-2022, σε περίπου €42 δισ. το 2022. Είναι γενικά γνωστό στη βιβλιογραφία ότι η ύπαρξη κόκκινων δανείων στις τράπεζες προκαλεί αρνητική επίδραση στους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης, ενώ αντίστοιχα η μείωση των κόκκινων δανείων απελευθερώνει πόρους που τονώνουν την πιστωτική επέκταση. Στη βάση των βιβλιογραφικών εκτιμήσεων (Tölö and Virén, 2021), η καταγεγραμμένη μείωση των ΜΕΔ στα βιβλία των τραπεζών κατά 40 π.μ. και πλέον, σωρευτικά την περίοδο 2016-2023, συνεπάγεται ότι οδήγησε σε αύξηση των καθαρών ροών επιχειρηματικών δανείων κατά περίπου €8 δισ. εκ των €22,5 δισ. (36% της πιστωτικής επέκτασης) που καταγράφηκαν την ίδια περίοδο. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή δεν διαφοροποιεί τις επιδράσεις μεταξύ οργανικής (διευθετήσεις, αποκατάσταση εξυπηρέτησης) και μη οργανικής (πωλήσεις, τιτλοποιήσεις) μείωσης των κόκκινων δανείων, οπότε και η παρακάτω ανάλυση επικεντρώνεται στο θέμα των μη εξυπηρετούμενων υποχρεώσεων από τη σκοπιά των επιχειρήσεων. Tα ΜΕΑ απορροφούν ένα σημαντικό μερίδιο χρηματοοικονομικών και φυσικών πόρων στην οικονομία μέσω των εξασφαλίσεων. Το ύψος των εξασφαλίσεων, που αφορά σε όρους αξίας κυρίως (κατά 85%) σε επαγγελματικά (53%) και οικιστικά ακίνητα (32%) και σχετίζεται στενά με το επίπεδο του ποσοστού ανάκτησης των ΜΕΑ, αγγίζει τα €19,8 δισ.,ή 47% των συνολικών ΜΕΑ, ενώ ως ποσοστό του ΑΕΠ βρίσκεται στο 9,5%. Συνεπώς, η ταχύτερη διευθέτηση των προβληματικών δανείων δύναται να αποδεσμεύσει σημαντικούς χρηματοοικονομικούς και φυσικούς πόρους και η ανακατανομή που θα προκύψει προς πιο παραγωγικές κατευθύνσεις είναι δυνατό να συμβάλει σε ταχύτερη οικονομική μεγέθυνση. Παράλληλα, παρουσιάζεται η διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού επιχειρήσεων «ζόμπι» στην ελληνική οικονομία, στη βάση διεθνώς προτεινόμενων κριτηρίων. Το εκτιμώμενο ποσοστό των επιχειρήσεων «ζόμπι» εμφάνισε αύξηση από το 10% έως το 18,6% στο χρονικό διάστημα 2005-2013 και αποκλιμάκωση έκτοτε, έως και 8,9% το 2022. Σε σχέση με την τάξη μεγέθους των επιχειρήσεων βάσει κύκλου εργασιών, παρατηρείται υψηλότερο ποσοστό «ζόμπι» επιχειρήσεων στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με την τάση να είναι πτωτική μετά το 2013 σε όλες τις τάξεις μεγέθους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στην περίοδο 2005-2016, το ποσοστό των επιχειρήσεων «ζόμπι» ήταν υψηλότερο στις επιχειρήσεις μεγάλου μεγέθους σε σχέση με τις μικρομεσαίες, που συνάδει ωστόσο με ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η κλαδική ανάλυση της εξέλιξης των εταιρειών «ζόμπι» αποτυπώνει υψηλότερη διαχρονικά πυκνότητα «ζόμπι» από τον μέσο όρο της οικονομίας στις Κατασκευές, στα Καταλύματα και Εστίαση και στη Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας. Παράλληλα, ο βαθμός συγκέντρωσης παγίου κεφαλαίου σε εταιρείες «ζόμπι» ήταν υψηλότερος του μέσου όρου της οικονομίας σε τομείς όπως η Μεταποίηση, η Ενέργεια, η Μεταφορά και Αποθήκευση, η Ενημέρωση και Επικοινωνία, η Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας, οι Επαγγελματικές και Τεχνικές Δραστηριότητες. Εξετάζοντας το ύψος των υποχρεώσεων προς τράπεζες των ΜΧΕ, ο τομέας των Κατασκευών εμφανίζει συστηματικά τις υψηλότερες υποχρεώσεις από επιχειρήσεις «ζόμπι», ειδικότερα από το 2008 και μετά, οπότε ξέσπασε η διεθνής χρηματοοικονομική κρίση. Επίσης, παρουσιάζει ενδιαφέρον το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις «ζόμπι» στους τομείς της Μεταποίησης και του Εμπορίου εμφάνιζαν συστηματικά αξιοσημείωτο ύψος υποχρεώσεων προς τις τράπεζες. Η επίδραση των εταιρειών «ζόμπι» στην οικονομίαΜε χρήση οικονομετρικών υποδειγμάτων, εκτιμάται πως η πυκνότητα σε αριθμό και η συγκέντρωση κεφαλαίου («συμφόρηση» ή “congestion”) σε εταιρείες «ζόμπι» επιδρούν στις υγιείς επιχειρήσεις, στο σύνολο αλλά και σε επιμέρους τομείς της επιχειρηματικής οικονομίας. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η επίδραση της αύξησης του ποσοστού του κεφαλαίου που συσσωρεύεται σε «ζόμπι» επιχειρήσεις στις επιδόσεις των υγιών επιχειρήσεων. Από την οικονομετρική ανάλυση, προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις που δεν είναι «ζόμπι» εμφανίζουν υψηλότερες επιδόσεις σε δείκτες όπως ο ρυθμός αύξησης των καθαρών παγίων κεφαλαίων, ο ρυθμός μεταβολής της απασχόλησης και η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής. Σε συμφωνία με τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας, παρατηρήθηκε ότι επιχειρήσεις νεαρές σε ηλικία και με μεγαλύτερο μέγεθος -βάσει κύκλου εργασιών- επιτυγχάνουν κατά κανόνα υψηλότερες επιδόσεις σε σχέση με τις υπόλοιπες. Στο σύνολο της οικονομίας, οι υγιείς επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλότερη συνολική παραγωγικότητα σε
Ξενοδοχεία: Ο Αναπτυξιακός Νόμος πυροδοτεί επενδυτική έκρηξη
Από Βίκη Τρύφωνα Ο χειμώνας είναι εποχή ανακαινίσεων στα ξενοδοχεία και, καθώς φαίνεται, οι ιδιοκτήτες τους επενδύουν σημαντικά ποσά προκειμένου να αναβαθμίσουν τις εγκαταστάσεις τους. Πολλοί από αυτούς επιχειρούν να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα τους βοηθήσουν στα επενδυτικά τους έργα. Μερικές από τις πολύ γνωστές ελληνικές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις κατάφεραν να λάβουν έγκριση των επενδυτικών τους σχεδίων από τον Αναπτυξιακό Νόμο Ν.4887/2022, με βάση τις αποφάσεις που ανακοινώνονται το τελευταίο διάστημα. Οι Όμιλοι Μήτση, Electra, Λούη, CHC, Marbella, αλλά και το Amanzoe της Grivalia, φιγουράρουν μεταξύ άλλων στις λίστες εγκρίσεων από τη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης. Όλες οι ενισχύσεις θα δοθούν με τη μορφή της φοροαπαλλαγής. Επεκτείνεται το AmanzoeΤην επέκταση της πολυτελούς ξενοδοχειακής μονάδας Amanzoe στο Πόρτο Χέλι δρομολογεί η θυγατρική της Grivalia Hospitality, με στόχο την αναβάθμιση των υποδομών και την αύξηση της δυναμικότητας. Έτσι, εγκρίθηκε η αίτηση υπαγωγής στον Αναπτυξιακό του επενδυτικού σχεδίου της AZOE Resort Μονοπρόσωπη ΑΕ, συνολικού κόστους 10,7 εκατ. ευρώ στον αναπτυξιακό νόμο, για το οποίο θα λάβει φοροαπαλλαγή ύψους 3,4 εκατ. ευρώ. Το Amanzoe αναπτύσσεται σε μια έκταση 80 στρεμμάτων στον Άγιο Παντελεήμονα Κρανιδίου και αποτελείται από 38 αυτόνομες σουίτες με πισίνες και κεντρικά κτίρια εξυπηρέτησης πελατών, τα οποία καλύπτουν περίπου 15 στρέμματα. Ανακαινίζεται το Ηλέκτρα Παλλάς στην ΙαλυσόΣτο πλαίσιο του συνολικού επενδυτικού πλάνου ανακαινίσεων που έχει θέσει σε εφαρμογή ο όμιλος Electra Hotels, εγκρίθηκε η υπαγωγή στις διατάξεις του Αναπτυξιακού Νόμου του project, που αφορά «τον εκσυγχρονισμό ολοκληρωμένης μορφής της υφιστάμενης ξενοδοχειακής μονάδας Ηλέκτρα Παλλάς, κατηγορίας 5 αστέρων», το οποίο βρίσκεται στην Ιαλυσό της Ρόδου, συνολικού επιλέξιμου και ενισχυόμενου κόστους ίσου με 11 εκατ. ευρώ. To τελικό ποσό ενίσχυσης για το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο διαμορφώθηκε σε 3,52 εκατ. ευρώ. Στο επενδυτικό πλάνο του ομίλου περιλαμβάνεται και η ανακαίνιση του Electra Hotel Athens στην οδό Ερμού, αλλά και η ανάπτυξη της νέας μονάδας στη Θεσσαλονίκη, ενώ πρόσφατα ολοκληρώθηκε ο εκσυγχρονισμός του Electra Palace Rhodes, ένα project 14 εκατ. ευρώ. Το Ionian Sun στην Κέρκυρα αναβαθμίζεται σε 5άστεροΤο ξενοδοχείο Ionian Sun του Ομίλου Louis Hotels, στις Μπενίτσες της Κέρκυρας, μπαίνει σε διαδικασία πλήρους ανακαίνισης και αναβάθμισης από 4 σε 5 αστέρια. Το ξενοδοχείο πλέον θα έχει δυναμικότητα 135 δωματίων (από 208 που διαθέτει σήμερα). Για το επενδυτικό αυτό σχέδιο ύψους 10,7 εκατ. ευρώ, ο κυπριακός όμιλος θα λάβει φοροαπαλλαγή ύψους 3,4 εκατ. ευρώ. Δυναμική επέκταση της MarBella CollectionΗ ελληνική αλυσίδα πολυτελούς φιλοξενίας MarBella Collection συνεχίζει την αναπτυξιακή της πορεία και ολοκληρώνει την ανακαίνιση του ξενοδοχείου Mar-Bella στην Κέρκυρα, που αναπτύσσεται στη θέση του παλαιού Corfu Senses Resort. Έτσι φέτος το ξενοδοχείο θα ανοίξει πλέον ως μια μονάδα 5 αστέρων (από 3άστερο) και θα είναι δυναμικότητας 200 κλινών. Αν και το συνολικό επενδυτικό σχέδιο είναι ύψους 20 εκατ. ευρώ, σε αυτήν τη φάση εντάχθηκε στον Αναπτυξιακό το κομμάτι της αναβάθμισης, που είναι ύψους περίπου 10 εκατ. ευρώ, για το οποίο θα έχει φοροαπαλλαγή ύψους περίπου 4 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, ο όμιλος, που επικεντρώνει τις δραστηριότητές του στο Ιόνιο, ετοιμάζει ένα ακόμα ξενοδοχείο στην Πέρδικα Ηγουμενίτσας. Η νέα μονάδα θα είναι κατηγορίας 5 αστέρων, συνολικού επιλέξιμου κόστους ίσου με 8,8 εκατ. ευρώ, και θα λάβει επιχορήγηση ύψους 4,2 εκατ. ευρώ με τη μορφή της φοροαπαλλαγής. Ο Μήτσης ανακαινίζει το Rodos MarisΟ όμιλος Μήτση προχωρεί στην πρώτη φάση ανακαίνισης του Rodos Maris στο Κιοτάρι της Ρόδου. Η ξενοδοχειακή μονάδα, που διαθέτει 432 δωμάτια, πέντε εστιατόρια à la cart, πισίνες, μπαρ και spa, θα υποβληθεί σε πλήρη ανακαίνιση, τόσο στα δωμάτια, όσο και στους κοινόχρηστους χώρους. Το συνολικό κόστος του έργου ανέρχεται σε 10 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από τον αναπτυξιακό νόμο, με φοροαπαλλαγή ύψους 3,2 εκατ. ευρώ. Το 5άστερο της Hilton στην Ελούντα από τον CHC GroupΟ ξενοδοχειακός όμιλος CHC Group του Ζαχαρία Χνάρη ετοιμάζεται να δημιουργήσει το πρώτο Canopy by Hilton στην Κρήτη. Πρόκειται για το 5 αστέρων Noverian Elounda Retreat (πρώην Kalithea Apartments), το οποίο θα ανακατασκευαστεί πλήρως, ενώ θα δημιουργηθούν 54 νέες υπόσκαφες σουίτες, αναβαθμίζοντας τη δυναμικότητά του σε συνολικά 77 δωμάτια. Το έργο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί το 2027 και η επένδυση ανέρχεται σε 15,7 εκατ. ευρώ. Το έργο πρόσφατα εντάχθηκε στον Αναπτυξιακό Νόμο και θα λάβει επιχορήγηση συνολικού ύψους 3 εκατ. ευρώ. Πηγή: powergame.gr
Η Ελλάδα έχει την πρωτιά οδοντιάτρων στην ΕΕ
Τους περισσότερους οδοντιάτρους ανά 100.000 κατοίκους έχει η Ελλάδα για το 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Περισσότεροι από 1,4 εκατ. επαγγελματίες υγείας στην ΕΕ εργάζονταν ως οδοντίατροι, φυσιοθεραπευτές ή φαρμακοποιοί. Μεταξύ των 27 κρατών – μελών της ΕΕ 363.162 ήταν οι οδοντίατροι για το 2022. Η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό οδοντιάτρων με άδεια άσκησης επαγγέλματος η Ελλάδα (με 133,2 οδοντιάτρους ανά 100.000 κατοίκους) και ακολουθεί η Πορτογαλία (120,6 οδοντίατροι ανά 100 000 κατοίκους). Στον αντίποδα, η Ιρλανδία καταλαμβάνει την τελευταία θέση με μόλις 45,1 οδοντίατρους ανά 100.000 κατοίκους, ακολουθούμενη από τη Μάλτα με 50,8 οδοντίατρους ανά 100.000 κατοίκους και τη Σλοβακία με 54,7 οδοντίατρους ανά 100.000 κατοίκους. Καταγράφονται επίσης για την ίδια χρονιά 626.027 φυσιοθεραπευτές στην ΕΕ, με πρώτη η Γερμανία διαθέτοντας 235,1 φυσιοθεραπευτές ανά 100.000 κατοίκους, και έπειτα το Βέλγιο (220,5) και τρίτη την Ολλανδία (198,1). Η Ρουμανία είχε τους λιγότερους φυσιοθεραπευτές με 14,2 ανά 100.000 κατοίκους, και να ακολουθούν Βουλγαρία (26,8) και Σλοβακία (41,0). Επίσης, μεταξύ των «27» καταγράφονται 418.456 φαρμακοποιοί. Η Μάλτα διαθέτει τον υψηλότερο αριθμό εν ενεργεία φαρμακοποιών με 151,6 ανά 100.000 κατοίκους, έπεται η Ιταλία με 135,6 ανά 100.000 κατοίκους και ακολουθεί το Βέλγιο με 132,5 ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Ολλανδία με 21,9 ανά 100.000 κατοίκους, η Δανία με 58,1 και η Γερμανία με 67,3.
UBS: Υψηλό growth στην Ελλάδα και το 2025 – Οι εκτιμήσεις για την ευρωζώνη (πίνακας)
Η συνεχιζόμενη ταχεία αύξηση των επιχειρηματικών δανείων στηρίζει την άποψη της ελβετικής τράπεζας για ανάπτυξη 2,8% το 2025 – Εκτιμά πως το πρωτογενές πλεόνασμα του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί σε 2,5% ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΜΕΛΑΧΡΟΙΝΟ Στο 2,8% αναμένεται να διαμορφωθεί η ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UBS, δεδομένης της αναμενόμενης ανάκαμψης και της αξιοποίησης των πόρων του RRF (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας). Σύμφωνα με την ελβετική τράπεζα, η συνεχιζόμενη ταχεία αύξηση των επιχειρηματικών δανείων (16% ετησίως τον Δεκέμβριο του 2024) στηρίζει την άποψή της για την ανάπτυξη. Ο πληθωρισμός ανήλθε σε 2,6% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο, ωστόσο υπήρξε αποπληθωρισμός στην κατηγορία των τροφίμων για πρώτη φορά από τα μέσα του 2021. Παράλληλα, η UBS εκτιμά πως το πρωτογενές πλεόνασμα του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί σε 2,5% το 2025. UBS «Για την Ευρωζώνη, προβλέπουμε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,7% το 2024, 0,9% το 2025 και 1,1% το 2026 (0,3 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το consensus για το 2025 και το 2026), αλλά με τoν κίνδυνο για χαμηλότερα επίπεδα. Παρά την υποτονική ανάπτυξη, οι αγορές εργασίας της Ευρωζώνης παραμένουν ανθεκτικές, με την ανεργία κοντά σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ και ισχυρή αύξηση των μισθών. Αναμένουμε ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει στο στόχο του 2% στις αρχές του 2025. Αναμένουμε ότι η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια καταθέσεων κατά 25 μ.β. σε κάθε μία από τις επόμενες τέσσερις συνεδριάσεις, στο 2% έως τον Ιούνιο. Επίσης, πιστεύουμε ότι οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας θα είναι το κλειδί για τις προοπτικές του ΑΕΠ ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ», εκτιμά η UBS. «Κατά τη διάρκεια των επόμενων τριμήνων, θα αναμένουμε ότι η Ευρωζώνη θα παραμείνει εκτεθειμένη σε τρεις βασικούς αντίθετους ανέμους: περιοριστική νομισματική πολιτική (αν και η κορύφωση της περιοριστικής πολιτικής είναι πλέον πίσω μας), μέτρια περιοριστική δημοσιονομική πολιτική και ένα υποτονικό εξωτερικό περιβάλλον. Όμως, όπως και προηγουμένως, υπολογίζουμε επίσης σε δύο σημαντικές πηγές στήριξης: τη χαμηλή ανεργία και τη θετική αύξηση των πραγματικών μισθών, οι οποίες αναμένεται να στηρίξουν την κατανάλωση των νοικοκυριών (55% του ΑΕΠ). Παρά τα μικτά στοιχεία, αναμένουμε ότι η Ευρωζώνη θα αναπτυχθεί ταχύτερα το 2025/26 από ότι το 2023/24. Ωστόσο, ο κίνδυνος των προβλέψεων εμφανίζεται σταθερά στραμμένος προς τα κάτω, ιδίως σε περίπτωση νέων αμερικανικών δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα, οι οποίοι δεν αποτελούν μέρος του τρέχοντος βασικού μας σεναρίου. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε 2,4% ετησίως τον Δεκέμβριο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παρέμεινε αμετάβλητος στο 2,7%. Η ανάκαμψη του πληθωρισμού στα τέλη του έτους ήταν πιθανώς προσωρινή, με τις μειώσεις αναμένεται να συνεχιστεί φέτος. «Βλέπουμε μέσο πληθωρισμό 2,1% το 2025 και 2% το 2026. Αναμένουμε ότι η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια κατά 25 μ.β. έκαστη στις επόμενες τέσσερις συνεδριάσεις, φέρνοντας το επιτόκιο καταθέσεων από το σημερινό 3% στο ουδέτερο επίπεδο του 2% έως τον Ιούνιο του 2025, με τον κίνδυνο πρόβλεψης να κλίνει προς περισσότερες μειώσεις. Οι αγορές εργασίας της Ευρωζώνης διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτικής. Παρά την υποτονική ανάπτυξη, αναμένουμε ότι οι αγορές εργασίας της Ευρωζώνης θα παραμένουν σχετικά ανθεκτικές, έτσι ώστε η αύξηση των μισθών να μετριάζεται μόνο σταδιακά. Ως αποτέλεσμα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα παραμείνει υποστηριζόμενος και ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί γύρω στο στόχο του 2% και η ΕΚΤ δεν θα χρειαστεί να χαλαρώσει απότομα τη νομισματική πολιτική», καταλήγει η UBS. Πηγή: newmoney.gr
Stargate: Το “στοίχημα” των $500 δισ. για να κυριαρχήσουν οι ΗΠΑ στο μέλλον
Του Emil Sayegh Το πρόγραμμα Stargate για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πλέον το νέο “καυτό” θέμα στον κόσμο της τεχνολογίας, επενδύσεων ύψους 500 δισ. δολαρίων. Το εγχείρημα του Ντόναλντ Τραμπ στοχεύει να μεταμορφώσει τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης στις ΗΠΑ και να φέρει τη χώρα του στην κορυφή της παγκόσμιας καινοτομίας. Η επιτυχία ή η αποτυχία του έργου θα εξαρτηθεί από τις “λεπτομέρειες”: από την ενέργεια έως την ανάπτυξη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, η πορεία θα είναι πολύπλοκη και γεμάτη ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες. Τι είναι -και τι δεν είναι- το Stargate;Ας το ξεκαθαρίσουμε: Δεν αφορά διαγαλαξιακές σκουληκότρυπες ούτε συνδέονται με τα ψυχολογικά πειράματα της CIA την δεκαετία του 1980 που έφεραν το ίδιο όνομα. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία ή παραψυχολογία του Ψυχρού Πολέμου. Μην σκέφτεστε “εξωγήινους”, αλλά “αλγόριθμους”. Το Stargate είναι μια πρωτοποριακή συνεργασία μεταξύ του OpenAI, της Oracle και της SoftBank, με στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου υπερσύγχρονων data centers που θα διαμορφώσουν το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Η πρωτοβουλία ξεκινά με μια επένδυση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην πρώτη φάση της, η οποία θα ανέλθει στα 500 δισεκατομμύρια δολάρια σε τέσσερα χρόνια. Ο στόχος; Να τροφοδοτήσει καινοτομίες αιχμής στην Τεχνητή Νοημοσύνη, δημιουργώντας πάνω από 100.000 νέες θέσεις εργασίας, καθιερώνοντας τις ΗΠΑ ως παγκόσμια ηγέτιδα δύναμη στις υποδομές και την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Το πρόβλημα της ενέργειαςΟι υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης δεν λειτουργούν με ελπίδες και όνειρα – χρειάζονται ηλεκτρική ενέργεια, και μάλιστα σε τεράστιες ποσότητες. Κάθε data center του Stargate θα καταναλώνει τουλάχιστον 50 μεγαβάτ ενέργειας. Με 10 data centers να αναπτύσσονται ήδη, ξεκινώντας από το Τέξας, οι ενεργειακές ανάγκες είναι σημαντική παράμετρος για την επιτυχία του εγχειρήματος. Επιβάρυνση του δικτύου και των υποδομών: Η αύξηση της παροχής ενέργειας σε απομακρυσμένες ή υποεξυπηρετούμενες περιοχές όπου μπορεί να κατασκευαστούν data centers απαιτεί αναβάθμιση των υποδομών. Το Τέξας παραμένει ο κύριος κόμβος υποδομών data centers, διαθέτει ένα σημαντικό οικοσύστημα τεχνολογίας, και ο διαχειριστής του δικτύου του, ERCOT, βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Οι ενεργειακές ανάγκες του Stargate θα μπορούσαν να φέρουν το δίκτυο στα όριά του. Άλλο ένα ζήτημα είναι αν θα προσαρμόσουν οι πολιτειακές αρχές και η ομοσπονδιακή εξουσία τους κανονισμούς για να διευκολύνουν την ενεργειακή επέκταση. Ενεργειακά κενά: Το ενεργειακό δίκτυο των ΗΠΑ εκτείνεται σε πολλές περιοχές, και οι μεγάλες ανάγκες ισχύος των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν μεγάλη πρόκληση. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παραμένουν στο τραπέζι ως λύσεις, ωστόσο η διαλείπουσα φύση τους τις καθιστά λιγότερο βιώσιμες ως πρωτογενείς πηγές ενέργειας για εγκαταστάσεις που απαιτούν ενέργεια όλο το εικοσιτετράωρο. Το ερώτημα είναι αν θα θεσπιστούν ρυθμιστικά και οικονομικά κίνητρα για την επιτάχυνση των βελτιώσεων του δικτύου και την υποστήριξη της παροχής ενέργειας. Χωρίς τέτοια μέτρα, οι καθυστερήσεις στη παροχή και διαθεσιμότητα ενέργειας θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τα χρονοδιαγράμματα του έργου. Πυρηνική ενέργεια: Ξεχωρίζει ως μια σταθερή, υψηλών δυνατοτήτων λύση για τις ενεργειακές ανάγκες του Stargate, προσφέροντας αξιοπιστία σε σύγκριση με άλλες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, η εμπλοκή της SoftBank περιπλέκει την εξίσωση. Η επιφυλακτικότητα απέναντι στην πυρηνική ενέργεια πρέπει να αντιμετωπιστεί στρατηγικά. Η ισορροπία μεταξύ των επιφυλάξεων της SoftBank και των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η πυρηνική ενέργεια χρειάζεται προσεκτικούς χειρισμούς, αφού είναι μια μορφή ενέργειας που δεν μπορεί να αγνοηθεί στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την επιτυχία του Stargate. Παράλληλα, θα πρέπει να συντονιστούν και συνεργαστούν ιδιωτικές εταιρειές, με τοπικές και ρυθμιστικές αρχές. Κατά πόσον το σύστημα μπορεί να καλύψει αυτές τις ανάγκες ή κατά πόσον η γραφειοκρατία και η αντιδραστικότητα θα επιβραδύνουν την πρόοδο είναι από πιο κρίσιμα ερωτήματα για την επιτυχία του project. Το διακύβευμα είναι τεράστιο και το αν μπορέσει να τροφοδοτηθεί αυτή η επανάσταση στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα καθορίσει εν πολλούς αν το όραμα της Stargate γίνει πραγματικότητα. Ποιος θα καλύψει 100.000 θέσεις εργασίας;Η εξαγγελία για τη δημιουργία 100.000 νέων θέσεων εργασίας είναι φιλόδοξη, αλλά εγείρει ερωτηματικά σε μια ήδη “στενή” αγορά εργασίας στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers. Πολλές από αυτές τις θέσεις εργασίας απαιτούν εξειδικευμένες δεξιότητες στην Τεχνητή Νοημοσύνη, τη μηχανική και τη λειτουργία data centers – δεξιότητες που δεν είναι διαθέσιμες σε μεγάλη κλίμακα. Για να ανταποκριθεί σε αυτή την πρόκληση, το Stargate πρέπει: – Να συνεργαστεί με πανεπιστήμια και επαγγελματικές σχολές – Να αναβαθμίσει και να επανεκπαιδεύσει τους εργαζόμενους – Να αξιοποιήσει νέες αγορές Δεν πρόκειται απλώς για θέσεις εργασίας, είναι μια πολιτιστική αλλαγή. Οι θέσεις εργασίας που θα δημιουργήσει το Stargate θα απαιτούν πρακτική ομαδική εργασία, ταχύτητα στην εκτέλεση και νοοτροπία που θα θέτει ως προτεραιότητα την επιτυχία της αποστολής, αφήνοντας πίσω τις αδιάφορες “εργασιακές προσεγγίσεις”. Για να πετύχει το Stargate, πρέπει να εκσυγχρονιστεί το εργατικό δυναμικό, να δοθεί έμφαση σε δεξιότητες συνεργασίας και να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα δέσμευσης και σκοπού. Ποιος κρατάει τα ηνία;Μια πρωτοβουλία ύψους 500 δισ. δολαρίων απαιτεί κάτι περισσότερο από τολμηρό όραμα – απαιτεί ισχυρή ηγεσία, άψογη εκτέλεση και στιβαρή διακυβέρνηση. Ηγεσία και εποπτεία: Ο Μασαγιόσι Σον της SoftBank θα είναι ο πρόεδρος του Stargate. Φημίζεται για την επιχειρηματική του οξυδέρκεια και την εμπειρία του σε projects μεγάλης κλίμακας. Ωστόσο, διευθύνει έναν τεράστιο όμιλο με πολλά έργα υπό την εποπτεία του και το Stargate δεν μπορεί να είναι η αποκλειστική του ενασχόληση. Το Stargate χρειάζεται μια αφοσιωμένη στη λειτουργία του έργου εκτελεστική ομάδα, που θα λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις και θα αντιμετωπίζει τις προκλήσεις σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, το έργο πρέπει να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο διοικητικό συμβούλιο. Σε αυτά τα επίπεδα, η ηγεσία δεν πρέπει μόνο να υπηρετεί το όραμα – αλλά να το κάνει πράξη μέσω μιας διοίκησης που θα συνάδει απολύτως με το διακύβευμα. OpenAI: Η τεχνική εμπειρογνωμοσύνη της OpenAI είναι πολύτιμη για το Stargate, αλλά ο οργανισμός έχει αντιμετωπίσει επικρίσεις στο παρελθόν και συγκεκριμένα ότι θυσίαζε τον έλεγχο και την εποπτεία για χάρη της ταχύτητας. Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο και δεν πρέπει “η ταχύτητα να καταστρέφει πράγματα”. Το Stargate χρειάζεται σαφές εποπτικό πλαίσιο και ισορροπίες που θα εξασφαλίζουν ότι τυχόν σφάλματα σε επίπεδο διακυβέρνησης δεν θα εκτροχιάσουν το έργο. Διαφάνεια και εμπιστοσύνη: Η διαχείριση ενός συνδυασμού δημόσιων πόρων, ιδιωτικών επενδύσεων και ευαίσθητων εθνικών υποδομών απαιτεί απόλυτη διαφάνεια. Το Stargate πρέπει να διέπεται από ισχυρούς μηχανισμούς που θα παρακολουθούν την πρόοδο, τα ορόσημα και τα