Ενέργεια: Το νέο γερμανικό μοντέλο και πώς επηρεάζει την Ευρώπη
Τα σενάρια επιστροφής στα πυρηνικά. Περισσότερο φυσικό αέριο, επανεξέταση στο χρονοδιάγραμμα κλεισίματος των μονάδων άνθρακα, ρεαλισμός στη πράσινη πολιτική. Τα «3+1» στοιχεία της πολιτικής Μερτς. Από τον Γιώργο Φιντικάκη Ριζικές αλλαγές στην ενέργεια με μια νέα τάξη πραγμάτων, λιγότερο πράσινη, περισσότερο ρεαλιστική, με έμφαση στις χαμηλότερες τιμές ρεύματος και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας συνεπάγεται για τη Γερμανία, προφανώς και για την Ευρώπη, η επικράτηση του Φρίντριχ Μερτς. Και σίγουρα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη πυρηνική ενέργεια που πιθανώς να είναι ανάμεσα και στα θέματα που θα δοκιμάσουν στη πράξη τη προσπάθεια σχηματισμού μιας κυβέρνησης «μεγάλου συνασπισμού» των Χριστιανοδημοκρατών με τους Σοσιαλδημοκράτες. Τα πάντα δείχνουν ότι το ξήλωμα του «πράσινου γερμανικού πουλόβερ» που άρχισε προεκλογικά με το ενεργειακό μανιφέστο του CDU και την επιστολή του ΕΛΚ στη Κομισιόν που συνυπέγραφε ο ίδιος ο Μερτς, θα συνεχιστεί με επιταχυνόμενο ρυθμό. Από την αθρόα εξάπλωση των ΑΠΕ, τις επιδοτήσεις δισεκατομμυρίων με τις οποίες τις γιγάντωσαν οι κυβερνήσεις Μέρκελ και Σολτς και τη μανία για τη μαζική χρήση πράσινου υδρογόνου στη βιομηχανία, οι ενδείξεις συνηγορούν ότι η ενεργειακή μετάβαση της χώρας μπαίνει σε ένα slowdown. Δεν ακυρώνεται, απλώς η Γερμανία σηκώνει το πόδι από το γκάζι. Η εξάπλωση των αιολικών και φωτοβολταικών μπορεί να περιμένει μέχρι να ωριμάσει η τεχνολογία των μπαταριών. Το Βερολίνο γίνεται πιο πραγματιστής και επιστρέφει στα θεμελιώδη: Πώς θα μειώσει τις τιμές στα νοικοκυριά, πώς θα εξασφαλίσει φθηνή ενέργεια στην ασθμαίνουσα βιομηχανία και πώς θα διασφαλίσει την αυτονομία μιας χώρας που εξαρτάται από τις αθρόες εξαγωγές των Νορβηγών, οι οποίοι δεν κρύβουν ότι δεν θέλουν να επιδοτούν άλλο τα γερμανικά κόστη. Αν και μέχρι να σχηματιστεί κυβέρνηση, όλα τα παραπάνω θα κινούνται στη σφαίρα των εκτιμήσεων και θα βασίζονται στις προεκλογικές εξαγγελίες Μερτς και τις αναλύσεις των ειδικών, η συζήτηση γύρω από το νέο γερμανικό μοντέλο στην ενέργεια περιστρέφεται πανευρωπαικά γύρω από «3+1» στοιχεία: Περισσότερο φυσικό αέριοΟ Μερτς έχει εξαγγείλει ότι θα δρομολογήσει το ταχύτερο δυνατό την κατασκευή 50 μονάδων φυσικού αερίου, γεγονός που εφόσον υλοποιηθεί από τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης θα επηρεάσει συνολικότερα την πολιτική της ΕΕ. Μια μαζική φυσικά γερμανική στροφή σε νέες μονάδες απαιτεί και την εξασφάλιση φθηνού καυσίμου από αξιόπιστους προμηθευτές τρίτων χωρών. Και το CDU δεν πρόκειται να αντιταχθεί στο σχέδιο που θα παρουσιάσει αύριο η Κομισιόν για κίνητρα σε ευρωπαίους εισαγωγείς να επενδύουν απευθείας σε υποδομές LNG στο εξωτερικό και ειδικά στις ΗΠΑ, όπως γράφει το Euractiv. Το μεγάλο φυσικά θέμα εδώ είναι τι θα συμβεί με τις ρωσικές ροές αν και όποτε υπάρξει συμφωνία ειρήνευσης στην Ουκρανία. Ο νέος καγκελάριος δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του απέναντι σε ένα τέτοιο σενάριο. Προ ολίγων πάντως εβδομάδων δημοσίευμα των FT ανέφερε ότι η Γερμανία (μαζί με την Ουγγαρία και άλλες χώρες που δεν κατονομάζονταν) φέρονταν να θέτουν εκ νέου το θέμα της επαναλειτουργίας των ρωσικών αγωγών. Επανεξέταση στο κλείσιμο των ανθρακικών μονάδωνΑν και ο νέος καγκελάριος έχει δεσμευτεί στη σταδιακή κατάργηση μέχρι το 2038 των μονάδων ηλεκτρισμού με καύσιμο τον άνθρακα, παράλληλα έχει μιλήσει και για τους κινδύνους που συνεπάγονται για τη Γερμανία αν οι ποσότητες που θα λείψουν από το σύστημα της χώρας δεν αντικατασταθούν από άλλες, υποννοώντας το φυσικό αέριο. «Εάν δεν εξασφαλίσουμε αντικατάσταση αυτών των όγκων, είναι εκτός συζήτησης να καταργήσουμε τις μονάδες που έχουν απομείνει. Εάν συνεχίσουμε σ’ αυτή τη γραμμή, θα θέσουμε σε τεράστιο κίνδυνο τη Γερμανία ως βιομηχανικό προορισμό, κάτι που δεν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε», είχε πει το Γενάρη σε προεκλογική ομιλία στο Μπόχουμ, το κέντρο της κοιλάδας της Ρουρ, όπου κάποτε χτυπούσε η καρδιά της γερμανικής βιομηχανίας. Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα προλαβαίνουν να κτιστούν όλες αυτές οι νέες επενδύσεις στο φυσικό αέριο. Πράσινη μετάβαση με περισσότερο πραγματισμό Το Βερολίνο έχει ταχθεί ανοικτά υπερ ενός πραγματισμού στη πράσινη μετάβαση, υιοθετώντας πλήρως την επιστολή του ΕΛΚ το Γενάρη στη Κομισιόν. «Είναι λάθος να υπάρχει ένας ξεχωριστός στόχος για τις ΑΠΕ, πρέπει να μπορούν μόνες τους οι χώρες- μέλη να αποφασίζουν με ποιες τεχνολογίες θα πετυχαίνουν στους στόχους για το κλίμα», ανέφερε η επιστολή που συνυπέγραφε ο Φρίντριχ Μερτς. Είναι βέβαιο ότι η πράσινη μετάβαση δεν κάθεται πλέον στις πρώτες θέσεις των προτεραιοτήτων της Γερμανίας, την έχουν παραγκωνίσει η ανάγκη για μια ανταγωνιστική οικονομία και φυσικά το θέμα της άμυνας. Ο στόχος για ενέργεια κατά 80% από ΑΠΕ το 2030 παραμένει, αλλά με γενναίο μαχαίρι στα κόστη, εκτιμούν στο εξιδεικευμένο στα ενεργειακά θέματα Montel, τρεις ειδήμονες. Ο Tobias Federico, επικεφαλής του Montel Analytics, ο Wolf-Peter Schill, οικονομολόγος της ενέργειας στο German Institute for Economic Research (DIW) και ο Hanns Koenig, επικεφαλής Κ.Ευρώπης στο Aurora Energy Research. Τα σενάρια επιστροφής στη πυρηνική ενέργειαΤο θέμα φυσικά που κλέβει τη παράσταση αφορά τα σενάρια επιστροφής της Γερμανίας στο κλαμπ των πυρηνικών χωρών. Στις πρώτες αναλύσεις γύρω από το νέο ενεργειακό μοντέλο της χώρας, η πυρηνική ενέργεια έχει τη τιμητική της. Ο ίδιος ο Μερτς έχει δεσμευτεί να κάνει ό,τι μπορεί ώστε η πυρηνική ενέργεια να πάψει να αποτελεί ταμπού στη δημόσια συζήτηση. Έχει χαρακτηρίσει σοβαρό στρατηγικό λάθος της προηγούμενης κυβέρνησης Σολτς να κλείσει τους τελευταίους πυρηνικούς σταθμούς. Και σίγουρα το πυρηνικό λόμπι και οι κυβερνήσεις που τάσσονται υπερ μιας ευρύτερης στροφής της ΕΕ στη συγκεκριμένη τεχνολογία βλέπουν στο πρόσωπο του Μερτς τις ελπίδες τους να αναζοπυρώνονται, όπως γράφει το Politico. Το στρατόπεδο των υποστηρικτών της πυρηνικής ενέργειας, με επικεφαλής τη Γαλλία, «φωνάζουν» επί χρόνια ότι παρά το γεγονός πως είναι χαμηλών εκπομπών άνθρακα, δεν είχε ποτέ την ίδια προνομιακή μεταχείριση της ΕΕ με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Ειδικά όταν η τεχνολογία και η πρόοδος πάνω στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR), έχει κάνει τέτοια πρόοδο, ώστε η ΕΕ θα μπορούσε να εξασφαλίσει φθηνή ηλεκτρική ενέργεια χαμηλών εκπομπών την ώρα που οι υψηλές τιμές «πνίγουν» τις ευρωπαικές βιομηχανίες. Μέχρι σήμερα ο μεγάλος αντίπαλος του Παρισιού στο θέμα των πυρηνικών ήταν το Βερολίνο. Τυχόν στροφή του θα αποτελούσε το turning point για το κεφάλαιο πυρηνικά στην Ευρώπη. Ο ίδιος ο Μερτς έχει δεσμευτεί ότι η Γερμανία θα πρέπει να συνεργαστεί με τη Γαλλία για την παραγωγή προηγμένων αντιδραστήρων μικρής κλίμακας, (SMR), ενώ το μανιφέστο του CDU υπόσχονταν κονδύλια για περισσότερη έρευνα
Μακρινές αγορές: Τουρίστες από ΗΠΑ και Αυστραλία διεκδικεί η Ελλάδα, άφαντοι Κινέζοι και Ινδοί
Τουρίστες στην Ακρόπολη © Eurokinissi / ΚΩΣΤΑΣ ΤΖΟΥΜΑΣ Από Βίκη Τρύφωνα Η τουριστική αγορά της Ελλάδας στρέφεται με αυξημένο ενδιαφέρον προς τις μακρινές αγορές των ΗΠΑ και της Αυστραλίας, καθώς οι ταξιδιώτες από τις δύο αυτές χώρες εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να επισκεφθούν ελληνικούς προορισμούς το επόμενο 12μηνο. Αντίθετα, η Ελλάδα φαίνεται να χάνει σημαντικό έδαφος στην προσέλκυση τουριστών από την Κίνα και την Ινδία, με τις δύο αγορές να προτιμούν κυρίως γειτονικές τους χώρες. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ), το οποίο ανέλυσε την ελκυστικότητα της Ελλάδας ως ταξιδιωτικού προορισμού από μακρινές αγορές. Η έρευνα, που διεξήχθη σε δύο κύματα μέσα στο 2024 και αντίστοιχα το 2023 από την εταιρεία GWI, εξέτασε τις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Ινδία και την Αυστραλία για τους επόμενους 12 μήνες, μια περίοδο κρίσιμη για τον ελληνικό τουρισμό. Δυναμική από τις ΗΠΑ και την ΑυστραλίαΟι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία αναδεικνύονται ως οι πιο υποσχόμενες αγορές για τον ελληνικό τουρισμό, στις οποίες άλλωστε η χώρα μας έχει περισσότερα ερείσματα λόγω των ισχυρών κοινοτήτων διασποράς. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 10η θέση των προτιμήσεων για ταξίδια στο εξωτερικό των Αυστραλών και στη 13η θέση για τους Αμερικανούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε σύγκριση με το 2023, η χώρα μας ανέβηκε μία θέση στην αμερικανική αγορά. Ειδικά για την Αυστραλία, η Ελλάδα βρίσκεται στην 3η θέση μεταξύ των ανταγωνιστικών μεσογειακών προορισμών (Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Πορτογαλία, Κροατία, Τουρκία). Παράλληλα, στην αγορά των ΗΠΑ, η χώρα μας καταλαμβάνει την 4η θέση μεταξύ των μεσογειακών ανταγωνιστών, με πρώτη επιλογή την Ιταλία. Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί για τους Αμερικανούς τουρίστες παραμένουν το Μεξικό, ο Καναδάς και οι Μπαχάμες, λόγω της εγγύτητας και των εύκολων μετακινήσεων. Στην Ευρώπη, πρώτη επιλογή είναι η Ιταλία. Οι Αυστραλοί, από την άλλη, επιλέγουν κυρίως την Ιαπωνία, τη Νέα Ζηλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με την Ιταλία να βρίσκεται στην 4η θέση των προτιμήσεών τους. Σε ελεύθερη πτώση οι αγορές της Κίνας και της ΙνδίαςΑντίθετα, η εικόνα από την Κίνα και την Ινδία είναι απογοητευτική για την Ελλάδα. Η χώρα μας κατατάσσεται μόλις στην 32η θέση στις προτιμήσεις των Κινέζων τουριστών και στην 36η θέση για τους Ινδούς. Μάλιστα, σε σύγκριση με το 2023, η Ελλάδα έχασε 7 θέσεις στην αγορά της Κίνας και 11 θέσεις στην αγορά της Ινδίας. Οι Κινέζοι προτιμούν κυρίως προορισμούς της Ασίας, όπως η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία και η Ταϊλάνδη, ενώ ο πρώτος ευρωπαϊκός προορισμός που εμφανίζεται στη λίστα τους είναι η Γαλλία, στην 9η θέση. Αντίστοιχα, οι Ινδοί προτιμούν τη Σιγκαπούρη, τις ΗΠΑ και την Ταϊλάνδη, με πρώτη ευρωπαϊκή επιλογή την Ελβετία, στην 6η θέση. Να σημειωθεί πάντως ότι αναφορικά με την Ινδία, το υπουργείο Τουρισμού πραγματοποιεί το τελευταίο διάστημα κινήσεις για αναθέρμανση της αγοράς. Μάλιστα την προηγούμενη εβδομάδα, η Ελλάδα ήταν η μοναδική Ευρωπαϊκή χώρα η οποία συμμετείχε στη Διεθνή Έκθεση SATTE 2025 στο Νέο Δελχί. Ανταγωνισμός στη ΜεσόγειοΣε σχέση με άλλες μεσογειακές χώρες, η Ελλάδα βρίσκεται σε μέτρια θέση προτίμησης. Στην αγορά των ΗΠΑ, η Ιταλία βρίσκεται στην 4η θέση, η Γαλλία στην 7η, η Ισπανία στην 9η, και η Ελλάδα στη 13η. Στην κινεζική αγορά, η Ιταλία είναι στην 12η θέση, η Γαλλία στην 9η, η Ισπανία στην 23η και η Ελλάδα στην 32η. Η ίδια εικόνα διαμορφώνεται και στην Ινδία, όπου η Ιταλία βρίσκεται στην 13η θέση, η Γαλλία στη 12η, η Ισπανία στην 22η, η Τουρκία στην 32η και η Ελλάδα στην 36η. Στην αγορά της Αυστραλίας, ωστόσο, η χώρα μας βρίσκεται σε σχετικά καλή θέση, καθώς είναι η 3η πιο δημοφιλής μεσογειακή χώρα, μετά την Ιταλία (4η) και τη Γαλλία (9η). Τα επόμενα βήματαΗ έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ επιβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ και η Αυστραλία αποτελούν τις δύο πιο ελπιδοφόρες long-haul αγορές για την Ελλάδα, ενώ η δυναμική της χώρας μας στην Κίνα και την Ινδία φαίνεται να υποχωρεί. Αυτό σημαίνει ότι η στρατηγική προσέλκυσης τουριστών πρέπει να εστιάσει στις δύο πρώτες χώρες, με στοχευμένες καμπάνιες προβολής, ενίσχυση των αεροπορικών συνδέσεων και επενδύσεις σε προϊόντα που απευθύνονται στις ιδιαίτερες προτιμήσεις των Αμερικανών και Αυστραλών ταξιδιωτών. Παράλληλα, η υποχώρηση στις ασιατικές αγορές αναδεικνύει την ανάγκη για μια νέα προσέγγιση, που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ταξιδιωτικές συμπεριφορές των Κινέζων και Ινδών τουριστών, αλλά και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από άλλες ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες. Πηγή: powergame.gr
Στροφή στην πραγματική οικονομία από το ΥΠΕΘΟ, «τρέξτε πιο γρήγορα» το μήνυμα των Βρυξελλών
Από τον Κώστα Κετσιετζή Στην πραγματική οικονομία στρέφει την προσοχή του το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, στο πλαίσιο αυτού που ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κωστής Χατζηδάκης, αποκαλεί «στροφή στην μικροοικονομία». Την ίδια στιγμή οι Βρυξέλλες καλούν για επιτάχυνση της ανάπτυξης, ώστε η χώρα μας να καλύψει πιο γρήγορα το επενδυτικό κενό που τη χωρίζει με την υπόλοιπη Ευρώπη. «Καμπανάκια» για την ελληνική οικονομία χτύπησε την περασμένη Τετάρτη ο αναπληρωτής γενικός Διευθυντής για Οικονομικές και Χρηματοοικονομικές Υποθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντέκλαν Κοστέλο, ο οποίος είναι γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας καθώς υπήρξε και επικεφαλής των Θεσμών κατά την διάρκεια των Μνημονίων. Μιλώντας σε εκδήλωση του ΙΟΒΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο κ. Κοστέλο αναγνώρισε τη σημαντική πρόοδο που έχει πραγματοποιήσει η χώρα μας αλλά τόνισε πως παραμένουν σημαντικές προκλήσεις ξεχωρίζοντας: Πρώτον, την έλλειψη παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας που είναι στο 60% της ΕΕ. Δεύτερον, τη στενότητα της αγοράς εργασίας που μπορεί να αποτελέσει ανάχωμα για την περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού και συγκεκριμένα οι γυναίκες, παραμένουν εκτός εργασίας. Τρίτον, τις επενδύσεις που κινούνται στο 5% με 7% του ΑΕΠ, πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Διαβάστε ακόμα: Κοστέλο: Τέλος χρόνου το 2026 για το Ταμείο Ανάκαμψης -Καλή η πρόοδος της Ελλάδας, αλλά απαιτείται επιτάχυνση Το μήνυμα που έστειλε ο κ. Κοστέλο – ο οποίος βρισκόταν την προηγούμενη εβδομάδα στη χώρα μας ως επικεφαλής κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- και μάλιστα επανειλημμένα και εμφατικά ήταν πως το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται το 2026 και δεν θα υπάρξει καμία παράταση. Έτσι οι αρμόδιες Αρχές θα πρέπει να τρέξουν για να ολοκληρώσουν τα ορόσημα και να πετύχουν τους στόχους για να μην χαθεί ευρώ από τα κεφάλαια-ρεκόρ που θα λάβει η χώρα μας. Σε γενικές γραμμές η χώρα μας παίρνει καλό βαθμό στην υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης μέχρι τώρα, βέβαια τα πιο δύσκολα ορόσημα είναι μπροστά μας και έτσι δίνεται μια τελευταία ευκαιρία για διορθωτικές κινήσεις στο πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0». Η βασική ανησυχία που εκφράζουν όμως τα στελέχη των Βρυξελλών είναι πως η χώρα μας δεν θα αξιοποιήσει την μοναδική ευκαιρία που προσφέρει το Ταμείο Ανάκαμψης για να κάνει τις διαρθρωτικές αλλαγές που πρέπει να κάνει για να εξασφαλίσει βιώσιμη και μακροχρόνια ανάπτυξη. Δεν θα αποτελέσει δηλαδή ένα «game changer» για την ελληνική οικονομία. H στροφή στην ανάπτυξηΌλες οι παραπάνω διαπιστώσεις έρχονται σε μια εποχή που το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχοντας διασφαλίσει τα απαιτούμενα πρωτογενή πλεονάσματα, στρέφει ολοένα και περισσότερο την προσοχή του στο πως θα ενισχυθεί η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του υπουργού, Κωστή Χατζηδάκη, σε εκδήλωση της Eurobank και της Grant Thornton: «Καθώς έχουμε καταφέρει να σταθεροποιήσουμε τα μακροοικονομικά μεγέθη, κάνουμε μία στροφή ακόμα εντονότερα από τα macro στα micro. Δηλαδή, στην περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, την αύξηση των εξαγωγών, την διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας», τόνισε ο υπουργός αναφέροντας πρωτοβουλίες όπως η μείωση φόρων και εισφορών, το νέο πλαίσιο τις εξαγορές και συγχωνεύσεις, την ενίσχυση της Κεφαλαιαγοράς και τις παρεμβάσεις στο τραπεζικό σύστημα.Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται και η ειδική στόχευση των επιδοτήσεων με δράσεις όπως η «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων» που θα ενισχύσει εξαγωγικές επιχειρήσεις με συνολικό προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ. Πηγή: insider.gr
Εστίαση: “Μαύρη” Τσικνοπέμπτη στα νησιά & αβεβαιότητα λόγω σεισμών
Σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη © Intime / ΛΙΑΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Από Σοφία Εμμανουήλ Με πτώση πωλήσεων και έλλειψη εργαζομένων είναι αντιμέτωποι οι επιχειρηματίες της εστίασης σε Σαντορίνη, Αμοργό, Ανάφη και ευρύτερα στις Κυκλάδες, που επηρεάζονται από τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή, την ώρα που στην πρωτεύουσα, αλλά και στην επαρχία, ειδικά σε κεντρικά σημεία, η αγορά προσελκύει ζήτηση. Χθες, μάλιστα, λόγω της παράδοσης της Τσικνοπέμπτης, είχαν την τιμητική τους ταβέρνες, ψησταριές κι εστιατόρια. Ήταν μια καλύτερη μέρα εισπρακτικά, συγκριτικά με τις υπόλοιπες της εβδομάδας, όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, επιβεβαιώνοντας ότι το κλίμα στην εστίαση δείχνει να έχει επιστρέψει σε κανονικότητα. Η επισκεψιμότητα, αλλά και ο τζίρος των καταστημάτων κινούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα, κυρίως Σαββατοκύριακα και αργίες, ενώ ειδικά στο κέντρο της πρωτεύουσας και σε τουριστικούς προορισμούς οι επιχειρήσεις εστίασης απολαμβάνουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Παρ’ όλα αυτά, επικρατεί προβληματισμός για τα υψηλά λειτουργικά κόστη, που εξανεμίζουν την κερδοφορία τους. Το σπιράλ των λειτουργικών εξόδων της εστίασηςΦορολογία, ενοίκια, πρώτες ύλες, ενέργεια, πνευματικά δικαιώματα και μισθολογικό κόστος διαμορφώνουν σε υψηλά επίπεδα τα έξοδα των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα τα έσοδα σε πολλές περιπτώσεις να μην επαρκούν. Ο κλάδος δεν στηρίζεται, διαχρονικά, από τις κυβερνήσεις, όπως σημειώνει στο powergame.gr ο Γιάννης Δαβερώνης, πρόεδρος της Ένωσης Εστιατορίων και Συναφών Αττικής και γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών και Συναφών Επαγγελμάτων (ΠΟΕΣΕ). Προσθέτει ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να εμφανίζουν έσοδα, αλλά δεν έχουν κερδοφορία, ενώ υπόκεινται και σε συνεχείς ελέγχους από δημόσιους φορείς. Αυτό, σύμφωνα με τον κ. Δαβερώνη, είναι γενική τάση στην αγορά, ενώ μεγαλύτερη είναι σήμερα η αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις στις Κυκλάδες, λόγω της σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή. Βουτιά στις πωλήσεις της εστίασης στις ΚυκλάδεςΗ αγορά εστίασης είναι «παγωμένη» στα νησιά και η πτώση τζίρου ξεπερνά το 70% στη Σαντορίνη, ενώ κυμαίνεται γύρω στο -60% με -70% σε Ίο, Ανάφη, Αμοργό και στα νησιά των Μικρών Κυκλάδων. Όπως αναφέρει στο powergame.gr ο Γιάννης Παπαδόπουλος, περιφερειάρχης ΠΟΕΣΕ Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης και πρόεδρος Σωματείου Εστίασης Νάξου, στα νησιά γύρω από τον πυρήνα των σεισμικών γεγονότων, όπως Πάρος, Νάξος, Σύρος, Μήλος, οι επιχειρήσεις εστίασης εμφανίζουν μείωση πωλήσεων της τάξης του 30%-40%. Ο κ. Παπαδόπουλος εξηγεί ότι οι επιχειρηματίες δεν ανησυχούν τόσο για τους σεισμούς, όσο για την επικείμενη τουριστική σεζόν και για το μέλλον των δραστηριοτήτων τους. Εν όψει Αποκριών και Πάσχα δεν είναι σε θέση να προγραμματίσουν εκδηλώσεις. Επιπλέον, οι επιχειρηματίες δηλώνουν ότι δεν έχουν μέχρι στιγμής κάποια στήριξη. Από το κράτος δόθηκε μόνο η αποζημίωση ειδικού σκοπού για τους εργαζόμενους στα νησιά που κηρύχθηκαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, όπως Σαντορίνη, Αμοργός και Ανάφη. Δηλαδή, όσοι είχαν προσληφθεί μέχρι 31.1.2025 έλαβαν για έναν μήνα ποσό 534 ευρώ. Όπως εξηγεί ο κ. Παπαδόπουλος, το ποσό αυτό είχε προβλεφθεί επί Covid-19, αλλά πέντε χρόνια μετά οι μισθοί έχουν αυξηθεί, όπως και το κόστος ζωής. Πρακτικά το επίδομα είναι εξαιρετικά χαμηλό για τους εργαζόμενους, οι οποίοι επιπλέον είναι περιζήτητοι στα νησιά. Όπως αναφέρουν επιχειρηματίες, το μείζον θέμα για την εστίαση σήμερα είναι η έλλειψη εργαζομένων, ένα πρόβλημα που προϋπήρχε, αλλά έχει οξυνθεί εξαιτίας της σεισμικής δραστηριότητας στα νησιά τον τελευταίο καιρό. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, η περίοδος που διανύουμε είναι κομβική, καθώς τώρα συνάπτονται συμφωνίες εργοδοτών-εργαζομένων εν όψει της τουριστικής σεζόν. Παρατηρείται ότι στελέχη όπως σεφ, σομελιέ, μετρ και άλλοι καταξιωμένοι επαγγελματίες αποφεύγουν να κλείσουν συμφωνίες με επιχειρήσεις στις Κυκλάδες. Στράφηκαν προς άλλες αγορές, με αποτέλεσμα ακόμη κι αν η επικινδυνότητα στην περιοχή υποβαθμιζόταν άμεσα, οι επιχειρήσεις θα ήταν υποστελεχωμένες. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, η Πολιτεία θα πρέπει να παρέχει στήριξη και στους εργοδότες, με επιδότηση ενοικίων, μείωση ασφαλιστικών εισφορών, μετάθεση πληρωμών επιταγών, «πάγωμα» δημοτικών τελών, όπως κατά την περίοδο της πανδημίας. Υπό αυτήν τη συνθήκη οι επιχειρήσεις θα καταφέρουν να ξεπεράσουν την κρίση εν όψει μιας τουριστικής σεζόν που είναι αμφίβολο πώς θα εξελιχθεί. Ο κ. Παπαδόπουλος σημειώνει σχετικά ότι για το Πάσχα έχει μειωθεί δραματικά η ζήτηση για διακοπές από Έλληνες. Πολλοί τηρούν στάση αναμονής, ενώ κατά την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι υπήρχε έντονη ζήτηση. Πηγή: powergame.gr
Ανοίγει ο δρόμος για μείωση φορολογικών συντελεστών και κατάργηση των τεκμηρίων
Στόχος η ελάφρυνση των βαρών για τη μεσαία τάξη Γιώργος Παλαιτσάκης • gpalaitsakis@naftemporiki.gr Έτος-ορόσημο για τη διαμόρφωση του τελικού πακέτου φοροελαφρύνσεων προς τη μεσαία τάξη από το 2026 και του χρονοδιαγράμματος κατάργησης των τεκμηρίων φορολόγησης των αυτοαπασχολουμένων έως το 2027, αναμένεται να είναι το 2025. Εντός του έτους που διανύουμε θα εφαρμοστούν πλήρως όλα τα μέτρα ψηφιακού εκσυγχρονισμού του φοροελεγκτικού μηχανισμού. Ήδη, από τις αρχές του τρέχοντος έτους έχει τεθεί σε λειτουργία από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) η καθολική χρήση της πλατφόρμας myData για τη δήλωση των πραγματικών ακαθαρίστων εσόδων και των πραγματικών εκπιπτόμενων εξόδων των επιχειρήσεων. Με την πλήρη λειτουργία της πλατφόρμας myData η ΑΑΔΕ προχωρά πλέον στο «κλείδωμα» των προσυμπληρωμένων δεδομένων των εσόδων και των δαπανών των επιχειρήσεων στις δηλώσεις ΦΠΑ του 2025 και στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος για το 2025. Σταδιακά, εξάλλου, εντός του τρέχοντος έτους πρόκειται να εφαρμοστούν το Ψηφιακό Πελατολόγιο, το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής και η καθολική επέκταση του Ηλεκτρονικού Τιμολογίου. Θα δημιουργηθεί έτσι ένας ασφυκτικός ηλεκτρονικός κλοιός σε 1.000.000 επιχειρήσεις και επαγγελματίες μη επιτρέποντας πλέον περιθώρια απόκρυψης πραγματικών τζίρων και κερδών. Τα 4 αυτά μέτρα ψηφιακού εκσυγχρονισμού θα προστεθούν φέτος στα ήδη υπάρχοντα όπλα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής που αξιοποιεί η ΑΑΔΕ από το 2024, όπως είναι η διασύνδεση των μηχανημάτων POS με τα ταμειακά συστήματα των επιχειρήσεων και η διασύνδεση των ταμειακών συστημάτων των επιχειρήσεων με την ΑΑΔΕ για τη διαβίβαση των δεδομένων των αποδείξεων λιανικών συναλλαγών μέσω της πλατφόρμας myData. Τι θα αλλάξει από το 2026Το αποτέλεσμα των εξελίξεων αυτών θα είναι πλέον να καταγράφονται με μεγάλη ακρίβεια και αξιοπιστία τα πραγματικά φορολογητέα ακαθάριστα έσοδα και καθαρά εισοδήματα των επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών, δηλαδή να περιοριστεί ακόμη περισσότερο η φοροδιαφυγή, να διευρυνθεί σημαντικά η φορολογική βάση και να αυξηθούν θεαματικά τα φορολογικά έσοδα, σε τέτοιο βαθμό ώστε να δημιουργηθούν τεράστια δημοσιονομικά περιθώρια που θα επαρκούν πλέον όχι μόνο για μειώσεις συντελεστών στη φορολογία εισοδήματος της μεσαίας τάξης από το 2026, όπως ήδη έχει προαναγγείλει η κυβέρνηση, αλλά και για κατάργηση του επαχθούς και ισοπεδωτικού συστήματος των τεκμηρίων φορολόγησης των αυτοαπασχολουμένων το αργότερο έως το 2027. Ήδη, όπως προκύπτει από στοιχεία που περιλαμβάνονται σε χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αλλά και γενικότερα από άλλα στοιχεία διαθέσιμα, η εφαρμογή του μέτρου της διασύνδεσης των μηχανημάτων POS με τα ταμειακά συστήματα των επιχειρήσεων και η πρόοδος που σημειώθηκε στη λειτουργία της πλατφόρμας myData το 2024 προκάλεσαν την αύξηση των δηλωθέντων στην εφορία ηλεκτρονικών συναλλαγών κατά 6,6 δισ. ευρώ, με εκτίναξη του φορολογητέου τζίρου έως και 614% ειδικά για δέκα τουλάχιστον κλάδους επιχειρήσεων και επαγγελματιών που συνήθιζαν, κατά το παρελθόν, να μην εκδίδουν αποδείξεις. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν να περιοριστεί σημαντικά η φοροδιαφυγή και τα έσοδα του Δημοσίου από τον ΦΠΑ να αυξηθούν θεαματικά, κατά 2,96 δισ. ευρώ ή κατά 12,66% το 2024 σε σύγκριση με το 2023, συμβάλλοντας στην υπέρβαση του εισπρακτικού στόχου για τα συνολικά φορολογικά έσοδα κατά 2 δισ. ευρώ. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγήςΣύμφωνα, ειδικότερα, με στοιχεία που ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αλλά και με βάση άλλα στοιχεία που είχαν ανακοινωθεί από το περασμένο φθινόπωρο, τα έργα της διασύνδεσης των POS με τα ταμειακά συστήματα των επιχειρήσεων και της επέκτασης των λειτουργιών της πλατφόρμας myData αποφέρουν πλέον σημαντικά και μετρήσιμα αποτελέσματα στην προσπάθεια καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, που είναι τα εξής: 1) Αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, που φανερώνονται υποχρεωτικά στην εφορία, κατά 6,6 δισ. ευρώ, από 61,1 δισ. ευρώ το 2023 σε 67,7 δισ. ευρώ το 2024, καθώς οι πληρωμές προς τις επιχειρήσεις γίνονταν, στη συντριπτική τους πλειονότητα, μέσω της χρήσης των χρεωστικών ή πιστωτικών καρτών ή των καρτών πληρωμών των πελατών, οι οποίες «περνιούνταν» από τα μηχανήματα POS των επιχειρηματιών, που διασυνδέθηκαν πλήρως, έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του περασμένου έτους, με τις ταμειακές τους μηχανές. Ως εκ τούτου, οι επιχειρηματίες που ήταν υποχρεωμένοι να δέχονται πληρωμές με κάρτες μέσω POS εξαναγκάζονταν να εκδίδουν αποδείξεις λιανικών συναλλαγών από τις άρρηκτα συνδεδεμένες με τα POS ταμειακές τους μηχανές, σε μεγαλύτερη έκταση και συχνότητα, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Τα δεδομένα των αποδείξεων αυτών οι επιχειρηματίες ήταν υποχρεωμένοι να τα διαβιβάζουν καθημερινά στην εφορία και ειδικότερα στην πλατφόρμα των ηλεκτρονικών φορολογικών βιβλίων myData, μέσω ενός άλλου συστήματος που ονομάζεται e-send και το οποίο υλοποιεί μια άλλη υποχρεωτική διασύνδεση, μεταξύ ταμειακών μηχανών και πλατφόρμας myData. Στη συνέχεια, τα διαβιβασμένα στην πλατφόρμα myData δεδομένα των εισπράξεων μέσω POS προσαυξημένα με τα δεδομένα των εισπράξεων σε μετρητά μεταφέρονταν και προσυμπληρώνονταν στις δηλώσεις ΦΠΑ των επιχειρήσεων, όπου τα περιθώρια τροποποίησής τους προς τα κάτω ξεκίνησαν με 30% στο πρώτο εξάμηνο του έτους και περιορίστηκαν στο 0% στο δεύτερο εξάμηνο και ειδικότερα στο τελευταίο δίμηνο του έτους. 2) Υπεραύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών έως και 614% και συνακόλουθα μεγάλη αύξηση του τζίρου που δηλώθηκε υποχρεωτικά στην εφορία σε τουλάχιστον δέκα περιπτώσεις κλάδων επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών, που κατά τα προηγούμενα έτη είχαν μεγάλη ροπή στην απόκρυψη εισπράξεων μέσω της μη έκδοσης αποδείξεων. Το 2024 -και ενώ κατά το πρώτο εξάμηνο δεν είχε ολοκληρωθεί πλήρως το έργο της διασύνδεσης των POS με τα ταμειακά συστήματα των επιχειρήσεων- παρατηρήθηκε, σε σύγκριση με το 2023, αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών και του τζίρου που αναγκαστικά δηλώθηκε στις φορολογικές αρχές: – κατά 614% στα πλυντήρια αυτοκινήτων (από 11,2 εκατ. ευρώ σε 80,2 εκατ. ευρώ) – κατά 433% στις υπηρεσίες φροντίδας παιδιών (από 13,6 εκατ. ευρώ σε 71,1 εκατ. ευρώ) – κατά 348% στις υπηρεσίες επισκευής ρολογιών και κοσμημάτων (από 1 εκατ. ευρώ σε 4,6 εκατ. ευρώ) – κατά 299% στους δικηγόρους (από 11,3 εκατ. ευρώ σε 45 εκατ. ευρώ) – κατά 196% στα ταξί (από 26,5 εκατ. ευρώ σε 79 εκατ. ευρώ) – κατά 86% στις επιχειρήσεις φωτογράφων και γραφικών τεχνών (από 2,2 εκατ. ευρώ σε 4,1 εκατ. ευρώ) – κατά 41% στα καθαριστήρια-πλυντήρια (από 11,5 εκατ. στα 16,3 εκατ. ευρώ) – κατά 21% στους οδοντιάτρους (από 206 εκατ. ευρώ σε 249 εκατ. ευρώ) – κατά 12,5% στην εστίαση (από 5,9 δισ. ευρώ σε 6,6 δισ. ευρώ) – κατά 10% στους γιατρούς (από 357 εκατ. ευρώ σε 392 εκατ. ευρώ) Επίσης, σύμφωνα με