Στο business culture υπήρχε για χρόνια ένας άγραφος κανόνας: όσο λιγότερο κοιμάστε, τόσο πιο σκληρά δουλεύετε. Τα ξενύχτια, τα emails στις 2 το πρωί και οι 5 ώρες ύπνου παρουσιάζονταν σαν απόδειξη φιλοδοξίας. Για έναν manager ή επιχειρηματία, ο ύπνος έμοιαζε με κόστος ευκαιρίας. Αυτό το αφήγημα, όμως, καταρρέει. Στη νέα πραγματικότητα της sleep economy, ο ύπνος δεν αντιμετωπίζεται ως χαμένος χρόνος, αλλά ως υποδομή απόδοσης, καθαρής σκέψης και βιώσιμης ηγεσίας. Οι επιτυχημένοι managers δεν κερδίζουν επειδή θυσιάζουν συστηματικά τον ύπνο τους. Κερδίζουν επειδή προστατεύουν την ενέργεια, τη σκέψη και την κρίση τους.
Στην πραγματικότητα, η σύνδεση ύπνος και ηγεσία είναι πολύ πιο πρακτική απ’ όσο ακούγεται. Ένας leader πληρώνεται για να βλέπει καθαρά, να παίρνει δύσκολες αποφάσεις, να διαχειρίζεται ανθρώπους και να αντέχει πίεση. Όλα αυτά γίνονται δυσκολότερα όταν ο εγκέφαλος λειτουργεί χωρίς ύπνο ή, ακόμα χειρότερα, με διαταραχές ύπνου.
Διαβάστε εδώ το άρθρο του Iatromedia για τις διαταραχές ύπνου: Διαταραχές ύπνου: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε
Ο μύθος του «λίγος ύπνος = επιτυχία»
Η ιδέα ότι ο λίγος ύπνος είναι ένδειξη σκληρής δουλειάς είναι ελκυστική γιατί μοιάζει ηρωική. Δημιουργεί την εικόνα του ανθρώπου που «δεν σταματά ποτέ». Όμως η ηγεσία δεν κρίνεται από το πόσες ώρες μένετε ξύπνιοι. Κρίνεται από την ποιότητα των αποφάσεων που παίρνετε όταν είστε ξύπνιοι.
Αυτό είναι το σημείο όπου αλλάζει η συζήτηση. Η υπερκόπωση μπορεί να δείχνει προσωρινά σαν αφοσίωση, αλλά μακροπρόθεσμα μειώνει την απόδοση. Ο manager που κοιμάται λίγο μπορεί να είναι παρών περισσότερες ώρες, αλλά όχι απαραίτητα σε υψηλότερο επίπεδο λειτουργίας.
Η επιτυχία και ο ύπνος δεν είναι αντίθετες έννοιες. Για ανθρώπους που διαχειρίζονται ομάδες, κεφάλαια, στρατηγική και κρίσιμες επιλογές, ο ύπνος λειτουργεί ως competitive advantage: προστατεύει την ποιότητα της σκέψης.
Διαβάστε επίσης: Executive Burnout: Πώς η σωματική κόπωση επηρεάζει την απόδοση και τις αποφάσεις
Τι λέει η έρευνα για τον ύπνο και τους επιτυχημένους managers
Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει λειτουργίες που βρίσκονται στον πυρήνα της ηγεσίας: προσοχή, μνήμη εργασίας, αυτοέλεγχο, αξιολόγηση ρίσκου και συναισθηματική ρύθμιση. Πρόσφατη ανασκόπηση μελετών για το sleep deprivation και τη λήψη αποφάσεων κατέληξε ότι η μερική ή ολική στέρηση ύπνου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ικανότητα λήψης αποφάσεων, με αρκετές μελέτες να συνδέουν την έλλειψη ύπνου με πιο ριψοκίνδυνες επιλογές.
Για έναν leader, αυτό δεν είναι θεωρητικό. Σημαίνει ότι η κούραση μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί ένα deal, μια πρόσληψη, μια σύγκρουση στην ομάδα ή μια επένδυση. Μπορεί να τον κάνει πιο παρορμητικό, πιο αμυντικό ή λιγότερο ικανό να ξεχωρίσει το επείγον από το σημαντικό.
Η έρευνα έχει επίσης συνδέσει τον ύπνο με τη συναισθηματική νοημοσύνη και τη διαπροσωπική αποτελεσματικότητα, δύο στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα το πώς οι επιτυχημένοι managers εμπνέουν, επικοινωνούν και διαχειρίζονται ανθρώπους.
Διαβάστε επίσης: Γιατί ο ύπνος είναι επένδυση για τους επαγγελματίες υγείας
Πώς ο ύπνος επηρεάζει αποφάσεις, δημιουργικότητα και ενσυναίσθηση
Το leadership και ο ύπνος συναντιούνται σε τρία κρίσιμα σημεία. Πρώτον, στη λήψη αποφάσεων. Ένας ξεκούραστος εγκέφαλος επεξεργάζεται καλύτερα πληροφορίες, συγκρίνει σενάρια και αναγνωρίζει κινδύνους. Αντίθετα, η έλλειψη ύπνου αυξάνει την πιθανότητα για βιαστικές ή υπερβολικά συναισθηματικές αντιδράσεις.
Δεύτερον, στη δημιουργικότητα. Οι επιτυχημένοι managers δεν χρειάζεται μόνο να εκτελούν. Χρειάζεται να βλέπουν μοτίβα, να συνδέουν ιδέες και να βρίσκουν λύσεις εκεί όπου δεν υπάρχει έτοιμη διαδικασία. Ο κακός ύπνος περιορίζει ακριβώς αυτή την ευελιξία.
Τρίτον, στην ενσυναίσθηση. Η ηγεσία δεν είναι μόνο στρατηγική. Είναι και ικανότητα να διαβάζετε την ομάδα σας, να ακούτε, να δίνετε feedback χωρίς ένταση και να κρατάτε ψυχραιμία σε δύσκολες συζητήσεις. Όταν είστε εξαντλημένοι, η υπομονή μειώνεται και η επικοινωνία γίνεται πιο απότομη. Αυτό επηρεάζει το κλίμα, την εμπιστοσύνη και τελικά την απόδοση της ομάδας.
Γι’ αυτό το θέμα ύπνος και απόδοση στελεχών δεν ανήκει στην κατηγορία του wellness. Ανήκει στην κατηγορία του performance management.
Γνωστοί leaders που προστατεύουν τον ύπνο τους
Ο Jeff Bezos έχει μιλήσει δημόσια για τη σημασία του ύπνου, λέγοντας ότι προσπαθεί να κοιμάται 8 ώρες, γιατί σκέφτεται καλύτερα, έχει περισσότερη ενέργεια και καλύτερη διάθεση. Έχει συνδέσει άμεσα τον ύπνο με τον βασικό ρόλο ενός senior executive: να παίρνει μικρό αριθμό αποφάσεων υψηλής ποιότητας, όχι χιλιάδες αποφάσεις χαμηλής ποιότητας.
Η Arianna Huffington έχει χτίσει μεγάλο μέρος της δημόσιας τοποθέτησής της γύρω από την ανάγκη να εγκαταλείψουμε την ιδέα ότι πρέπει να καούμε για να πετύχουμε. Μέσα από το Thrive Global και τα βιβλία της, έχει προωθήσει την άποψη ότι ο ύπνος, η αποσύνδεση και η ανάκαμψη συνδέονται με καλύτερη παραγωγικότητα και πιο βιώσιμη επιτυχία.
Ο Bill Gates έχει επίσης μιλήσει για το πώς, στα πρώτα χρόνια της καριέρας του, θεωρούσε τον ύπνο σχεδόν ένδειξη τεμπελιάς, ανταγωνιζόμενος νοητά άλλους στο ποιος κοιμάται λιγότερο. Αργότερα αναγνώρισε ότι αυτή η αντίληψη ήταν λανθασμένη.
Το κοινό μοτίβο δεν είναι ότι όλοι ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα. Είναι ότι οι πιο ώριμοι leaders δεν αντιμετωπίζουν τον ύπνο ως αδυναμία. Τον αντιμετωπίζουν ως σύστημα υποστήριξης της απόδοσής τους.
Πώς να χτίσετε ένα sleep routine ως executive
Ένα executive sleep routine δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο. Χρειάζεται να είναι ρεαλιστικό και επαναλαμβανόμενο.
Ξεκινήστε με σταθερή ώρα αφύπνισης. Το σώμα προσαρμόζεται καλύτερα όταν έχει προβλέψιμο ρυθμό. Στη συνέχεια, προστατεύστε την τελευταία ώρα πριν τον ύπνο από έντονη εργασία, δύσκολες αποφάσεις και ατελείωτο scrolling. Ο εγκέφαλος χρειάζεται σήμα ότι η ημέρα κλείνει.
Περιορίστε την καφεΐνη μετά το μεσημέρι, ειδικά αν έχετε τάση για ελαφρύ ή διακεκομμένο ύπνο. Μη χρησιμοποιείτε το κρεβάτι ως δεύτερο γραφείο. Αν απαντάτε emails μέχρι την τελευταία στιγμή, εκπαιδεύετε το μυαλό σας να συνδέει τον ύπνο με εκκρεμότητες.
Για managers με απαιτητικό πρόγραμμα, βοηθά και ένα “shutdown ritual”: σημειώστε τις τρεις βασικές προτεραιότητες της επόμενης ημέρας, κλείστε τις ανοιχτές εκκρεμότητες νοητικά και βάλτε σαφές όριο στο πότε σταματά η εργασία. Δεν πρόκειται για χαλάρωση πολυτελείας. Πρόκειται για διαχείριση γνωστικής ενέργειας.
Τέλος, αντιμετωπίστε τον ύπνο όπως θα αντιμετωπίζατε ένα σημαντικό meeting: ως κάτι που μπαίνει στο πρόγραμμα και προστατεύεται. Αν περιμένετε απλώς να «περισσέψει χρόνος», συνήθως δεν θα περισσέψει.
Γενικά, οι επιτυχημένοι managers δεν κοιμούνται επαρκώς επειδή έχουν λιγότερη φιλοδοξία. Κοιμούνται επειδή καταλαβαίνουν ότι η φιλοδοξία χωρίς ανάκαμψη δεν είναι στρατηγική, είναι φθορά.
Ο ύπνος επηρεάζει τη λήψη αποφάσεων, τη δημιουργικότητα, την ενσυναίσθηση, την ψυχραιμία και την αντοχή. Δηλαδή, επηρεάζει ακριβώς τις ικανότητες που κάνουν έναν manager πραγματικά αποτελεσματικό.
Το νέο business narrative είναι πιο καθαρό: δεν κερδίζει αυτός που κοιμάται λιγότερο. Κερδίζει αυτός που εμφανίζεται κάθε μέρα με καλύτερη κρίση, πιο σταθερή ενέργεια και μεγαλύτερη ικανότητα να οδηγεί ανθρώπους. Και αυτό ξεκινά, πολύ συχνά, από 8 ώρες ύπνου.