Ερευνα: 4 στους 10 πιθανό να ψάξουν νέο εργοδότη τον επόμενο χρόνο
«Τέσσερις στους δέκα εργαζόμενους είναι πιθανό να αναζητήσουν νέο εργοδότη τους επόμενους δώδεκα μήνες» διαπιστώνει έρευνα που παρουσίασε η Μαρία Βερούχη – CEO της Edenred Greece από το βήμα του HR Summit@ Costa Navarino που διοργανώνει η Boussias events. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα που διενεργήθηκε από την Edenred σε συνεργασία με την εταιρεία ερευνών Focus Bari και υπό την αιγίδα του Συνδέσμου Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού Ελλάδος (ΣΔΑΔΕ), ένας στους τρεις εργαζόμενους δεν είναι ικανοποιημένος με την εργασία του. «Ο μέσος όρος ικανοποίησης είναι στο 7 από το ένα έως το δέκα, η τάση είναι πτωτική. Εάν συγκριθεί με νούμερα του 2021 είμαστε περίπου μισή μονάδα κάτω» εξήγησε η Μαρία Βερούχη. Στη συνέχεια η CEO της Endered Greece αναφέρθηκε και στο άγχος που βιώνουν οι εργαζόμενοι . «Άγχος στην εργασία του βιώνουν καθημερινά ή πολύ συχνά 3 στους 4 εργαζόμενους» τόνισε η ίδια. Η κα Βερούχη έκανε ειδική αναφορά στην εύρεση ταλέντων. Σύμφωνα με όσα υποστήριξε η Μαρία Βερούχη ο βαθμός δυσκολίας εντοπισμού και διατήρησης ταλέντων σε μία επιχείρηση έχει αυξηθεί συγκριτικά με τον προηγούμενο χρόνο. «Η διαχείριση των ταλέντων σε έναν οργανισμό γίνεται δυσκολότερη καθώς 3 στους 4 και 2 στους 3 οργανισμούς έχουν ιδιαίτερη δυσκολία στην προσέλκυση και διατήρηση αντίστοιχα. Τα ποσοστά είναι υψηλότερα από πέρυσι» εξήγησε η ίδια. Τέλος ρίχνοντας μια ματιά στο μέλλον, η κα Βερούχη ανέφερε πως οι επαγγελματίες του HR θεωρούν τις ψηφιακές δεξιότητες, την διαπροσωπική επικοινωνία και τη διαχείριση της αλλαγής τις πιο σημαντικές δεξιότητες για τους εργαζόμενους στο άμεσο μέλλον. Την ίδια στιγμή οι μεγαλύτερες προκλήσεις του κλάδου είναι η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων, οι αυξημένες προσδοκίες των εργαζόμενων και το upskill και reskill του προσωπικού. Άλλα στοιχεία που διαπιστώνει η έρευνα: – Το ασφαλιστικό πρόγραμμα υγείας, οι διατακτικές σίτισης και τα εκπαιδευτικά προγράμματα φαίνεται να είναι οι πιο διαδεδομένες παροχές σε ένα ανταγωνιστικό πακέτο παροχών. – Η φάση ζωής, η ηλικία και άλλες συνήθειες επηρεάζουν άμεσα τις προτιμήσεις για παροχές και την προσλαμβάνουσα αξία για τον εργαζόμενο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η παροχή για παιδικό σταθμό για τους γονείς με παιδί προσχολικής ηλικίας ή οι επιπλέον ημέρες άδειας για τους νεότερους. – Την ίδια στιγμή η ευελιξία αποτελεί βασικό ζητούμενο για τους εργαζόμενους και αναγνωρίζεται ως ανάγκη από τους εργοδότες. Το υβριδικό μοντέλο εργασίας και η επιλογή από ένα εύρος παροχών με προκαθορισμένη αξία, τονίζονται ως καθοριστικοί παράγοντες στην επιλογή εργοδότη. Πηγή: moneyreview.gr
Το σχέδιο της Πορτογαλίας για να σταματήσει το brain drain
Του Andrew Leahey Η Πορτογαλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια απειλή για τη μελλοντική της ευημερία: το brain drain ιδίως μεταξύ του νεαρότερου εργατικού δυναμικού. Την τελευταία δεκαετία, χιλιάδες νέοι και μορφωμένοι Πορτογάλοι εγκατέλειψαν τη χώρα αναζητώντας ευκαιρίες σε άλλα κράτη της Ευρώπης. Αιτίες: τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, οι χαμηλοί μισθοί και η αγορά κατοικίας που γίνεται όλο και πιο απρόσιτη κυρίως για τους νέους. Στην προσπάθειά της να αντιστρέψει αυτή την τάση, η πορτογαλική κυβέρνηση προτείνει ένα καινοτόμο σχέδιο. Ειδικότερα προσφέρει στους νέους εργαζόμενους μια δεκαετία φορολογικών ελαφρύνσεων, όπου μεταξύ άλλων δεν θα πληρώνουν φόρο εισοδήματος για έναν χρόνο. Η κυβέρνηση ευελπιστεί πως το ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο θα συμβάλλει ώστε να παραμείνουν οι ταλαντούχοι Πορτογάλοι στη χώρα και θα αναδείξει την Πορτογαλία ως ελκυστικό τόπο για τους νέους επαγγελματίες. Η επιτυχία των μέτρων μέλλεται να φανεί, καθώς η χώρα έχει να αντιμετωπίσει παράλληλα πολύπλοκα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα. Φορολογικά κίνητρα Στο επίκεντρο της στρατηγικής βρίσκεται ένα 10ετές σύστημα φορολογικών κινήτρων για άτομα ηλικίας κάτω των 35 ετών. Το σχέδιο προβλέπει για το πρώτο έτος εργασίας 100% φοροαπαλλαγή για τους εργαζόμενους με ετήσιο εισόδημα έως 28.000 ευρώ. Για το δεύτερο έως το τέταρτο έτος, η φοροαπαλλαγή μειώνεται στο 75%. Για το πέμπτο έως το έβδομο έτος εργασίας η φοροαπαλλαγή είναι στο 50% και τα τρία τελευταία έτη στο 25%. Με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των νέων εργαζομένων, η κυβέρνηση στοχεύει να αντιμετωπίσει τους δύο σημαντικότερους παράγοντες που ωθούν τους νέους να αναζητήσουν καλύτερη τύχη στο εξωτερικό: την υψηλή φορολογία και τους χαμηλούς μισθούς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που θα επωφεληθούν από αυτό το σχέδιο ανέρχεται σε 350.000 έως 400.000. Το ποσοστό ανεργίας των νέων στην Πορτογαλία μειώθηκε ελαφρώς τα τελευταία χρόνια, παρ’ όλα αυτά παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. ΑντιπολίτευσηΤο σχέδιο της πορτογαλικής κυβέρνησης παρουσιάστηκε εν μέσω πολιτικών διαπραγματεύσεων και ενός σκηνικού αβεβαιότητας. Ο κεντροδεξιός συνασπισμός του πρωθυπουργού Λουίς Μοντενέγκρο δεν διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ως εκ τούτου έχει οδηγηθεί σε συνεργασίες με τα κόμματα της αντιπολίτευσης για να περάσει φορολογικά νομοσχέδια. Ειδικότερα, ο Μοντενέγκρο χρειάστηκε να συνεργαστεί με τους Σοσιαλιστές. Αρχικά η κυβέρνηση πρότεινε έναν ενιαίο φορολογικό συντελεστή 15% για τους νέους εργαζόμενους – έτσι, το τελικό μοντέλο σταδιακής μείωσης των φοροαπαλλαγών θεωρείται συμβιβασμός μεταξύ των δύο κομμάτων. Το τρίτο σε δύναμη κοινοβουλευτικό κόμμα, το ακροδεξιό Chega, τάσσεται υπέρ των φοροαπαλλαγών, αλλά είναι ανοιχτά δηλωμένος πολιτικός αντίπαλος της κυβέρνησης Μοντενέγκρο. Η πολιτική πραγματικότητα που απαιτεί συμβιβασμούς και συναινέσεις θέτει εμπόδια στην τελική βιωσιμότητα του προτεινόμενου σχεδίου. Ένα σύνθετο πρόβλημαΑκόμη και αν η πρόταση υπερψηφιστεί, στο πλαίσιο του Προϋπολογισμού για το 2025, οι αιτίες του brain drain παραμένουν. Παρά την πρόσφατη μείωση του ποσοστού ανεργίας στο σύνολο του εργατικού δυναμικού, περίπου το 1/4 των νέων είναι χωρίς δουλειά στην Πορτογαλία, συνθήκη που τους αναγκάζει να αναζητούν καλύτερες προοπτικές απασχόλησης στο εξωτερικό. Η μισθολογική στασιμότητα αποτελεί ένα μόνιμο πρόβλημα. Καθώς το κόστος ζωής διαρκώς αυξάνεται, ιδίως σε αστικές περιοχές όπως η Λισαβόνα και το Πόρτο, εν μέρει λόγω των “ψηφιακών νομάδων” και των ξένων επενδύσεων, το αποτέλεσμα είναι η αυξανόμενη εντείνεται και η ανασφάλεια. Τα προγράμματα “Χρυσή Βίζα” ή “Cashport” που δίνουν άδεια παραμονής σε ξένους πολίτες με αντάλλαγμα την αγορά ακινήτου ή κάποια επένδυση στην Πορτογαλία, έχουν επιβαρύνει την αγορά κατοικίας. Πρόσφατα, η μη οικονομικά προσιτή στέγαση ήταν η αφορμή για διαδηλώσεις διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα, με τους νέους να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για ένα σύστημα που φαίνεται να “προτιμά” τους ξένους επενδυτές από τους ίδιους τους πολίτες του. Σε αριθμούς η μαζική έξοδος των νέων Πορτογάλων από τη χώρα την περίοδο 2008-2023 αφορά περισσότερους από 360.000 που αναζήτησαν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές στο εξωτερικές. Οι νέες φοροελαφρύνσεις στοχεύουν να αντιστρέψουν αυτή την τάση, αλλά μένει να δούμε αν μια απλή και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα λύση μπορεί να αντιμετωπίσεις τις βασικές αιτίες για τη “φυγή μυαλών” από τη χώρα. Μια γρήγορη λύση έναντι μιας μακροπρόθεσμης Η δομή του προτεινόμενου φορολογικού συστήματος της Πορτογαλίας -με βάση την ηλικία, το εισόδημα και περιορισμένο σε μια δεκαετή περίοδο- υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση θεωρεί το στοπ στο brain drain ως ένα σχετικά βραχυπρόθεσμο σχέδιο. Εστιάζοντας στους νέους που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει τη φυγή των ταλέντων και να ενθαρρύνει όσους έχουν ήδη φύγει να επιστρέψουν στην Πορτογαλία. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμα οφέλη, αλλά εγείρει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον μπορεί να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα, διαρθρωτικά προβλήματα που κρύβονται πίσω από τη μετανάστευση των νέων. Οι φοροελαφρύνσεις από μόνες τους δεν θα λύσουν το πρόβλημα εάν οι νέοι δεν έχουν επαρκείς ευκαιρίες για εγχώρια απασχόληση. Η κυβέρνηση θα πρέπει ταυτόχρονα να επικεντρωθεί στη δημιουργία ενός οικονομικού περιβάλλοντος που θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την καινοτομία, ιδίως σε εκείνους τους κλάδους που μπορούν να προσφέρουν υψηλής ποιότητας και υψηλής αμοιβής θέσεις εργασίας. Αλλά η προώθηση αυτής της ανάπτυξης είναι γεμάτη δυσκολίες – χωρίς προσεκτική διαχείριση, οι προσπάθειες για την προσέλκυση επενδύσεων μετατρέπονται γρήγορα σε εγχειρήματα κέρδους για τις πολυεθνικές. Υπερβολικά γενναιόδωρα ή εσφαλμένα στοχευμένα κίνητρα ή/και κανονισμοί μπορεί να οδηγήσουν σε μια κατάσταση όπου οι ξένες εταιρείες θα αποκομίζουν κέρδη χωρίς να τα επαναεπενδύουν στις τοπικές κοινότητες, με αποτέλεσμα να μην βελτιωθεί μακροπρόθεσμα το βιοτικό επίπεδο του μέσου Πορτογάλου. Στα επόμενα βήματα που θα ακολουθήσει η πορτογαλική κυβέρνηση, θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα για την επίτευξη της σωστής ισορροπίας μεταξύ προσέλκυσης των αναγκαίων επενδύσεων και διασφάλισης ότι οι κάτοικοι της Πορτογαλίας θα επωφεληθούν από την οικονομική ανάπτυξη. Η πρόκληση για την κυβέρνηση θα είναι να προσελκύσει και να διατηρήσει τα ταλέντα, προωθώντας παράλληλα ένα οικονομικό περιβάλλον που και θα καλλιεργεί το εγχώριο ταλέντο και θα παρέχει ευκαιρίες για μακροπρόθεσμη απασχόληση, χωρίς απλώς να κόβει επιταγές σε πολυεθνικές εταιρείες και να βελτιώνει τεχνητά την αγορά εργασίας για την επόμενη δεκαετία, δίχως να υπάρχει ένα σχέδιο μακράς διαρκείας. Μετάφραση – επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος Πηγή: forbesgreece.gr
Πώς η ελληνική μεταποίηση «έσβησε» την δεκαετία της κρίσης
Από τον Κώστα Κετσιετζή Την δεκαετία της οικονομικής κρίσης έχει αφήσει πίσω της η ελληνική μεταποίηση με το ποσοστό συνεισφοράς της στο ΑΕΠ της χώρας να ανέρχεται το δεύτερο τρίμηνο του 2024 στο 10,4%, σημαντικά υψηλότερο από το ποσοστό του 8,6% που είχε το δεύτερο τρίμηνο του 2009, σύμφωνα με ανάλυση που περιλαμβάνεται στην έκθεση β’ τριμήνου του Γραφείου του Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Μάλιστα, η μεταποίηση διατηρώντας υψηλότερη παραγωγικότητα από τους υπόλοιπους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, προσφέρει σταθερά υψηλότερους μισθούς από τις υπηρεσίες και την αγροτική παραγωγή ενώ επενδύει διαχρονικά σημαντικά μεγαλύτερα ποσά στην Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D). Μάλιστα όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση του Γραφείου (ΓΠΤΚΒ) η παραγωγικότητα της εργασίας στον κλάδο της μεταποίησης έχει επιστρέψει και μάλιστα ξεπεράσει το επίπεδό της πριν την τριπλή κρίση (οικονομική, χρέους και τραπεζική) που έπληξε τη χώρα μας το 2010. Αυτό – σύμφωνα με το Γραφείο – οφείλεται σε διάφορες αιτίες και παράγοντες, όπως ο έντονος εξαγωγικός χαρακτήρας του κλάδου, η απορρόφηση σημαντικών επενδύσεων από το ΤΑΑ, οι δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη σε συνδυασμό με τις λιγότερες ώρες εργασίας. Στις αιτίες για αυτή την ανάκαμψη το Γραφείο ξεχωρίζει: – Τον εξαγωγικό προσανατολισμό του κλάδου: 29,3% των εξαγωγικών επιχειρήσεων της χώρας καλύπτουν το 68,1% των συνολικών εξαγωγών της Ελλάδας. – Τις επενδύσεις στον κλάδο της μεταποίησης που αυξήθηκαν σημαντικά την περίοδο 2021-2022, λόγω των εισροών από το Ταμείο Ανάκαμψης, οδηγώντας σε αύξηση της προστιθέμενης αξίας του κλάδου κατά 5,5% το 2021 και περαιτέρω 7% το 2022. – Τις δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη οι οποίες είναι υπερδιπλάσιες ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στο συγκεκριμένο κλάδο σε σχέση με το σύνολο της οικονομίας : 10,8% έναντι 3,1% το 2021. Υψηλότεροι μισθοίΠαράλληλα, λόγω της αυξημένης παραγωγικότητας, ο μέσος μισθός στον τομέα της μεταποίησης υπερβαίνει σημαντικά τον μέσο μισθό για το σύνολο της οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που έχει επεξεργαστεί το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή η μέση συνολική αμοιβή (μισθοί, συν έξτρα παροχές και μπόνους) ξεπερνάει τα 1.600 ευρώ, όταν στο σύνολο της οικονομίας βρίσκεται περίπου 200 ευρώ ευρώ χαμηλότερα. Συμπερασματικά, η ενίσχυση του τομέα της μεταποίησης είναι ο ασφαλής δρόμος για να αποκτήσει η ελληνική οικονομία και ένα τρίτο πόλο ανάπτυξης, πέρα από τον τουρισμό και την ναυτιλία. Έτσι, αυξάνεται ο βαθμός διαφοροποίησης των παραγωγικών κλάδων της χώρας μας κάτι που σύμφωνα με το ΓΠΤΚΒ είναι συμβατό με μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση. Πηγή: insider.gr
Ακρίβεια: Ο μεγάλος πονοκέφαλος για 7 στους 10 Ελληνες
Το υψηλό κόστος ζωής επηρεάζει κυρίως τις ηλικίες άνω των 40 ετών, καθώς συντελεί στις αποφάσεις που λαμβάνουν Ρεπορτάζ: Δήμητρα Σκούφου Η αύξηση των τιμών και του κόστους ζωής, αλλά και η γενικότερη οικονομική κατάσταση ήταν οι δύο κύριες παράμετροι για τις αποφάσεις των Ελλήνων όπως και των άλλων ευρωπαίων πολιτών στις ευρωπαϊκές εκλογές του περασμένου Ιουνίου. Τα ποσοστά των πολιτών που έθεσαν στην πρώτη θέση το κόστος ζωής και την οικονομική κατάσταση είναι αισθητά μεγαλύτερα για την Ελλάδα (70% και 69% αντίστοιχα), καθώς και για την Κύπρο (47% και 56%), όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη ήταν στο 42% και το 41%. Ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, ειδικά η αύξηση των τιμών και του κόστους διαβίωσης, εκτός από την Ελλάδα και την Κύπρο, επηρέασε σε υψηλό ποσοστό τη συμμετοχή στις ευρωεκλογές των πολιτών της Πορτογαλίας (59%), της Ιρλανδίας, της Ουγγαρίας, της Βουλγαρίας (56%) και της Γαλλίας (52%). Στον αντίποδα βρίσκονται η Δανία με 11%, η Φινλανδία με 17%, η Ολλανδία με 16% και η Σουηδία με 5%. Οπως προκύπτει από την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για την Ελλάδα, οι συνθήκες που έχει διαμορφώσει για τους πολίτες η ακρίβεια είναι καθοριστικές για τις αποφάσεις και τις ενέργειές τους και δεν θα μπορούσαν να εξαιρεθούν οι εκλογές. Στη χώρα μας, η αύξηση των τιμών και του κόστους διαβίωσης φαίνεται να επηρέασε περισσότερο τη συμμετοχή στις ευρωεκλογές των πολιτών ηλικίας 40-54 ετών, με ποσοστό 73%, ενώ στους άνω των 55 επτά στους δέκα οδηγήθηκαν στην κάλπη έχοντας στο μυαλό τους αυτό το πρόβλημα. Το ένα τρίτο των ψηφοφόρων πανευρωπαϊκά (34%) δηλώνει ότι η διεθνής κατάσταση ήταν ένα θέμα που το ώθησε να πάει στην κάλπη, ενώ παρόμοιο ποσοστό αναφέρει ως κίνητρο την υπεράσπιση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου (32%). Αντίθετα, στην Ελλάδα, στην τρίτη θέση των θεμάτων που παρότρυναν τους πολίτες να ψηφίσουν (με ποσοστό 40%) βρίσκονται η κοινωνική προστασία, η πρόνοια και η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, καθώς επηρεάζουν τέσσερις στους δέκα πολίτες άνω των 25 ετών. Σημαντικό θέμα, σύμφωνα με τα στοιχεία, αναδεικνύεται και η ανεργία για τους Ελληνες, κυρίως στις νεότερες ηλικίες, αφού απασχολεί πάνω από έναν στους τέσσερις νέους από 15 έως 34 ετών, συγκεκριμένα το 34% (15-24 ετών) και το 24% (25-34 ετών). Οι βασικοί λόγοιΣτην ΕΕ-27, πάντως, σύμφωνα με την έρευνα του Ευρωβαρόμετρου συνολικά, υπάρχουν τέσσερις βασικοί λόγοι για τους οποίους οι πολίτες θεωρούν ωφέλιμη τη συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ, και συγκεκριμένα: η αυξημένη συνεργασία μεταξύ των κρατών – μελών (36%), η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας (32%), η συμβολή της ΕΕ στην οικονομική ανάπτυξη (28%) και η δημιουργία νέων ευκαιριών εργασίας (24%). Στην Ελλάδα, η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας βρίσκονται στην πρώτη θέση (45%), η βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες της ΕΕ στη δεύτερη (36%) και ακολουθούν το γεγονός ότι η ΕΕ δυναμώνει τη φωνή του ελληνικού λαού στον κόσμο (31%) και η βελτίωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τις χώρες εκτός ΕΕ (24%). Πηγή: Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ & ot.gr
Δημογραφικό: Η Ελλάδα στις πλέον γερασμένες χώρες Ευρώπης
Με τη ζυγαριά γεννήσεων και θανάτων τα επόμενα 25 χρόνια «να είναι αρνητική ό,τι και να κάνουμε» οι ειδικοί που ασχολούνται με το δημογραφικό στρέφουν το βλέμματα τους σε αυτά που έρχονται με τα ερωτήματα που τίθενται να είναι πολλά και οι απαντήσεις σύνθετες. Επιμέλεια: Στράτος Ιωακείμ Το δημογραφικό, στις ανεπτυγμένες κυρίως χώρες, όπου το πλήθος και το ειδικό βάρος των ηλικιωμένων αυξάνεται ταχύτατα, καλεί τις κυβερνήσεις να ενσκήψουν στα προβλήματα και στις προκλήσεις που θέτει η δημογραφική γήρανση, μια γήρανση που οφείλεται τόσο στη συρρίκνωση της γονιμότητας των μεταπολεμικών γενεών όσο και στην αύξηση των προσδόκιμων ζωής. Πολλά από τα ερωτήματα που τίθενται στις χώρες αυτές είναι κοινά, όπως: Ποιες είναι οι συνέργειες για μια ολοκληρωμένη και συντονισμένη πολιτική, που, εκτός των άλλων, θα επιτρέψει στους ηλικιωμένους να έχουν μια υγιή και ενεργή γήρανση; ποιες οι πολλαπλές προκλήσεις που θέτει η μη αναστρέψιμη μεσοπρόθεσμα αυτή γήρανση; Συρρίκνωση της γονιμότητας των μεταπολεμικών γενεών και αύξηση των προσδόκιμων ζωής παρατηρούμε στην Ελλάδα και όχι μόνο Οι απαντήσεις σε πολλές περιπτώσεις είναι σύνθετες και τα χαρακτηριστικά κάθε χώρας διαφορετικά. Η Ελλάδα έχοντας το 23% του πληθυσμού της 65 ετών και άνω εντάσσεται στις πλέον γερασμένες χώρες της Ε.Ε Αυξήθηκαν οι +65 και οι +85Στην Ελλάδα ο συνολικός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 39% ανάμεσα στις αρχές της πρώτης μεταπολεμικής δεκαετίας και σήμερα, οι 65 ετών και άνω αυξήθηκαν 4,6 φορές (από 520 χιλ. σε 2,4 εκατομμύρια) ενώ οι 85 ετών και άνω πολλαπλασιάστηκαν επι 20 (600 χιλ. σήμερα έναντι 30 μόλις χιλ. το 1951), ενημερώνει το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών με τα στοιχεία να άκρως ανησυχητικά. Η Ελλάδα έχοντας το 23% του πληθυσμού της 65 ετών και άνω εντάσσεται στις πλέον γερασμένες χώρες της Ε.Ε ενώ θα παραμείνει στην ομάδα αυτή και τις επόμενες δεκαετίες. «Αρνητική θα είναι η ζυγαριά γεννήσεων και θανάτων τα επόμενα 25 χρόνια ό,τι και να κάνουμε», αναφέρει (MEGA) χαρακτηριστικά ο Βύρωνας Κοτζαμάνης, διευθυντής στο ινστιτούτο δημογραφικών ερευνών και μελετών (ΙΔΕΜ). Η χώρα μας χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα όμως και από έντονες χωρικές διαφοροποιήσεις καθώς το ποσοστό των 65 ετών και άνω κυμαίνεται από 12,6% (ελάχιστο, Π.Ε Μυκόνου) έως 33,9 % (μέγιστο, Π.Ε Ευρυτανίας), ενώ το ποσοστό των 85 και άνω στον πληθυσμό των ηλικιωμένων αυξάνεται ταχύτατα (6% το 1951 αλλά 16% το 2023). Οδεύουμε, επομένως, «προς έναν εκρηκτικό συνδυασμό ΄΄γήρανσης’’ και ΄΄υπεργηρίας’’ σε σχεδόν από 1 στις 4 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας μας, με αποτέλεσμα σύντομα (πολύ πριν από το 2050) να έχουμε μια ομάδα όπου το 1/3 του πληθυσμού τους θα είναι 65 ετών και άνω, ενώ ταυτόχρονα το 1/4 των ηλικιωμένων θα είναι ‘’υπέργηροι’’», αναφέρει το ΙΔΕΜ. Οι τέσσερις προκλήσεις«Η δημογραφική πρόκληση συνίσταται στα εξής: πρώτον έχουμε μια τρομερή συγκέντρωση του πληθυσμού μας στον χώρο, με αποτέλεσμα 1 στους 2 κατοίκους να είναι σε ένα πολύ μικρό κομμάτι της επιφάνειας, μόλις το 2%. Έχουμε μια επιβράδυνση του προσδόκιμου ζωής μας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που αυτό κάτι λέει για το δημόσιο σύστημα υγείας μας. Εμείς πάμε πιο αργά από τους υπόλοιπους. Το τρίτον είναι ότι τα νέα ζευγάρια κάνουν όλο και λιγότερα παιδιά από τους γονείς τους, τα κάνουν όλο και σε μεγαλύτερη ηλικία. Το τέταρτο είναι ότι οι νέοι από τη χώρα μας, παραγωγικής και αναπαραγωγικής ηλικίας, φεύγουν, επομένως η ζυγαριά είσοδοι και έξοδοι είναι αρνητική», λέει ο ο Βύρωνας Κοτζαμάνης. Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως η αύξηση του πλήθους των ηλικιωμένων σε ένα φθίνοντα πληθυσμό δεν αποτελεί φυσικά μια ελληνική ιδιαιτερότητα, καθώς το αυτό ισχύει ήδη σήμερα σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες ενώ στην κατάσταση αυτή θα βρεθούν όλες σχεδόν τις αμέσως επόμενες δυο δεκαετίες, σημειώνει το ινστιτούτο. Λύσεις και γρήγοραΗ πρόκληση είναι παρούσα. Το ΙΔΕΜ σημειώνει πως από τις λύσεις που θα δοθούν θα κριθεί και στη χώρα μας αν ο κοινωνικός στιγματισμός, η περιθωριοποίηση των «ηλικιωμένων» -επάγωγο της έως σήμερα θεωρούμενης απουσίας «συλλογικής χρησιμότητάς» τους- θα αρθεί, εάν το κοινωνικό ρολόι θα προλάβει το βιολογικό, εάν η ανισορροπία ανάμεσα στις δύο βασικές συνιστώσες της γήρανσης (κοινωνική /δημογραφική), είναι δυνατόν να ανατραπεί. Από τις επιλογές που θα γίνουν θα κριθεί επίσης, εάν «ευγενείς» δραστηριότητες (όπως η φροντίδα- θεραπεία) που θεωρούνται σήμερα ακόμη σε μεγάλο βαθμό ως μη «παραγωγικές» θα αποκτήσουν τη θέση που τους ανήκει, ώστε να δυναμιτίσουν την οικονομία του μέλλοντος σε συνδυασμό και με την αυξημένη ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών για τους ηλικιακά μεγαλύτερους. Σε αρνητικό έδαφος το «φυσικό ισοζύγιο» Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤΑνησυχία για την υπογεννητικότητα στη χώρα προκαλούν στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ τα οποία, για το 2023, δείχνουν πως οι γεννήσεις στην Ελλάδα ήταν 71.455, οι θάνατοι 128.101, μία διαφορά δηλαδή 56.646. Τα στοιχεία αυτά της ΕΛΣΤΑΤ φανερώνουν μια πτώση 6,1% των γεννήσεων σε σχέση με το 2022. Η αναλογία γεννήσεων-θανάτων ονομάζεται «φυσικό ισοζύγιο» και είναι ένα μέγεθος που κινείται σε αρνητικό έδαφος, από την εποχή των μνημονίων και μετά. Η ψαλίδα του «φυσικού ισοζυγίου» μειώθηκε ελαφρά σε σύγκριση με το 2022, όμως αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι καταγράφηκαν λιγότεροι θάνατοι, καθώς οι επιπτώσεις του πανδημικού κύματος υποχώρησαν. Μετά από μια περίοδο σταθεροποίησης των γεννήσεων τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες παρατηρούμε μια «βουτιά» μετά το 1980. Η πτώση ανακόπτεται προσωρινά κατά την πρώτη δεκαετία του 2000 και συνεχίζεται έκτοτε με αμείωτη ένταση οδηγώντας σε αναπόφευκτη συρρίκνωση του πληθυσμού της χώρας. Η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό σύστημα με την Ελλάδα να «κουβαλά» τα χρόνια των μνημονίων που οδήγησαν σε βίαιες ανατροπές στο εργασιακό και συνταξιοδοτικό τοπίο. Τα πρώτα «καμπανάκια» έχουν ήδη αρχίσει να χτυπούν με το κύμα συνταξιούχων να μεγαλώνει αισθητά παρά το γεγονός πως οι συντάξιμες αποδοχές είναι χαμηλότερες. Πηγή: ot.gr