Οικογένεια Λούλη: Οι γεννημένοι… «μυλωνάδες» που άντεξαν τρεις αιώνες
Η οικογένεια Λούλη έχει συνδέσει το όνομά της με την ιστορία της ελληνικής αλευροβιομηχανίας –Η μετανάστευση στον Βόλο, οι Μύλοι Αγίου Γεωργίου, οι βουλευτές και οι επενδυτές από το εξωτερικό Οι αδελφοί Λούλη ενοικιάζουν τον Ατμόμυλο Ξύδη στον Άνω Βόλο και ξεκινούν την δική τους επιχειρηματική δράση Ρεπορτάζ: Δημήτρης Χαροντάκης Είναι σπάνιες οι περιπτώσεις ελληνικών επιχειρήσεων που στην μακροβιότητα τους έχουν να επιδείξουν μία εξαιρετική προσαρμοστικότητα στις εκάστοτε μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και ταυτόχρονα μία ζωηρή κινητικότητα που κάθε τις αναδείκνυε σε επίπεδα σαφώς υψηλότερα απ’ ότι ήταν στην προηγούμενη φάση τους. Και παράλληλα να μπορούν να συνδυάσουν τον οικογενειακό χαρακτήρα, την δημόσια «ιδιοκτησία» τους και τις στρατηγικές συνεργασίες. Προφανώς και διαθέτουν ένα ιδιαίτερο … «dna»! Πρόκειται για την επιχειρηματική ιστορία της οικογένειας Λούλη. Τρεις αιώνες μυλωνάδες η οικογένεια ΛούληΜία ιστορία μυλωνάδων που εκτείνεται σε βάθος τριών αιώνων! Αν και η σύγχρονη αφετηρία της είναι μετακόμιση τους από τα Γιάννενα στο Βόλο, μετά από μία καταστροφή, που όμως λειτούργησε ως δημιουργική επανεκκίνηση. Από την άλλη πλευρά ο κλάδος της παραγωγής αλεύρων είναι στη βιομηχανική του εκδοχή είναι «συνομήλικος» του ελληνικού καπιταλισμού – και έλκει την καταγωγή του από την οικοτεχνία του 19ου αιώνα. Η επιχειρηματική ιστορία της οικογένειας Λούλη στο τέλος του 20ου αιώνα «συναντάται» – και την «ενσωματώνει» – με μία άλλη εμβληματική για πολλές δεκαετίες αλευροβιομηχανία, τους Μύλους Αγίου Γεωργίου, που δημιουργήθηκε από την μικρασιατικής καταγωγής οικογένεια Συμεώνογλου. Η ιστορία της οικογένειας Λούλη ξεκινάει τον 18ο αιώνα, όταν το 1782 ο Ζώης Λούλης εγκαθίσταται στην Αετοράχη Ιωαννίνων και κατασκευάζει έναν πετρόμυλο Επτα γενιές κυριαρχίας στην εγχώρια αγοράΈτσι ο κ. Κώστας Λούλη, κάμποσα χρόνια πριν αποχωρήσει από την μετοχική και διοικητική συμμετοχή του στην επιχείρηση και την παραδώσει στην έβδομη γενιά της οικογένειας, στον γιο του κ. Νίκο Λούλη, κατόρθωσε να κυριαρχήσει στην ελληνική αγορά και αποκτήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα σ΄ όλη σχεδόν την βαλκανική περιοχή. Εχοντας αποκτήσει και έναν ισχυρό συνεταίρο, τον αυστριακό όμιλο Leipnick Lundenburger Invest. Αργότερα θα αποκτήσει και δεύτερο, τον αραβικό όμιλο Al Dahra Agriculture Spain S.L.. Η… μετανάστευση από τα Γιάννενα στο ΒόλοΗ σύγχρονη ιστορία του αρχίζει από το 1912, όταν καταστρέφεται η περιουσία της οικογένειας – ο μύλος και η τράπεζα – στα Γιάννενα από τους Τούρκους. Τότε τα τέσσερα από εννέα παιδιά του Θεμιστοκλή Λούλη – αρχικά ο Κώστας και εν συνεχεία και οι Χρήστος, Νίκος και Γιώργος – μετανάστευσαν στο Βόλο. Ο Βόλος εκείνη την εποχή ήταν μία αναπτυσσόμενη και πολλά υποσχόμενη περιοχή. Ο Χρήστος Θ. Λούλης εγκαθίσταται στον απελευθερωμένο από τους Τούρκους, Βόλο. Εργάζεται στον υδροκίνητο Μύλο Ρήγα – Ζαρζαμπά και ακολουθούν και τα αδέλφια του Κωνσταντίνος και Νίκος Λούλης Το λιμάνι και η δημιουργία νέου μύλουΤο λιμάνι δέσποζε της πόλης και σύντομα θα την μετέτρεπε σε μία ακμάζουσα βιομηχανική περιοχή. Παράλληλα το γεγονός ότι ήταν στο κέντρο της Ελλάδας και μέσα στον σιτοβολώνα της Θεσσαλίας, τα τέσσερα αδέλφια διαπίστωσαν ότι η περιοχή ήταν εξαιρετική για τη δημιουργία ενός νέου μύλου. Αρχικά, το 1914 αγόρασαν ένα μερίδιο από τον Μύλο Ι. Ξύδης – Ν. Χατζηνίκος και τον απέκτησαν εξ ολοκλήρου το 1917. Και μάλιστα δεν άργησε να γίνει ο μεγαλύτερος μύλος της περιοχής. Η διευθυντική θέση στους Μύλους ΑλλατίνηΠαράλληλα με την αρχική τους συμμετοχή στον τοπικό μύλο, τα αδέλφια Λούλη μέχρι και το 1928 κατείχαν και το 25% των Μύλων Αλλατίνη στη Θεσσαλονίκη – προϊόν των καλών σχέσεων με την οικογένεια Γ. Πανούτσου. Ετσι ο Γιώργος Λούλης έγινε διευθυντής των Μύλων Αλλατίνη και παράλληλα εξελέγη πρώτος πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχάνων Βορείου Ελλάδος. Το 1926 ο κυλινδρόμυλος των αδελφών Λούλη κάηκε από πυρκαγιά και λίγους μήνες αργότερα κατόρθωσαν να τον ανακατασκευάσουν. Το 1926 ο κυλινδρόμυλος των αδελφών Λούλη κάηκε από πυρκαγιά και λίγους μήνες αργότερα κατόρθωσαν να τον ανακατασκευάσουν, Και αργότερα ο Γ. Πανούτσος απέκτησε το 25% του δικού του μύλου. Το 1926 ο κυλινδρόμυλος των αδελφών Λούλη κάηκε από πυρκαγιά και λίγους μήνες αργότερα κατόρθωσαν να τον ανακατασκευάσουν, χρησιμοποιώντας ελβετική τεχνολογία και με δυναμικότητα 100 τόνους στο 24ωρο. Τον Μάρτιο πυρκαγιά καταστρέφει τον Μύλο Λούλη. Λίγους μήνες αργότερα, στην ίδια θέση αρχίζει να κτίζεται ένας καινούργιος. Όμως λόγω των οικονομικών δυσκολιών της οικογένειας το 1928 αποχωρεί από τους Μύλους Αλλατίνη. Η πολιτική δράση στον χώρο της κεντροαριστεράςΌμως η οικογένεια Λούλη εκτός από μυλωνάδες έβγαλε και πολιτικούς. Οι Γιώργος και Αλκιβιάδης Λούλης θήτευσαν κατ’ επανάληψη στη Βουλή. Κι είχαν στενές σχέσεις τόσο με τον Ελ. Βενιζέλο όσο και με τον Γ. Παπανδρέου. Τοποθετούμενοι γενικά στον χώρο της κεντροαριστεράς. Ετσι ο Γ. Λούλης διαδέχθηκε τον Γ. Καρτάλη μετά από τον αιφνίδιο θάνατο του δεύτερου το 1957 και αναδείχθηκε σε τρεις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις της δεκαετίας του 1960 βουλευτής Μαγνησίας. Όχι στα κορίτσια, όχι στην πολιτικήΩστόσο από τις παραδοσιακές αρχές της οικογένειας δύο είναι οι πιο αξιοσημείωτες και ίσως να ακούγονται σήμερα παράδοξες, αλλά παραμένουν σχεδόν αναλλοίωτες: η πρώτη είναι «να μην εισέρχονται κορίτσια στην επιχείρηση» και η δεύτερη «όποιος ασχολείται με την πολιτική να αποχωρεί τύποις και ουσία από την επιχείρηση»! Ο Μεσοπόλεμος και η σκυτάλη στην επόμενη γενιάΗ περίοδος του μεσοπολέμου είναι αρκετά δύσκολη για τον κλάδο, λόγω των συνθηκών που δημιούργησε η οικονομική κρίση. Στο ίδιο διάστημα ο Χρ. Λούλης εκλέγεται πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Βόλου και πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Αλευροβιομηχάνων. Αλλά από το 1936 τη διοίκηση του μύλου αναλαμβάνει πλέον ο Κ. Λούλης – προπάππος του σημερινού προέδρου του ομίλου. Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος και η επίταξη για τον Ερυθρό ΣταυρόΜε την έναρξη του πολέμου ο μύλος κατά βάση τροφοδοτεί τον ελληνικό στρατό. Κι η οικογένεια για να τον λειτουργήσει και να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της αναγκάζεται να εκποιήσει πολλά από τα περιουσιακά στοιχεία που διέθετε. Στο διάστημα του ελληνοϊταλικού πολέμου, καθημερινά το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του Μύλου τροφοδοτεί τον ελληνικό στρατό, που αγωνίζεται στο μέτωπο της Αλβανίας Και όταν το μέτωπο έπεσε, η οικογένεια Λούλη αναγκάζεται να αναστείλει τη λειτουργία του, αφού πρώτα άλεσαν ό,τι απόθεμα σίτου υπήρχε και το μοιράστηκαν με το προσωπικό. Και στη διάρκεια της κατοχής η επιχείρηση επιτάθηκε και εργάστηκε για τον Ερυθρό Σταυρό. Η κατοχή, η συμμετοχή στον ΕΑΜ και η ΜακρόνησοςΟμως στην περίοδο της κατοχής εξελίσσεται η
50 εκατ. για μικροδάνεια σε αγροτικές επιχειρήσεις
Ενίσχυση ρευστότητας έως 25.000 ευρώ, με άτοκο το 50% του κεφαλαίου, από την Αναπτυξιακή Τράπεζα Σταμάτης Ζησίμου • szisimou@naftemporiki.gr Άλλα 50 εκατ. ευρώ παραμένουν διαθέσιμα για τη χρηματοδότηση, με ευνοϊκούς όρους, μικρών αγροτικών επιχειρήσεων που αναζητούν ρευστότητα από 3.000 έως και 25.000 ευρώ. Η ρευστότητα παρέχεται από το Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει συγχρηματοδοτούμενα δάνεια μέσω των συνεργαζόμενων τραπεζών, προκειμένου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον αγροτικό και μεταποιητικό κλάδο να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 107 εκατ. ευρώ που διαθέτει το Ταμείο, έως αυτή τη στιγμή έχουν χορηγηθεί δάνεια ύψους 57 εκατ. ευρώ σε περίπου 2.500 επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να απομένουν προς διάθεση άλλα 50 εκατ. ευρώ. Τα μικροδάνεια προς τις αγροτικές επιχειρήσεις χορηγούνται με προνομιακούς όρους, αφού το 50% του κεφαλαίου κάθε δανείου είναι άτοκο καθώς χρηματοδοτείται από το Ταμείο, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (HDB). Παράλληλα, από τους πόρους του Ταμείου επιδοτείται το 100% των τόκων για τα δύο πρώτα έτη κάθε δανείου και παρέχεται η δυνατότητα επιχορήγησης ύψους 300 ευρώ ανά Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) για λήψη συμβουλευτικής και τεχνικής υποστήριξης (mentoring). Με δεδομένο ότι από το εναπομείναν ποσό μπορούν να χρηματοδοτηθούν ακόμη περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις, η «Ν» καταγράφει με τη μορφή ερώτησης – απάντησης τα βασικά στοιχεία του χρηματοδοτικού προγράμματος. 1. Ποιος είναι ο στόχος του προγράμματος;Στόχος του Ταμείου είναι η χορήγηση μικρών δανείων επενδυτικού χαρακτήρα τόσο σε επενδύσεις γεωργικών εκμεταλλεύσεων όσο και σε επενδύσεις που σχετίζονται με μεταποίηση γεωργικών προϊόντων με τελικό προϊόν επίσης γεωργικό. Σημειώνεται ότι δύναται η χορήγηση κεφαλαίου κίνησης για τους σκοπούς της επένδυσης. 2. Ποιους αφορά;Το Ταμείο αφορά ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον αγροτικό και μεταποιητικό κλάδο αγροτικών προϊόντων. 3. Ποιο είναι το σχήμα συγχρηματοδότησης;H συμμετοχή στο κεφάλαιο εκάστου δανείου είναι κατά 50% άτοκο από το Ταμείο και κατά 50% από τα συνεργαζόμενα πιστωτικά ιδρύματα, δημιουργώντας μόχλευση των δημοσίων πόρων. Ποια είναι τα οικονομικά πλεονεκτήματα για την επιχείρηση; 4. Τα πλεονεκτήματα που παρέχονται στους δικαιούχους είναι τα εξής:α) 100% επιδότηση επιτοκίου για τα δύο πρώτα έτη του δανείου, εφόσον κατά την επιδοτούμενη περίοδο η επιχείρηση δεν παρουσιάζει ληξιπρόθεσμες οφειλές από οποιαδήποτε αιτία μεγαλύτερες των 90 ημερών συνεχούς ληξιπροθεσμίας από τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση από τον χρόνο εκτοκισμού της δόσης του δανείου σύμφωνα με τη δανειακή σύμβαση. Για την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου επιτυγχάνεται μείωση του επιτοκίου κατά 50% λόγω της άτοκης συνεισφοράς των κεφαλαίων του Ταμείου στο σχήμα της συγχρηματοδότησης (η εισφορά του νόμου 128/75, καθώς και τυχόν τόκοι υπερημερίας, δεν επιδοτούνται). β) Επιχορήγηση 300 ευρώ ανά ΑΦΜ για λήψη συμβουλευτικής και τεχνικής υποστήριξης (mentoring) μέσω συμβουλευτικών εταιρειών, οι οποίες θα συνεργάζονται με τα πιστωτικά ιδρύματα. Η εν λόγω παροχή είναι προαιρετική για την επιχείρηση. 5. Ποιο είναι το ανώτατο ποσό δανείου;Το ανώτατο ποσό δανείου είναι οι 25.000 ευρώ, με ελάχιστο τις 3.000 ευρώ. 6. Ποια είναι η διάρκεια δανείου;Η διάρκεια του δανείου κυμαίνεται από 24 έως 84 μήνες (συμπεριλαμβανομένης περιόδου χάριτος έως 24 μήνες). 7. Πώς γίνεται η εκταμίευση δανείου;Η πρώτη εκταμίευση του δανείου στην επιχείρηση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός δύο μηνών από την υπογραφή της δανειακής σύμβασης. Σε περίπτωση τμηματικών καταβολών, η ολική εκταμίευση του δανείου θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί σε μέγιστη διάρκεια 12 μηνών. 8. Ποιες είναι οι επιλέξιμες δαπάνες;Για τα δάνεια, ως επιλέξιμες θεωρούνται οι δαπάνες των οποίων η αναγκαιότητα τεκμηριώνεται από το υποβαλλόμενο με την αίτηση δανειοδότησης επιχειρηματικό σχέδιο. Οι επενδυτικές δαπάνες δεν πρέπει να έχουν υλοποιηθεί ως προς το οικονομικό και φυσικό τους αντικείμενο κατά την ημερομηνία αίτησης χρηματοδότησης στην τράπεζα. Ενδεικτικά, επιλέξιμες δαπάνες είναι: – Αγορά ή μίσθωση κτιρίων και εξοπλισμού (ενσώματων ή ασώματων ακινητοποιήσεων). – Γενικές δαπάνες που συνδέονται με την επένδυση, όπως αμοιβές αρχιτέκτονα, μηχανικού, συμβούλου, αμοιβές σχετικές με παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών επί της περιβαλλοντικής και οικονομικής αειφορίας, περιλαμβανομένων μελετών σκοπιμότητας. – Αγορά μεταχειρισμένου εξοπλισμού, μηχανημάτων και συσκευών, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω αγορά υλοποιείται στο πλαίσιο του αντίστοιχου επιχειρηματικού σχεδίου. – ΦΠΑ ο οποίος καταβάλλεται από την επιχείρηση επί των επιλέξιμων δαπανών. – Αγορά γης σε ποσοστό έως 10% της συνολικής επιλέξιμης δαπάνης της επένδυσης. – Ζωντανά ζώα, μονοετή φυτά και η φύτευσή τους. – Μεταβίβαση δικαιωμάτων ιδιοκτησίας σε σχέση με επιχειρήσεις/λειτουργίες, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω μεταβίβαση λαμβάνει χώρα μεταξύ ανεξάρτητων επενδυτών. – Νέες εγκαταστάσεις σφαγείων και παραγωγής κρέατος (εξαιρουμένων των πουλερικών), υπό την προϋπόθεση ότι: i) βρίσκονται σε νησιωτικές περιοχές (όπως ορίζεται από τη σχετική εθνική νομοθεσία/κανονιστικό πλαίσιο) και ότι ii) έχουν το δυναμικό για την επεξεργασία έως 400 τόνων κρέατος ή νέες εγκαταστάσεις σφαγείων πουλερικών, υπό την προϋπόθεση ότι βρίσκονται σε ορεινέςή νησιωτικές περιοχές. – Κεφάλαιο κίνησης [μισθοδοσία, δαπάνες λογαριασμών κοινής ωφελείας (ρεύμα, νερό, τηλέφωνο κ.λπ.), καύσιμα οχημάτων που συνδέονται με την επιχείρηση, ζωοτροφές, λίπασμα, υλικά συσκευασίας, πρώτες ύλες κ.λπ.]. – Κατ’ εξαίρεση, για γενικές δαπάνες, όπως ορίζονται στο άρθρο 45.2.γ του Κανονισμού ΕΓΤΑΑ (όπως αμοιβές αρχιτεκτόνων, μηχανικών και συμβούλων, αμοιβές για συμβουλές σχετικά με την περιβαλλοντική και οικονομική βιωσιμότητα, δαπάνες για μελέτες σκοπιμότητας), είναι αποδεκτά παραστατικά επί πιστώσει που έχουν ημερομηνία έκδοσης μέχρι και έξι μήνες προ της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης στο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ). Η υλοποίηση των δαπανών θα γίνεται με την προσκόμιση στο συνεργαζόμενο πιστωτικό ίδρυμα των σχετικών παραστατικών με ημερομηνία έκδοσης μεταγενέστερης της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης στο ΠΣΚΕ. Επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο του Ταμείου δεν επιτρέπονται: – H αναχρηματοδότηση/αποπληρωμή υφιστάμενων δανείων και πιστωτικών γραμμών. – Η χρηματοδότηση προγράμματος καταβολής μερισμάτων ή αγοράς μετοχών. – Η χρηματοδότηση εξαγορών και συγχωνεύσεων. 9. Ποιες δαπάνες δεν χρηματοδοτεί το Ταμείο;Δεν χρηματοδοτούνται οι ακόλουθες επενδύσεις/δαπάνες: – Ενισχύσεις που αφορούν τη λιανική πώληση μη αγροτικών προϊόντων από αγρότες σε οποιουσδήποτε πελάτες. – Ενισχύσεις που αφορούν τη μεταποίηση (μήτε ως εισροή μήτε ως εκροή) αγροτικών προϊόντων που δεν καλύπτονται από το Παράρτημα Ι της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ε.Ε. (ΣΛΕΕ), ενισχύσεις που αφορούν γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα, πρόστιμα, οικονομικές κυρώσεις, νομικά και δικαστικά έξοδα, απαλλαγές από χρεώσεις. – Χρεώσεις, ασφάλιστρα και άλλες οικονομικές επιβαρύνσεις, έργα που διενεργούνται από ιχθυοκαλλιεργητές ή αλιείς, καθώς και έργα που αφορούν αλιευτικά προϊόντα ή προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας που
Πώς χρηματοδοτούν οι τράπεζες τα μεγάλα έργα υποδομών: Τα mega δάνεια και οι όροι
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο διαμοιρασμός των μεγάλων «tickets» μεταξύ των 4 συστημικών – Eurobank, Alpha Bank, Πειραιώς και Εθνική – αλλά και η συμπερίληψη μικρότερων τραπεζών όπως η Optima και η ATTICA Από την έντυπη έκδοσηΒάσω Αγγελέτου • vangeletou@naftemporiki.gr Με κοινοπρακτικά δάνεια, στα οποία συμμετέχουν όλες ή οι περισσότερες οι συστημικές τράπεζες, χρηματοδοτούνται τα μεγάλα έργα υποδομής της χώρας, είτε πρόκειται αυτοκινητόδρομους, ενεργειακές υποδομές ή logistics. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο διαμοιρασμός των μεγάλων «tickets» μεταξύ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών -Eurobank, Alpha Bank, Πειραιώς και Εθνική- αλλά και η συμπερίληψη στο χρηματοδοτικό σχήμα μικρότερων τραπεζών όπως η Optima και η Attica, που συνθέτουν τον ανερχόμενο πέμπτο τραπεζικό πυλώνα. Μέσω των κοινοπρακτικών δανείων, διαμοιράζεται ο πιστωτικός κίνδυνος μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων δεδομένου ότι πρόκειται για χρηματοδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ -ακόμη και άνω του 1 δισ. ευρώ- τις οποίες δεν μπορεί να «σηκώσει» ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Η συμφωνία με την εταιρεία ή κοινοπραξία που κατασκευάζει το έργο συνήθως συνάπτεται με μία ή δύο τράπεζες σε πρώτη φάση -τους leaders της χρηματοδότησης- και κατόπιν προστίθενται στο δάνειο και οι υπόλοιπες συστημικές και μη τράπεζες. Ως προς την τιμολόγηση των mega-δανείων, ισχύει η αντίστροφη σχέση ποσότητας-τιμής, καθώς όσο μεγαλύτερο είναι το δάνειο τόσο περισσότερο συμπιέζεται το περιθώριο κέρδους (spread) το οποίο προστίθεται στο Euribor. Αξίζει να αναφερθεί ότι, παρά τη νομισματική σύσφιξη των προηγούμενων ετών, τα spreads των «περιζήτητων» δανείων συμπιέστηκαν, υποχωρώντας σήμερα κάτω από το 2%. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δανειοδότηση της Αττικής Οδού, ένα έργο που άλλαξε πρόσφατα χέρια με τραπεζική χρηματοδότηση ύψους 2,55 δισ. ευρώ. 1. ΑυτοκινητόδρομοιΣημαντική κατηγορία των εν λόγω έργων είναι οι αυτοκινητόδρομοι οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις αφορούν σε παραχώρηση η οποία χρηματοδοτείται με τη μορφή project finance. Το θετικό στοιχείο στην εν λόγω κατηγορία είναι ότι ο δανεισμός δεν επιβαρύνει το παθητικό της εταιρείας ή κοινοπραξίας που αναλαμβάνει την παραχώρηση καθώς οι αποπληρωμή του χρέους «κουμπώνει» με τις εισροές που απορρέουν από τη χρήση του έργου. Αττική ΟδόςΧαρακτηριστική περίπτωση αυτού του μοντέλου χρηματοδότησης είναι η Αττική Οδός η οποία περιήλθε πολύ πρόσφατα στον έλεγχο της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Το τίμημα της συναλλαγής που καταβλήθηκε στο ΤΑΙΠΕΔ ανήλθε στο ποσό-μαμούθ των 3,27 δισ. ευρώ, με τα 2,55 δισ. ευρώ να αφορούν σε τραπεζικό δανεισμό, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 750 εκατ. ευρώ προήλθε από ιδία κεφάλαια. Από το τμήμα του τιμήματος που χρηματοδοτήθηκε με τραπεζικό δανεισμό, υψηλόβαθμες τραπεζικές πηγές αναφέρουν στη «Ν» ότι τα 2,4 δισ. ευρώ μοιράστηκαν ισομερώς μεταξύ των συστημικών τραπεζών Εθνική, Eurobank, Alpha και Πειραιώς από 600 εκατ. ευρώ έκαστη. Τα υπόλοιπα 150 εκατ. ευρώ αναμένεται να κατανεμηθούν μεταξύ των μικρότερων Optima Bank και Attica Bank. Όσον αφορά στην τιμολόγηση του κοινοπρακτικού δανείου, ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι το spread διαμορφώνεται στα πρωτοφανή (χαμηλά) επίπεδα του 1,70-1,75%. Εγνατία ΟδόςΑρχικός μέτοχος και μέλος της εταιρείας «ΝΕΑ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» είναι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ η οποία υπέγραψε στα τέλη Μαρτίου 2024 τη σύμβαση παραχώρησης για τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία, τη συντήρηση και την εκμετάλλευσης του αυτοκινητόδρομου «Εγνατία Οδός», καθώς και των τριών καθέτων προς αυτόν οδικών αξόνων, για χρονικό διάστημα 35 ετών. Αντισυμβαλλόμενοι της συναλλαγής είναι το ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε. και το μοντέλο χρηματοδότησης προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με αυτό της Αττικής Οδού. Το ύψος του δανεισμού ανέρχεται σε 1,35 δισ. ευρώ και στο σχήμα συμμετέχουν ως leaders η Πειραιώς και η Eurobank, ενώ πολύ σύντομα αναμένεται να ενταχθούν οι Alpha και Εθνική. Σε επόμενο χρόνο εκτιμάται ότι μερίδιο της χρηματοδότησης (περί τα 100 εκατ. ευρώ) θα λάβει και η Optima, με τη διάρκεια του δανείου να διαμορφώνεται στα 20 έτη. Δεδομένου ότι πρόκειται για έργο που περιλαμβάνει σημαντικό κατασκευαστικό μέρος (ύψους 500 εκατ. ευρώ περίπου) το κόστος χρηματοδότησης «κλείδωσε» υψηλότερα από την Αττική Οδό -οριακά χαμηλότερα από 2% (+Euribor). Νέα Ανατολική Περιφερειακή Οδός Θεσσαλονίκης (FlyOver)Ο υπερυψωμένος αυτοκινητόδρομος Flyover συνιστά ένα σημαντικό οδικό έργο αναβάθμισης της Ανατολικής Περιφερειακής Οδού της Θεσσαλονίκης, το οποίο υλοποιείται μέσω της κοινοπραξίας των Ομίλων AVAX και MYTILINEOS. Με συνολικό μήκος 13,5 χλμ, 4 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, 3 νέες υπόγειες σήραγγες και 10 γέφυρες που θα κατασκευαστούν με βάση τα πιο σύγχρονα διεθνή πρότυπα, το έργο υλοποιείται με προϋπολογισμό 462,77 εκατ. ευρώ, μέσω ΣΔΙΤ. Η σύμβαση λειτουργίας και παραχώρησης εκτείνεται στα 26 έτη και ο τραπεζικός δανεισμός ανέρχεται στα 400 εκατ. ευρώ. Leader του τραπεζικού δανεισμού είναι η Τράπεζα Πειραιώς, ενώ αναμένεται να μετέχουν στο χρηματοδοτικό σχήμα τόσο η Eurobank όσο και η Εθνική. Χερσόνησος-Νεάπολη (μεσαίο τμήμα του ΒΟΑΚ)Το έργο υλοποιείται με την μέθοδο της Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και έχει συνολικό προϋπολογισμό 290 εκατ. ευρώ. Ανάδοχο είναι το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ, ενώ τα έργα εκτελούν οι ΤΕΡΝΑ και ΙΝΤΡΑΚΑΤ. Μέρος της χρηματοδότησης ύψους 90 εκατ. ευρώ καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ τα υπόλοιπα 150 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτηθούν με τραπεζικό δανεισμό. Το δάνειο έχει μοιραστεί, σύμφωνα με πληροφορίες, ισόποσα μεταξύ Eurobank και Alpha Bank ενώ το κόστος δανεισμού υπερβαίνει ελαφρώς το 2% (+Euribor). 2. ΚατασκευέςΘριάσιο Εμπορευματικό ΚέντροΤο έργο συνολικού προϋπολογισμού 250 εκατ. ευρώ θα υλοποιηθεί από την εταιρεία Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο ΑΕ (ΘΕΚ ΑΕ) συμφερόντων ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ και Goldair. Η σύμβαση παραχώρησης 588 στρεμμάτων για 60 χρόνια υπογράφηκε μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ και της εταιρείας Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο ΑΕ, την οποία έχουν συστήσει η ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ που συμμετέχει με 80% και η Goldair που συμμετέχει με 20%. Η χρηματοδότηση του έργου θα γίνει με ίδια συμμετοχή της εταιρείας Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο ΑΕ και με 20ετές δάνειο από την Τράπεζα Πειραιώς η οποία είναι μέτοχος της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ σε ποσοστό 65%. Ασφαλείς πηγές αναφέρουν, ωστόσο, ότι στο χρηματοδοτικό σχήμα είναι πιθανό να ενταχθεί και το κρατικό fund των ΗΠΑ DFC, χωρίς ωστόσο να έχουν ακόμη «κλειδώσει» οι λεπτομέρειες της συναλλαγής η οποία βρίσκεται υπό έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 3. ΕνέργειαΗλεκτρική διασύνδεση Αττικής-ΚρήτηςΤο εμβληματικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης υλοποιείται από τη θυγατρική εταιρεία του ΑΔΜΗΕ Ariadne Interconnection από το 2020 και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2025. Έχει προϋπολογισμό άνω του 1 δισ. ευρώ και χρηματοδοτείται από ιδία κεφάλαια (200 εκατ.), κοινοτικούς πόρους (400 εκατ.) και δανεισμό από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και τη
Παΐζη: Η γυναίκα των… malls – Από τη McArthurGlen στα 4+2 εμπορικά της Lamda
Επί προσωπικού: Η managing director της Lamda Malls έχει ένα χαρτοφυλάκιο αξίας σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ Από την έντυπη έκδοσηΓεράσιμος Χιόνης • gchionis@naftemporiki.gr Μπορεί στο άκουσμα της λέξης Lamda το μυαλό όλων να πηγαίνει στην οικογένεια Λάτση και στον επί μια 15ετία διευθύνοντα σύμβουλο Οδυσσέα Αθανασίου, αλλά όταν μιλάμε για τα 4+2 εμπορικά κέντρα του Ομίλου τότε η συζήτηση θα πρέπει να στέφεται σε μια γυναίκα.Τη Μελίνα Παΐζη, η οποία εδώ και τρεις μήνες έχει αναλάβει τη θέση της Managing Director στη Lamda Malls. Υπό τη διοίκησή της συγκεντρώνονται τα εν λειτουργία The Mall Athens, Golden Hall, Mediterranean Cosmos και Designer Outlet Athens, καθώς και τα δύο υπό κατασκευή Ellinikon Mall και Riviera Galleria στην περιοχή του Ελληνικού. Πρόκειται για ένα «χρυσοφόρο» χαρτοφυλάκιο αξίας σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ, με βάση την ανεξάρτητη αποτίμηση του α’ εξαμήνου 2024. Και το σημαντικότερο είναι ότι πρόκειται για malls, τα οποία γεννούν… χρυσά αυγά. Αυτό που καλείται, λοιπόν, να πράξει η Μελίνα Παΐζη είναι να δώσει συνέχεια στην αναπτυξιακή συνταγή των τελευταίων ετών και να διευρύνει το σερί των διαδοχικών ρεκόρ στη λειτουργική κερδοφορία, η οποία στο πρώτο μισό του έτους ανήλθε για πρώτη φορά στα 44 εκατ. ευρώ. Η εμπειρία στα mallsΠριν τα «ηνία» της Lamda Malls, η έμπειρη manager κατείχε τη θέση της επικεφαλής του τμήματος Development & Investment Portofolio, στο πλαίσιο του οποίου έφερε εις πέρας σημαντικά projects, όπως το Ολυμπιακό Μουσείο της Αθήνας, το The Ellinikon Experience Centre και το Experience Park. Μην ξεχνάμε, δε, και τις παραστάσεις που έχει αποκτήσει από την 8ετή παρουσία στην αμερικανική McArthurGlen, όπου είχε ως τομέα ευθύνης τα malls του Ομίλου σε Ελλάδα και Ιταλία, ενώ στο παρελθόν είχε επίσης «περάσει» από τις Philip Morris, Toyota, The Coca -Cola Company κι άλλες πολυεθνικές. CEO σε εισηγμένη;Όλα αυτά, φυσικά, δεν περνούν απαρατήρητα από τον ισχυρό άνδρα του Ομίλου, Οδυσσέα Αθανασίου, ο οποίος αποφάσισε να χρίσει τη Μελίνα Παΐζη ως επικεφαλής της ξεχωριστής πλέον Lamda Malls. Κι αυτό, φυσικά, έχει ιδιαίτερα σημασία, αν λάβουμε υπόψη τη δεδηλωμένη πρόθεση της διοίκησης για μελλοντική εισαγωγή της θυγατρικής στο Χρηματιστήριο Αθηνών -παρά το γεγονός ότι οι σχετικές εξελίξεις έχουν «φρενάρει» λόγω της αρνητικής συγκυρίας. (Τα παραπάνω αποτελούν προϊόν δημοσιογραφικής έρευνας και δεν συνιστούν προτροπή για αγορά, πώληση ή διακράτηση οποιασδήποτε μετοχής) Πηγή: naftemporiki.gr
Η EDP δοκιμάζει τεχνολογίες αυτοματισμού και ρομποτικής στη λειτουργία του πρώτου φωτοβολταϊκού πάρκου
Η EDP, παγκόσμιος ηγέτης στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία αυτοματισμού Hyperflex, επιδιώκει κατασκευή και λειτουργία του πρώτου φωτοβολταϊκού πάρκου σε πραγματικές συνθήκες μεγάλης κλίμακας. Πρόκειται για το έργο AutoPV, που βρίσκεται στην περιοχή Peñaflor, στην πόλη Βαγιαδολίδ της Ισπανίας, που θα χρησιμοποιεί λύσεις αυτοματισμού σε ισχύ 3MW από τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ των 122MW, μέσω εφαρμογών ρομποτικής. Το τμήμα καινοτομίας της EDP, διαθέτοντας στο ενεργητικό του φωτοβολταϊκά έργα σε παγκόσμιο επίπεδο και δίδοντας έμφαση στην τεχνολογία και στην πρόσληψη στελεχών υψηλής κατάρτισης, προχώρησε στον αυτοματισμό κάποιων εργασιών κατασκευής ενός φωτοβολταϊκού πάρκου. Ξεκινώντας δε το 2022 μια σε βάθος μελέτη των τεχνολογικών λύσεων αυτοματισμού υλοποίησε το έργο τον Ιούλιο του 2024. “Η EDP πρωτοπορεί στην παγκόσμια εξέλιξη του αυτοματισμού στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επενδύοντας σε μια τόσο καινοτόμο λύση όπως αυτή στο έργο AutoPV, συμβάλλουμε στο να καταστεί η κατασκευή των φωτοβολταϊκών πάρκων ταχύτερη, αποδοτικότερη, ασφαλέστερη και πιο βιώσιμη. Πιστεύουμε ότι η τεχνολογία και η καινοτομία αποτελούν αποφασιστικό σύμμαχο για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, γι’ αυτό και αποτελεί στρατηγικό άξονα επενδύσεων και ανάπτυξης για την EDP σε παγκόσμια κλίμακα” σημειώνει ο António Coutinho, Διευθύνων Σύμβουλος της EDP Innovation. Το μοντέλο συνεργασίας ανθρώπου-μηχανής επιτρέπει στα ρομπότ να αναλαμβάνουν τις πιο βαριές εργασίες, όπως τον χειρισμό των δομικών στοιχείων και των ηλιακών συλλεκτών, ενώ στους εργαζόμενους ανατίθενται οι πιο εξειδικευμένες τεχνικές λειτουργίες, δημιουργώντας μια αποτελεσματική ισορροπία μεταξύ της τεχνολογικής ισχύος και της ανθρώπινης τεχνογνωσίας. Έτσι η EDP επενδύοντας στις τεχνολογίες αυτοματισμού, στοχεύει στη μεγαλύτερη δυνατή αποδοτικότητα στην κατασκευή των φωτοβολταϊκών πάρκων, επιταχύνοντας σημαντικά τα χρονοδιαγράμματα των έργων, με προοπτική μάλιστα μείωσης του χρόνου συναρμολόγησης της δομής των ηλιακών πάνελ έως και 50%. Επισημαίνεται ακόμη ότι οι τεχνολογίες αυτοματισμού συμβάλλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας στο χώρο εργασίας, έχοντας δυνατότητες διαρκούς βελτίωσης, ενώ παράλληλα συμβάλλουν ακόμη και στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. “Η δοκιμαστική λειτουργία στο Peñaflor είναι το πρώτο βήμα για την εισαγωγή λύσεων αυτοματισμού στο φιλόδοξο επιχειρηματικό πλάνο της EDP για την ηλιακή ενέργεια. Στόχος της EDP είναι το έργο αυτό, να λειτουργήσει ως μια παγκόσμια και ολοκληρωμένη διαδικασία, ικανή να δημιουργήσει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για όλες τις δραστηριότητες της εταιρείας και να ενισχύσει το ανθρώπινο κεφάλαιό μας για πιο εξειδικευμένες δράσεις”, υπογραμμίζει ο António Coutinho. Το πιλοτικό έργο περιλαμβάνει την κατασκευή μέρους του φωτοβολταϊκού πάρκου με τη χρήση ενός κινητού εργοστασίου, που ονομάζεται Hyperflex, με έναν σταθμό αυτόματης συναρμολόγησης, όπου η φωτοβολταϊκή δομή συναρμολογείται εκ των προτέρων και ενός ρομποτικού που μεταφέρει και τοποθετεί την έτοιμη δομή στην τελική της θέση στο έδαφος. Υποστηρίζεται από την τεχνολογία της Comau, μιας ιταλικής εταιρείας και παγκόσμιου ηγέτη στο σχεδιασμό και την κατασκευή ρομπότ και λύσεων αυτοματισμού σε διάφορους κλάδους, όπως οι βιομηχανίες αυτοκινήτων και ναυπήγησης. Το όλο μεταφέρεται με φορτηγά στο φωτοβολταϊκό πάρκο, όπου και συναρμολογείται επιτόπου. “Η συνεργασία με την EDP επιβεβαιώνει τη σημασία και την προστιθέμενη αξία των λύσεων αυτοματισμού στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ιδιαίτερα, στην προκειμένη περίπτωση, στην εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών. Αποτελεί επίσης αναγνώριση της συνεχούς δέσμευσής μας για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που είναι ευέλικτες ώστε να ανταποκρίνονται σε διαφορετικές απαιτήσεις. Χάρη στην προηγμένη τεχνολογία μας, προσφέρουμε στους πελάτες και τους συνεργάτες μας τη δυνατότητα για βελτιωμένη ποιότητα, αυξημένη αποδοτικότητα και χαμηλότερο συνολικό κόστος, βοηθώντας τους να καταστήσουν πραγματικότητα τη βιώσιμη ηλιακή ενέργεια”, δηλώνει ο Pietro Gorlier, Διευθύνων Σύμβουλος της Comau. Σημειώνεται ακόμη ότι το 98% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας από την EDP προέρχεται ήδη από ανανεώσιμες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής ενέργειας, καθώς η εταιρεία διαθέτει εγκατεστημένη ηλιακή ισχύ άνω των 4 GW. Η EDP διατηρεί τους φιλόδοξους στόχους της για τη βιωσιμότητα, δεσμεύεται να εγκαταλείψει την παραγωγή με καύση άνθρακα έως το 2025, να είναι 100% πράσινη έως το 2030 και να αγγίξει έως το 2040 τον στόχο του “net zero”.